Qoldaý men kómek

Qazir Qa­zaq­stannyń óki­letti organdary túrik tarapy­men bir­lesip, zil­zalanyń zardabyn joıý úshin qo­symsha kómek kórsetý máselesin qa­ras­tyryp ja­tyr. Osy maq­sat­ta Tótenshe jaǵ­daılar mı­nıstr­­liginiń qutqa­rý­shy­lary mingen ushaq Túrkııanyń Ga­­z­ıantep qalasyna mejeli ýa­qytta jetken.

Qazaq qutqarýshylary úıindi astynan jergilikti mamandarmen birlesip, tiri qalǵan áıeldi shyǵaryp aldy. Jáne bizdiń mamandar osy nysannan taǵy bir adamnyń denesin tapty. Qıraǵan ǵımartty tolyqtaı arshý qıyndyq týdyryp, kúrdeli jaǵdaı qalyptasqanyna qaramastan qutqarý jumystary táýlik boıyna jalǵasyp jatyr

Olar qazir ózderimen ala barǵan tehnıka men qural-jabdyqtardy túsirip, jergilikti bılik ókilderimen ózara is-qımyl jasaý tetigin pysyqtap alǵan. Izdestirý-qutqarý jumystaryn júrgizý úshin arnaıy ýchaske bekitilgen. Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń birinshi orynbasary Ibragım Kúlshim­baev qutqarýshylardyń jumys barysyn baıandady. Onyń aıtýynsha, jer silkinisi bolǵan jerde kúrdeli jaǵdaı qalyptasqan. Qutqarýshylar úıindiler arasynda qalǵan adamdardy izdestirip, ákelingen qutqarý jabdyqtaryn qoldanyp jatyr.

– Gazıantep qalasynyń Atatúrik kóshesinde eki nysan boıynsha tobymyz ekige bólinip jumys istep jatyr. Qutqarý operasııalary kezinde qulaǵan úılerdiń qırandylaryn qarap, arasynda qalyp qoıǵan adam bar-joǵyn tekseriledi. Máıit bolsa ony alyp shyǵý da – bizdiń mindet. 30 adamnan turatyn bir tobymyz bir nysanda, 10 adamnan quralǵan ekinshi tobymyz basqa nysanda júr. Olar túrik qutqarýshylarymen birigip jumys istep jatyr. Myna jerde barlyq kúsh-qural bar. Kelgen eriktiler tamaq jaǵyn uıymdastyryp jatyr. Qalanyń ákimshiligi de bizben birge, qasymyzda, – dedi Tótenshe jaǵdaılar vıse-mınıstri Ibragım Kúlshimbaev Túrkııadan jol­daǵan beıne úndeýinde.

Sonymen qatar Qazaqstan TJM qutqarýshylary Ibrahımılı aýdanynda izdestirý-qutqarý jumystaryna da kiristi. Vedomstvonyń málimeti boıynsha qutqarý jasaǵy eki topqa bólinip, olardyń árqaısysy qıyn ýchaskeler – qıraǵan turǵyn úılerdi tekserip jatyr. «Birinshisi – bul alty qabatty úı, onyń tolyq qıraý qaýpi bar. Jergilikti turǵyndardyń aıtýyn­sha, adamdar úıde qalýy múmkin. Qazirgi ýaqytta kınologııalyq esepter izdeý jumystaryna kiristi. Eger adam tabylsa, ıtter tıisti belgi berip, olardy úıindi arasynan shyǵaryp alý jumystary bastalady. Ekinshisi – bul tolyǵymen qıraǵan turǵyn úı, onda adamdar da bolýy múmkin. Jedel aqparat boıynsha qutqarýshylar úıindi astynan qaıtys bolǵan adamnyń dene­sin shyǵardy. Munda qutqarýshylar konstrýksııalardy bólshektep, izdeý jumystaryn odan ári júrgizý úshin úıindi astyna túsedi. Eki obektide de qutqarýshylar adamdardyń bolý faktileri tolyq joıylǵanǵa deıin jumys isteıdi», delingen TJM habarlamasynda.

Qazaqstannan barǵan qutqarýshylardy taǵy birneshe nysandy arshyp, tazalaý jumysyna tartý týraly sheshim qabyldandy. Bul týraly Tótenshe jaǵdaı mınıstrliginiń ókilderi habarlady. Jerlesterimizdiń jumysy nátıjesiz emes. Mysalǵa, izdestirý-qutqarý jumystary jalǵasyp jatqan ýchaskelerdiń janyndaǵy turǵyn úı tolyqtaı qıraǵan bolatyn. Osy nysanda respýblıkalyq jedel-qutqarý jasaǵynyń kınologııalyq qyzmet tobynyń Djeıkob atty ıisshil ıti úıindi astynda tirshilik belgisi baryn anyqtady. Iаǵnı ıisshil ıt qırandylardyń arasynan tiri adamnyń dybysyn estip, belgi bergen. Djeıkobtyń áreketi negizinde «tynyshtyq mınýty» jarııalandy. Bul – kómek suraǵan kezde adamdardyń úıindilerdiń astyndaǵy daýystaryn estýge arnalǵan ýaqyt. Qutqarý jumysy jalǵasyp, úıindini arshý jalǵasýda

