Bıylǵy qysty túrkistandyqtar umyta qoımas. Qańtarda jaýǵan qalyń qar uzaq jatpady. Aqpannyń alǵashqy kúnderi qatty jaýyn-shashyn men temperatýranyń 7-8 gradýsqa deıin kóterilýimen oblystyń 4 aýdanyn erigen qar sýlary shaıa bastady.
Saýran, Ordabasy, Sozaq, Báıdibek aýdandarynda, sondaı-aq Arys jáne Kentaý qalalarynda nóser jaýynnyń saldarynan 21 eldi meken, onyń ishinde 234 aýla aýmaǵyn sý basyp qaldy. Tótenshe jaǵdaılar departamenti mamandarynyń aıtýynsha, óńirge 7 saǵattyń ishinde jaýǵan jańbyrdyń kólemi 10 kúndik mólsherden asyp túsken. Jergilikti atqarýshy organdar men TJD qyzmetkerlerimen birge 204-ten asa turǵyn qaýipsiz jerge kóshirip, 790 usaq mal qutqardy. Báıdibek aýdanynda 36 mal qyryldy degen aqparat tirkeldi. Halyqty evakýasııalaý jáne ýaqytsha ornalastyrý úshin Saýran aýdanynda 4 evakýasııalyq pýnkt daıyndaldy. Arnaıy jedel shtab quryldy. Oblystyq mańyzy bar 11 avtomobıl jolynyń 23 ýchaskesinde sý jınalǵan. Ordabasy aýdanyndaǵy «Naıman» jáne «Qurtaı» kanalynda sý deńgeıi kóterilgen. Qazirgi ýaqytta sý Arys ózenine quıylyp jatyr. Úılerdi sý basýdan qorǵaıtyn qum salynǵan 2 500 qapshyqtan bóget jasaldy. Maıdantal aýylynda sýdy qashyrtý úshin jasandy kanaldar qazylyp, aýla ýchaskelerin sý basý qaýpi seıildi. Sýdy qashyrtýǵa barlyǵy 300-den asa adam, 100-ge jýyq tehnıka, 28 motopompa, 1 júzý quraly jumyldyryldy. Sonymen qatar basqarmalar men kásipkerler arqyly ondaǵan tehnıka kómekke keldi.
Eń bastysy, adam shyǵyny joq. Degenmen adam ómirine qaýip tóngen tosyn oqıǵa da oryn alǵan. Iá, Báıdibek aýdany Myńbulaq aýylynyń turǵyndary da tań atpaı selge tosqaýyl qoıý jumystarymen aınalysyp jatqan bolatyn. Toqtamaı jaýǵan jańbyr saı-salaǵa túsip, ondaǵy qar sýymen qosyla aýyldarǵa lap qoıǵan. Sol sátte aýyl okrýginiń ákimi Ǵalymjan Ákimbaevqa oblystyq mańyzy bar «Shaıan-Myńbulaq» avtojolynda kele jatqan «VAZ-2106» avtokóligi qyrdan aqqan aǵyn sýdyń ekpinimen joldan shyǵyp ketkeni jaıynda shuǵyl habarlama túsken. Aýyl azamattary oqıǵa ornyna jedel jetip, sýǵa aǵyp bara jatqan kólikti qutqarýǵa kirisipti. Kólik ishinde júrgizýshiden bólek aıaǵy aýyr kelinshek pen 7 jasar qyz bolǵan eken. Úsheýi de kóliktiń ústine shyǵyp, kómek kútip otyrǵan. Sýdyń ekpinimen aqqan kólik avtojoldan uzap ketken. Oqıǵa ornyna jetken 4-5 adam kólik aqqan betten uzaqtaý edi. Aýyl ákimi tasqyn sýdyń arǵy betine aınalyp ótip, kólikke jaqyndaıdy. Osy kezde sýmen aǵyp kelgen úlken muz kólikti ornynan qozǵaltady. Jaǵaǵa jete bergen tusta kólik júrgizýshisi sekirip túsken. Ǵ.Ákimbaev beline arqan baılap kelinshek pen onyń qyzyn qutqarýǵa kirisedi, al ózge azamattar arqandy myqtap ustap turǵan. «Meniń ornymda bolǵan kez kelgen azamat osylaı ister edi dep oılaımyn. Sondyqtan men bul isimdi erlik dep sanamaımyn», deıdi aýyl ákimi. Al qutqarylǵan azamattar aýrýhanaǵa jetkizilgen.
Jalpy, jyl basynan beri oblys ákimi Darhan Satybaldynyń tapsyrmasymen barlyq aýdan, qalada sý tasqynyna qarsy jumys kúsheıtilgen bolatyn. Aýa raıynyń aldyn ala boljamy nazarǵa alynyp, aryq-atyzdar, kanaldar tazalandy. Tehnıka men tótenshe jaǵdaı departamentiniń mamandary, jergilikti ákimdikter daıyndyq jaǵdaıyna keltirildi. Sonyń nátıjesinde úlken shyǵyndar men apattarǵa tosqaýyl qoıylyp otyr. Oblys ákimi sý tasqyny oryn alǵan eldi mekenderde bolyp, jaǵdaıǵa qanyǵýmen qatar apattyń aldyn alýǵa qatysty naqty tapsyrmalar berdi.
