Syrtqy ister mınıstrliginde ótken brıfıng barysynda Qazaqstanda Meksıka elshiligin ashý, Aýǵanstan máselesi, Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy jónindegi dúnıejúzilik forým sekildi birqatar másele baıandaldy.
Salanyń resmı ókili Aıbek Smadııarovtyń aıtýynsha, bıylǵy 12 qańtarda Premer-mınıstrdiń orynbasary – Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdiniń tóraǵalyǵymen Syrtqy ister mınıstrligi alqasynyń otyrysy ótken. Onda syrtqy saıasat vedomstvonyń 2022 jylǵy qyzmetiniń qorytyndylary shyǵarylyp, aǵymdaǵy syn-qaterler men aldaǵy kezeńge arnalǵan jumys baǵyty aıqyndaldy.
«2023 jylǵy 12-13 qańtarda Mehıko qalasynda Meksıkanyń Syrtqy ister mınıstri Marselo Ebrardtyń sol elde akkredıttelgen dıplomatııalyq korpýspen 34-shi jyl saıynǵy kezdesýi ótti. Mınıstr Marselo Ebrard óz sózinde bıylǵy maqsattar týraly aıtyp, 2023 jyly Meksıka bes jańa elshilik, onyń ishinde Qazaqstanda da elshilik ashatynyn resmı túrde jarııalady. Qazaqstan Meksıka úkimetiniń sheshimin quptaıdy jáne Meksıkanyń Astanada elshiligin ashýǵa qajetti kómek kórsetýge daıyn», dedi A.Smadııarov.
Sondaı-aq spıker 2023 jylǵy 16 qańtarda Shveısarııanyń Davos qalasynda Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń jyl saıynǵy otyrysy bastalǵanyn habarlady. Aıta keterligi, is-shara 2023 jylǵy 20 qańtarǵa deıin jalǵasady. Forýmnyń taqyryby – «Bólingen álemdegi yntymaqtastyq». Qazaqstan tarapynan osy is-sharaǵa Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń tóraǵasy Áset Erǵalıev qatysady.
«18-20 qańtar aralyǵynda XV Dúnıejúzilik azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy forýmy men «Jasyl apta-2023» halyqaralyq kórmesine qatysý úshin mınıstr Erbol Qarashókeev bastaǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi delegasııasynyń Berlınge sapary josparlanǵan. Halyqaralyq «Jasyl apta» – aýyl sharýashylyǵy, azyq-túlik óndirisi jáne baý-baqsha salasyndaǵy eń iri halyqaralyq kórme-jármeńke. Ol 1926 jyldan beri Berlınde jyl saıyn ótkizilip keledi. Is-shara aıasynda qazaqstandyq tarap halyqaralyq azyq-túlik ındýstrııasynyń ozyq tehnologııalyq ázirlemelerimen jáne ónimderimen tanysady», dedi A.Smadııarov.
Sondaı-aq brıfıng barysynda shetelde quldyqqa túsken qazaqstandyqtar máselesi de sóz boldy. Keıingi kezde «altyn úshburysh» dep atalatyn Ońtústik-Shyǵys Azııa aýmaǵynda (Mıanma, Laos jáne Taıland) qazaqstandyqtardyń quldyqqa túsýi týraly aqparat jıi taraǵan-dy.
«Aldyn ala sóz baılasqan halyqaralyq qylmystyq toptar, kóbinese úshinshi tarap – áleýmettik jeliler arqyly Qazaqstan azamattaryn Taıland aýmaǵynda ornalasqan kompanııalarǵa jumysqa shaqyrady. Taılandqa kelgennen soń túrli jeleý aıtylyp, azamattar alaıaqtyq jolmen Mıanma aýmaǵyna jetkiziledi. Ony keıin túsingen otandastarymyz qaıta elge oralýǵa nıet bildirgen jaǵdaıda, kompanııa olardan 5-10 myń dollar tóleýdi talap etedi. Osyǵan baılanysty, mundaı somanyń bolmaýyna oraı, qazaqstandyqtar qytaılyq kompanııalarda jumys isteýge májbúr bolady.
Málim bolǵandaı, jábirlenýshiler Eýropa men Amerıka azamattarynan alaıaqtyq jolymen aqsha shyǵarýǵa mashyqtanǵan qylmystyq kompanııalarǵa kóbinese aýdarmashy bolýǵa nemese klıenttermen jumys isteýge qabyldanady. Jumystan bas tartqan jaǵdaıda, azamattardy basqa uqsas qylmystyq kompanııalarǵa 5-7 myń dollarǵa satyp jiberedi. Buǵan qosa, zorlyq-zombylyqpen, psıhıkalyq qysym, tamaq bermeý sekildi ádistermen qorqytady», dedi A.Smadııarov.
Osy oraıda, Qazaqstannyń Taıland jáne Vetnamdaǵy elshilikteri osy máseleni tolyq sheshý maqsatynda Taılandtyń, Laostyń jáne Mıanmanyń quqyq qorǵaý organdarymen jáne syrtqy saıasat vedomstvolarymen turaqty baılanysta ekenin aıta ketken jón. Sondaı-aq bul úderiske Taılandtaǵy halyqaralyq úkimettik emes uıymdar da jumyldyrylǵan.