Qazaqstandyq qutqarýshylardyń ekinshi toby Túrkııaǵa keshe attandy. Tıisti tapsyrmany Prezıdent berdi. Ekinshi eshelon qatarynda jeke quramnan 60 adam, olardyń ishinde TJM qutqarýshylary, Apattar medısınasy ortalyǵynyń dárigerleri, kınologııalyq esepteri bar. TJM jedel áreket etý kúshterinde avarııalyq-qutqarý quraldary men jabdyqtardyń 150-ge jýyq jáne dári-dármekterdiń 160-tan astam túri bar. Jer silkinisiniń saldaryn joıý jónindegi ortalyq shtabpen kelise otyryp, TJM-nyń ekinshi toby Gazıantep qalasyndaǵy izdestirý-qutqarý jumystaryna qosylady. Bar­lyǵy Túrkııaǵa attanǵan qa zaqstandyq qutqarýshylarynyń sany 100 adamnan asady.

Túrik jerine taban tiregen boıda qutqarýshylardyń ekinshi toby da birden iske kirisken. TJM resmı paraqshasynda jer silkinisi saldarynan búlingen úılerdiń konstrýksııalaryn demontajdaý jáne izdestirý-qutqarý jumystarynyń jedel kadr­lary júkteldi. Onda qazaq­standyq qutqarýshylar túrik áriptes­terimen birge qutqarý jumystaryn júrgizip jatyr. Túrkııaǵa kelgen qazaq­standyq qutqarýshylar kúrdeliligi joǵary nysandarǵa bekitilgen. TJM resmı málimeti boıynsha ótken táýlikte birinshi top óte kólbeý kelgen alty qabatty úıge tolyǵymen tekse­rý júrgizgen, úı shógip ketken, qutqarý­shylar qıyn jaǵdaıda jumys istep jatyr. Olar úıge kirip izdestirý kezinde qaza tapqan 3 áıeldiń denesin taýyp shyǵarǵan. Qazir onda úıindilerdi tazartý, qurylys konstrýksııalaryn shyǵarý júrip jatyr. Ekinshi top tolyǵymen qıraǵan 9 qabatty eki úıdi teksergen, sonymen qatar olar jergilikti qutqarýshylarmen birge zardap shekken áıeldi shyǵaryp al­ǵan. Osy obektide qutqarýshylar 1 adam­nyń denesin tapqan. Qıraý ornyn­da kúrdeli jaǵdaı qalyptasqan. Jumys­tar táýlik boıy júrgizilip jatyr.

Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Iýrıı Ilın barlyq toptaǵy qutqarý­shylardy jóneltýdiń aldynda nusqaýlyq ótkizdi. Mınıstr olarǵa adamdardy izdeý jáne qutqarý boıynsha jaýapty mindetter júktelgenin, sondaı-aq Túrkııa azamat­tarynyń jer silkinisiniń saldarymen tezirek kúresý múmkindigine degen úmitin atap ótip, qutqarýshylarǵa týystary men jaqyndary arasyna aman-esen oralýyn tiledi.

Aıta keteıik, Túrkııaǵa jiberilgen qazaq­standyq qutqarýshylar tájirı­beli mamandar, olardyń azamattar­dy qutqarýda jáne ártúrli tótenshe jaǵdaı­lardy joıýda praktı­kalyq daǵ­dylary mol. Máselen, Túrki­stan oblysynan Túrik eline 9 dáriger jibe­rilgen. Olardyń arasynda terapevt, ortoped, neırohırýrg, angıohırýrg, proktolog, hırýrg, nevrolog mamandar bar. Olardyń barlyǵy túrik tilin erkin meńgergen. Sondaı-aq Túrkistan qalasyndaǵy Q.A.Iаsaýı atyndaǵy ýnıversıtetiniń oqytýshylary bir kúndik jalaqylaryn aýdarǵan.

Al elimizdiń Syrtqy ister mı­nıstr­ligi Túrkııada zardap shekken Qazaq­stan azamattarynyń joq ekenin málimdedi.

– Qazir Túrkııadaǵy dıplomattary­myz osy eldegi Qazaqstan azamattary­men baılanys ornatý boıynsha bel­sendi jumys júrgizip jatyr. Stý­dent­ter arasynda tıisti aq­pa­rattyq habarlama taratyldy. Qazaq­stan­nyń Elshiligi Túrkııanyń Tóten­she jaǵ­daılar basqarmasymen turaqty baılanysta. Osy ýaqytqa deıin zardap shek­ken nemese qaza tapqandardyń tizi­min­de el azamattary joq. Sonymen qatar kóptegen qıraǵan ǵımarattyń asty­nan zardap shekkenderdi qutqarý jumystary áli jalǵasyp jatyr, dedi SIM resmı ókili Aıbek Smadııarov.