Úkimettiń tapsyrmasymen Túrkistan oblysyna arnaıy kelgen Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Iýrıı Ilın oblys ákimi Darhan Satybaldymen birge aýyl turǵyndarymen júzdesip, turǵyndarǵa kómek berip jatqan eriktilermen kezdesti. Saýran aýdanynyń tórt eldi mekeninde sý basý saldaryn joıý barysymen tanysty.
«Oblystyq ákimdiktiń, jergilikti atqarýshy organdardyń der kezinde jasaǵan úılesimdi jumystarynyń nátıjesinde aýyl ákimderi men qutqarýshylardyń jumylýynan úlken apattyń aldy alyndy. Qar men jańbyrdyń mólsherden artyq túsýinen, aýa raıynyń kúrt jylynýy saldarynan óńirde eldi mekenderdi sý basý qaýpi rasynda joǵary boldy. Bul týraly aıtylǵan aldyn ala boljam rastaldy. Aldyn alý jumystary óz nátıjesin berdi. Sý kelgen aýyldardy kórip, turǵyndarmen kezdestim. Birqatar aýlaǵa sý kelgen. Olar retke keltirilgen. Zardap shekken aýylda tótenshe jaǵdaı jarııalanýy múmkin. Onda shyǵyndy jergilikti bıýdjetten óteý máselesi qaralady. Eshkim kómeksiz qalmaıdy», dedi Iý.Ilın turǵyndarmen kezdesýde.
Keltirilgen zalaldy baǵalaý boıynsha oblys ákimdigi tarapynan komıssııalyq aralaý uıymdastyrylǵan. Eger turǵyndardyń úıleri qulap nemese basqa da zardap kelse, onda shyǵyn óteledi. Ol úshin jergilikti bıýdjette qarjy qarastyrylǵan. Eger jetpese qarjy respýblıkalyq bıýdjetten qaralady. О́ńirdegi ózen-kólderdiń arnasynan aspaýyn qys bastalǵaly sala mamandary táýlik boıy baqylaýǵa alǵan. Jedel shtabtyń málimetinshe, Ordabasy aýdanyndaǵy eldi mekendegi sý sorylǵan. Mınıstr Arys jáne Kentaý qalalarynda, Báıdibek jáne Sozaq aýdandarynda boldy.
Nóser jaýynnyń sońy sý tasqynyna ulasqan tabıǵı sıpattaǵy jaǵdaı qalpyna kele bastady. Qaýip seıildi, degenmen aldyn alý jumystary jalǵasyp jatyr. Tótenshe jaǵdaılar departamenti bastyǵynyń orynbasary Baqytjan Zaparovtyń málimdeýinshe, árbir aýdan, qalada sý tasqynynyń aldyn alý jumystary júrgizilip jatyr. Sý basý qaýpi bar aımaqtar men sý nysandarynda 24 saǵattyq kezekshilik uıymdastyrylǵan. Sýdyń deńgeıi jáne eldi mekenderdi qarǵyn sýdan saqtaý jumystary turaqty qadaǵalaýǵa alynǵan. Ordabasy aýdanyndaǵy eldi mekende sý sorylǵan. Inertti materıaldary bar 15 myńǵa jýyq qap salynǵan. Sondaı-aq Arys qalasynda – 4, Bógen ózeninde – 1, Túrkistan oblysy aýmaǵyndaǵy Syrdarııada 4 gıdrologııalyq beket jumys istep jatyr. Qazirgi ýaqytta barlyq evakýasııalanǵan 204 azamat, onyń ishinde Kentaý qalasy Qarnaq aýylynyń – 11, Saýran aýdanynyń – 187 (onyń 111-i – balalar), Báıdibekten 6 adam úıine oraldy.
Senbi kúni Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Iýrıı Ilın, Túrkistan oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Arman Jetpisbaı jáne múddeli uıymdardyń ókilderi áýeden barlaý jumystaryn júrgizdi. Odan keıin mınıstr jergilikti atqarýshy organdarmen jáne sý sharýashylyǵy mekemelerimen keńes ótkizip, onda qalyptasqan meteorologııalyq jaǵdaı negizinde qajetti aldyn alý sharalaryn qabyldaý máseleleri talqylandy. Qazirgi ýaqytta jaǵdaıdyń turaqty, eshqandaı qaýiptiń joqtyǵy málim etildi. Sonymen qatar qutqarý bólimsheleri atqarýshy organdarmen birlesip, qosymsha aldyn alý sharalaryn júrgizip jatyr.
Túrkistan oblysy