• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 07 Aqpan, 2023

Sóz óneriniń sýretkeri

882 ret
kórsetildi

Ádebıet te jalynan ustatpaıtyn tarpań asaý sekildi. Kez kelgen qalamgerdiń baǵyn áp-sátte asha qoımaıdy. Desek te ult rýhanııatyna nár beretin ádebıetke ózgeshe qoltańbasymen kelgen, artyna óshpeıtin mol shyǵarmashylyq mura qaldyrǵan qalamgerlerdiń qatarynda akademık Zeınolla Qabdolovtyń esimi sóz óneriniń sýretkeri retinde atalady. Ol – shákirtteri úshin óz ýaqytyn aıamaǵan, ádebıetke adaldyǵynan jańylmaǵan, adamdyq aınasyna qylaýdaı daq túsirmegen bekzat bolmysty jan.

Bilim salasynda da, qazaq rýhanııatynda da akademıktiń dárisin tyńdaǵan, ónegeli tálimin kóńilge túıgen shákirti kóp. Solardyń bári aı­nalasyna kún shýaǵyndaı jyly­lyq pen izgiliktiń sáýlesin shash­qan dara ustazdy áli kúnge umyt­paıdy. Sonyń dálelindeı, munaıly óńirde «Zeınolla Qabdolov: álem jáne ádebıettaný máse­le­leri» atty halyqaralyq ǵy­ly­mı-tájirıbelik konferen­sııa ótti. Oǵan elimizdegi joǵa­ry oqý oryndary men zııa­­ly qaýym ókilderi, qoǵam qaırat­kerleri, Qyrǵyzstan men Túrkııadan kelgen ǵa­lymdar, akademıktiń uly Baqyt Qabdolov pen shákirtteri qa­tys­ty. Jıynǵa kelgen akade­mık­tiń shákirtteriniń arasynda Prezıdent keńesshisi, Ult­tyq ǵylym akademııasynyń akade­m­ıgi Baýyrjan Omarov, aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń orynbasary Baýyrjan Jaqyp, áde­bıet­­tanýshy, Ulttyq ǵy­lym akademııasynyń korrespondent-múshesi Amantaı Shárip jáne basqalary bar.

Atyraýda tórtinshi ret ótkizil­gen konferensııa qonaqtary aldymen Zeınolla Qabdolovtyń músinine gúl shoǵyn qoıdy. Bul músin H.Dosmuhamedov atyndaǵy Aty­raý ýnıversıtetiniń aldyn­daǵy belgili tulǵalar alańyna qoıylǵan. Sonymen qatar bilim ordasynda ǵalymnyń ádebı ta­nym­dyq murasyn jas urpaqqa nasıhattaý maqsatynda ataýly dárishana ashyldy.

Jańa dárishananyń lenta­syn Qyrǵyz Respýblıkasy Sh.Aıt­matov atyndaǵy Til jáne áde­bıet ınstıtýtynyń dırektory Abdyldajan Akmatalıev, Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń professory Janǵara Dádebaev, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstı­týtynyń dırektory Kenjehan Matyjanov qıdy.

Bul konferensııaǵa Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev quttyqtaý hatyn joldady. Ony Pre­zıdenttiń keńesshisi Baýyrjan Omarov oqyp berdi. «Zeınolla Qabdolov – ulaǵatty ustaz, ǵıbratty ǵalym ári kór­nek­ti qalamger. Sulý sózdiń súleıi atanǵan jazýshy kórkem týyndylary arqyly halqynyń erekshe yqylasyna bólendi. Onyń shoqtyǵy bıik shyǵarmalary qalyń oqyrmannyń júregine jol taýyp, qazaq rýha­nııa­tynyń altyn qoryna endi. Akademık-jazýshynyń «Ádebıet – ardyń isi» degen sózi qalamger qaýymnyń ómirlik ustanymyna aınaldy. «Qazaqtyń Qabdolovy» atanǵan birtýar tulǵanyń azamattyq bol­my­­sy men adamgershilik qasıet­teri árdaıym jastarǵa úlgi-ónege. Kórnekti ǵalymnyń taǵylymdy ómir joly, ádebı jáne ǵylymı murasy áli talaı urpaqqa rýhanı azyq bolary sózsiz. Búgingi alqaly jıynda Zeınolla Qabdolov bastaǵan ult zııalylarynyń el múddesin qorǵaý jolyndaǵy eń­bekteri týraly salmaqty oılar men sa­lıqaly tujyrymdar aıtylady dep senemin», delingen quttyqtaý hatta.