Alaıda Túrkııada otandyq kompa­nııa­da jumys istegen Qazaqstan azamaty tabylmaı jatqany týraly áleýmettik jelide aqparat tarady. Túrkııadaǵy joıqyn jer silkisinen keıin Qazaqstan azamaty Mırýs Qurmashev joǵalyp ketken.

– Dosymyz, Astana Hub tehnopar­ki­niń halyqaralyq agenti Mırýs Qur­mashev Túrkııadaǵy zilzala kezin­de jo­ǵa­lyp ketti. Aǵasy Almat Qur­ma­shev­tyń aıtýynsha, jer silki­nisi kezin­de ol Túrkııanyń Hataı qalasynda bol­ǵan. Sodan beri onymen baılanys úzil­di. Otbasy men dostary alańdap, jan-jaqty izdestirýde, biraq áli de esh­qan­daı habar-oshar joq, – dep habarlady Astana Hub bas dırektory Maǵjan Má­dıev. Onyń sózinshe, Mırýstyń baýy­ry men dostary, qazaqstandyq erikti­ler ony izdeý úshin Túrkııaǵa ushyp ketken.

Syrtqy ister mınıstrligi bolsa bul jaǵdaıǵa qatysty túsinik bere almaıtynyn, joǵalǵan azamattyń týystary Túrkııadaǵy Qazaqstan konsýldaryna habarlasý keregin aıtty.

Túrkııadaǵy jaǵdaıǵa baılanysty Memleket basshysy ókiletti organ­dar­ǵa shuǵyl kómek kórsetýdi tap­syr­ǵany belgili. Osy oraıda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mı­nıstr­liginiń úıles­tirýimen Ulttyq volon­terler jeli­si Túrkııada jer silkini­sinen zardap shekkenderge gýmanı­tar­lyq kómek jınaý is-sharasyn bastady.

«Gýmanıtarlyq kómek respýblıka­lyq mańyzy bar barlyq qalalar men oblys ortalyqtaryndaǵy «Birgemiz» óńir­lik volonterler front-ofıs­teri­niń keńselerinde uıymdasty­rylyp, Ulttyq volonterlik jelisi arqyly Qazaqstandaǵy Túrkııa elshili­gine tap­syrylady. Túrkııa elshiligine baryp, zilzalada opat bolǵandardyń otbasy­laryna kóńil aıtyp, zardap shekken­derdiń tez saýyǵyp ketýine tilektes­tik bildirdim. Sonymen birge volonter­ler tarapynan jasalatyn kómek týra­synda pysyqtadyq», dep jazdy Aq­pa­rat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Qydyráli áleýmettik jelidegi paraqshasynda.

Bılikpen birge el belsendileri, qarapaıym turǵyndar da baýyrlas elge kómek qolyn sozyp jatyr. Jýrnalıst Nurbek Bekbaý zardap shekken halyqqa kıiz úı jiberýge nıet bildirip, halyqqa oı tastady. Bul bastamany ol óziniń áleýmettik jelidegi paraqshasy arqyly jetkizdi.

«Túrkııaǵa júz shaqty kıiz úı jibersek? Zilzaladan úıleri qırap qal­ǵan halyq ashyq dalada otyr. Súıegi jeńil, qulamaıtyn kıiz úı shoshyp otyrǵan buqaraǵa psıhıkalyq qatersiz kóńil kúı syılar edi. Naýryz meıramynda ár oblysta júzdegen kıiz úı tigiledi. Ákimdikter óńirde qansha kıiz úı baryn biledi. Jınap, Túrkııaǵa jibereıik. Osy joly Naýryz toılamaı-aq qoıalyq. Aqshańqan kıiz úıler tigilip, «atajurttan kómek keldi» degen sózdiń psıhologııalyq salma­ǵy alapat. Ári dostyǵymyz, týys­ty­ǵymyz osyndaıda artady», dedi Nurbek Bekbaý.

Qazir Túrkııada on eldiń 1000-ǵa jýyq qutqarýshy mamany zardap shekken nysan­darda jumys istep jatyr. Alapat kesel oryn alǵan kúnnen bastap bul elge Ázerbaıjannan – 400, Qazaq­stannan – 100, Reseıden – 100, Belarýs Respýb­lıka­synan – 64, Qyrǵyzstannan – 63, Grý­­zııadan – 60, О́zbekstannan – 60, Mol­dova­dan – 55, Tájikstannan – 50,  Estonııadan – 44 qutqarýshy attanǵan.