Áskerlerdiń udaıy jaýyngerlik ázirligi men kúndelikti qyzmeti materıaldyq-tehnıkalyq turǵydan jan-jaqty qamtamasyz etilýine de baılanysty. Sol sebepti Qarýly Kúshterdiń bul salasyna erekshe nazar aýdarylyp keledi. Alaıda kóptiń kózinen tasa qyzmettiń bul túrin jurtshylyq bile bermeıdi. Solardyń biri elordadaǵy 83205 áskerı bólimi dese bolady. О́tken jyly qurylǵanyna 30 jyl tolǵan bólimge Qorǵanys mınıstrligi men Qarýly Kúshter Bas shtabyn qamtamasyz etý júktelgen.
Áskerı bólim 1992 jylǵy 21 qazanda Almatyda armııa basqarmasyna qyzmet kórsetetin derbes kúzet batalonynyń bazasynda qurylǵan. 30 jyldyq tarıhynda ujymǵa 12 komandır basshylyq jasaǵan eken. Bólimniń tuńǵysh komandıri – podpolkovnık Sergeı Nıkolaevıch Arsıýtın, ekinshi komandıri – polkovnık Aleksandr Dmıtrıevıch Sýptelıa, keıinnen áskerı ujymdy eki ret basqarǵan polkovnık Erken Erkenuly Ábdikerimovter búginde dúnıeden ótken.
Ár jyldary bólimdi basqarǵan komandırlerdiń birqatary qazir qurmetti demalysta. Polkovnıkter Rýslan Muzdybaev, Qaırat Boztaev, Aıdar Abdrahman, Erkin Alashbekov sekildi ofıserler Qarýly Kúshterde abyroıly qyzmet atqaryp júr. Búginde áskerı bólimge podpolkovnık Qýanysh Serikuly Seıitbatqalov basshylyq jasaıdy.
1999 jyly Qorǵanys mınıstrligi men Qarýly Kúshterdiń Bas shtaby Almaty qalasynan Aqmolaǵa qonys aýdarǵanda 83205 áskerı bólimi de Arqa tósine taban tiredi. Sol tustaǵy bólim komandıri kapıtan Erken Ábdikerimov kóshtiń basynda bolyp, ystyq-sýyǵyn birdeı kórgen azamat. Bul Erken Erkenuly bastaǵan almatylyqtardy jańa astana jatsyna qoıǵan joq desek te, elordaǵa túpkilikti ornyǵý ujymnyń kez kelgen múshesinen tabandylyq pen janqııarlyqty talap etken kez edi. Bólimniń shtab bastyǵy podpolkovnık Maksım Karalnyı sol tusta merzimdi qyzmetin ótep júrgen sarbaz bolatyn. Elordaǵa alǵashqylardyń biri bolyp kelgen podpolkovnık M.Karalnyıdyń da aıtary kóp.
– 1997 jyly merzimdi qyzmetimdi óteýge Pavlodar qalalyq áskerı komıssarıatynan shaqyryldym. Bul áskerı bólimge kelip túsýimniń tarıhy qyzyq, – dep esine alady ol. – 1992 jyly Memlekettik qorǵanys komıteti qurylǵan tusta nemereles baýyrym Alekseı Borıakovti qalalyq komıssarıat áskerge shaqyryp, qolyna qujattaryn ustatyp, Almatyǵa ushaqqa otyrǵyzyp jiberedi. Astanaǵa alǵash kelgen Alekseı qolyndaǵy bir japyraq qaǵazǵa jazyp alǵan mekenjaı arqyly áskerı bólimdi taýyp alady. Baqylaý ótkizý pýnktine kelse, kezekshilikte turǵan sarbazdar: «Baýyrym, áskerde ne joǵalttyń, úıińe qaıt!» dep keleke etip kúlipti. Bul keńes ókimetiniń irgesi sógilmeı turǵanda odaqtyń ár tusynan shaqyrylǵan saqa jigitter eken. Alekseıdiń táýelsiz Qazaqstan áskerindegi qyzmeti osylaı bastalǵan.
Keıin meni de áskerge shaqyrǵanda komıssarıattaǵylarǵa 83205 áskerı bólimine jiberý týraly ótinish aıttym. Sáıkestik shyǵar, sol joly osy bólimge komanda jasaqtalyp jatyr eken. Sóıtip, araǵa 3 jyl salyp, Alekseı baýyrym qyzmet ótkergen ujymǵa kelip tústim.
Maksım Vıtalevıchtiń taǵdyryna áskerı bólimniń elordaǵa konys aýdarý mıssııasyna qatysý jazylypty. 1999 jyly alǵashqylardyń biri bolyp, jańa astanaǵa kóship kelgen ol sol tustaǵy Qorǵanys mınıstrligi Kadrlar departamentiniń bastyǵy general-maıor Sábıt Taýlanovtyń júrgizýshisi bolady.
Maksım Vıtalevıch merzimdi qyzmeti aıaqtalǵan soń áskerı bólimge Qarýly Kúshterdiń qyzmetkeri bolyp jumysqa ornalasty. 2001 jyly kelisimshart boıynsha áskerı qyzmetke shaqyryldy. 21 jyldyq qyzmet ótilinde syrttaı oqyp, joǵary bilim alýǵa da úlgerdi.