Oblys ákimi Serik Shápkenov­tiń pikirinshe, Zeınolla Qabdolov – kesteli kórkemsózdiń sheberi. Onyń shyǵarmalary áli de oqy­la­dy. О́ıtkeni «Jaqsynyń aty, ǵa­lymnyń haty ólmeıdi». «Qa­­zaq dalasynyń bir qıyry – Aty­­raýdan túlep ushqan tanymal tul­ǵanyń tula boıynan bek­zat­tyq pen tektiliktiń aıqyn kó­ri­nip turatyny tamyrynyń te­reń­diginen shyǵar. Zeınolla Qabdolovtyń jan sulýlýyǵy, kórkemsózdi kes­telep tógetini áli kúnge eldiń jadynda saqta­lyp keledi. Ol ádebıetke óz qol­tań­­basymen, óz iz­de­nisimen, óz pikiri­men kelgen edi. Sońǵy demi taý­syl­ǵansha adamdar ara­syn­daǵy qarym-qatynastyń sypa­ıy­lyǵy men syr­­shyl­dyǵyn, adal­dyǵy men rýhanı baıly­ǵyn shyǵarmashylyǵyna arqaý etti. Qalamyna qasıet qonǵan qalam­ger­diń ulttyq qazyna­myz­dyń injý-mar­janyn terip, qazaqtyń sóz óne­­riniń qadirin júregimen sezin­ge­nin ýaqyt­tyń ózi dáleldep berdi», dedi ol.

Konferensııada baıandama jasa­ǵan ǵalymdar Zeınolla Qabdolov fenomenine ár qyrynan baǵa berdi. Máselen, Qyrǵyz ǵylym akademııasynyń vıse-prezıdenti, akademık Abdyl­dajan Akmatalıev «Akademık Zeınolla Qab­dolov jáne qyrǵyz ádebıeti», Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń Abaı atyndaǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Janǵara Dádebaev «Zeınolla Qabdo­lovtyń leksııasy», fılo­lo­gııa ǵylymdarynyń doktory Zınol-Ǵabden Bısenǵalı «Áde­bıet pen ónerdegi rýh jáne Zeınolla Qabdolov tolǵamdary», M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń halyqaralyq baılanystar jáne álem ádebıeti bóliminiń meńgerýshisi Svetlana Ananeva «Vselennaıa akademıka Kabdolova: slovo ı obraz», UǴA korrespondent-mú­she­si, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Baýyrjan Jaqyp «Akademık-jazýshy Zeınolla Qabdolov – ultymyzdyń uly ustazy», Túrkııadaǵy Erciyes Universitesi PhD doktory Lıýtfıe Gıývensh «Z.Qabdolovtyń aqyn Nazym Hıkmetten aýdarmalary» taqyrybynda baıandama jasady.  

– Zeınolla Qabdolov – san qyr­ly talant ıesi. Myńdaǵan shákirt tárbıeledi. Ádebıetti tereń zerttedi. Qazaq ǵylymynyń damýyna ólsheýsiz úles qosty. Jas ǵalymdardyń ǵylymı jumysyna jetekshilik etti. Sırek kezdesetin qalamgerdiń shyǵarmashylyǵyn áli de zertteı túsken jón, – deıdi Zınol-Ǵabden Bısenǵalı.

Konferensııada sóz óneriniń sýretkeri Zeınolla Qabdolovtyń jazýshylyq, ǵalymdyq, ustazdyq kelbeti jan-jaqty ashyldy deýge bolady. Akademıktiń proza janr­ynda, ádebıettaný ǵylymynda qal­dyrǵan mol murasy áli talaı zertteýshiniń ǵylymı jumysyna arqaý bolary anyq.

 

Atyraý oblysy