Áskerı polısııa jasaǵynda, Gvardeısk garnızonynda, Áskerlerdi páterlerge ornalastyrý bas basqarmasynda birqatar qyzmet atqardy. Áskerı ómiri qatardaǵy jaýyngerden bastalǵan Maksım Vıtalevıch búginde komandırdiń birinshi orynbasary – shtab bastyǵy laýazymyn abyroımen atqaryp júrgen azamat.
Áskerı bólimniń jeke quramy alǵashqy kúnnen joǵarǵy qolbasshylyqtyń qoıǵan tapsyrmalaryn múltiksiz oryndap keledi. Elimizde ótken birqatar keń kólemdi halyqaralyq oqý-jattyǵýlarǵa qatysyp, tájirıbe shyńdap júr. Bul jóninde shtab bastyǵy: «2022 jyly qyrkúıek aıynda ótken «Aıbalta-2022» oqý-jattyǵýlarynyń sheshýshi kezeńine Qorǵanys mınıstrliginiń jyljymaly komandalyq pýnkti qatysyp, áskerlerdi basqarýdy saýatty úılestire bildi», deıdi.
Aıtsa aıtqandaı, áskerı bólimde jaýyngerlik oqý jylynyń ár kezeńinde tolyq quramda qosalqy aýdanǵa áskerı tehnıkamen marsh jasap, dalalyq komandalyq pýnkti óristetý jaýyngerlik daıarlyq sheńberinde ótkizilip turady. Onda Qorǵanys mınıstrliginiń dalalyq komandalyq pýnktin, onyń ázirligi men múmkindikteri tekserilip, jedel toptardyń jumysy baǵalanady.
Sondaı-aq Ortalyq Azııa óńirinde teńdesi joq bul shtabtyq mashınalardyń tórt modýldi kesheni Qazaqstan armııasynyń sapyna 2012 jyly kelip túskenin atap ótken jón.
Al avtomobılder marshyn oryndaýdaǵy negizgi mindetterdiń biri áskerı qyzmetshilerdiń áskerı tehnıka júrgizý daǵdysyn jetildirý bolady.
Budan ózge bólimniń materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý rotasy Qorǵanys mınıstrligin, sondaı-aq Aqmola óńirlik garnızonyna qarasty birqatar áskerı bólimdi kıim-keshek, azyq-túlik úlesimen qamtamasyz etip otyrady.
– Qorǵanys mınıstrliginiń basshylyq quramy men qurylymdyq bólimshe basshylaryn qyzmettik kólikpen qamtamasyz etý bizdiń bólimniń mindetine kiredi, – deıdi podpolkovnık Maksım Karalnyı. – Elimizge issaparmen keletin sheteldik áskerı delegasııany alyp júretin kólikter halyqaralyq deńgeıdegi birneshe is-sharalarǵa qatysty. Jeke quramnyń eńbegi Qorǵanys mınıstrliginiń basshylyǵy tarapynan da, meımandar tarapynan únemi joǵary baǵa alyp, kótermelenip keledi.
Memlekettik merekelerdiń qurmetine ótkiziletin áskerı sherýlerge 83205 áskerı bóliminiń avtokólik tehnıkalary da qatysyp júrgenin bilemiz. Onyń ishinde paradtyq kabrıolet kólikterine arnaıy toqtalyp ótken jón. Almaty men Astana jurtshylyǵyna 2000 jyldardyń basyna deıingi ótken áskerı sherýlerden Gaz «Chaıka» paradtyq kabrıoletteri tanys bolýy múmkin. Bul kólikterdi búginde negizinen Ortalyq Azııa áskerı okrýginen mura bolyp qalǵan deýge bolady. Qazir onyń bireýi Qarýly Kúshterdiń áskerı-tarıhı mýzeıindegi jádigerler qataryn tolyqtyryp tursa, endi birin 83205 áskerı bóliminiń avtoparkinen kórýge bolady. Sońǵy jyldardaǵy sherýlerden jańa eki «Lınkoln» paradtyq kabrıoletin kórip júrmiz.
Sonymen birge kúndelikti qyzmette qoldanylatyn Qarýly Kúshterdiń mórleri men mórtańbalary da qamtamasyz etý bóliminde ázirlenetinin bile júrgen jón. 83205 áskerı bóliminiń baspahanasy normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi, jalpyáskerı jarǵylardy basyp shyǵaryp, Qarýly Kúshterdi tolyq qamtamasyz etip otyr.
Ujymda áskerı tártipti nyǵaıtý, oń moraldyq-psıhologııalyq ahýaldy qalyptastyrý men qoldaý baǵytyndaǵy jumystar júıeli túrde júrgizilip turady. Jaǵymdy psıhologııalyq ahýal jetistikke jetýdiń tıimdi tásili dep biletin jeke quramnyń urany – «Jetkizemiz, jeńemiz!» Bul – ózine senimdiliktiń belgisi bolsa kerek.
Muharbek MAHAMBET,
áskerı jýrnalıst