Júrek. Lúp-lúp soqqan judyryqtaı júrektegi meıirim shýaǵynan artyq ne bar?! Adamnyń júregi – tirshiliktiń tiregi. Ol elim, jerim dep soǵady. Damyl tappaıdy. Taram-taram qan tamyrlarynda mahabbat pen izgiliktiń izderi qalady. Dos-jaran, anań men balańa, qala berdi aınalańdaǵy jaqsy jandarǵa degen peıil-nıetti de júregińmen qabyldaısyń. Mine, júrekke túsetin salmaq osyndaı. Jasyńa jas qosylyp, eseıseń de júregińnen berik oryn alǵandardyń beınesi óshpeıtin aqıqat. Demek, jaqsylyqtar ǵana ornyqqany, jazý bolyp qalǵany abzal. Sodan da bolar, jańa kitaptyń «Júrektegi jazýlar» dep atalǵanyn qup kórdik...
Tarıhtyń betburysty kezeńderi kemel tulǵalardy, bilgir saıasatkerler men qaıratkerler shoǵyryn sahnaǵa shyǵarady. Bul dáleldeýdi qajet etpeıtin aqıqat. Búginde álem tanyp otyrǵan dana saıasatker, Elbasymyz Nursultan Nazarbaev táýelsiz Qazaqstan aspanynyń jaryq juldyzy desek, asyra aıtqandyq emes. Elimizde Prezıdent alǵa qoıǵan baǵaly bastamalardy múltiksiz oryndaıtyn memleketshil qaıratkerler qatary molynan sanalady.
«Júrektegi jazýlar» jınaǵy belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Parlament Májilisiniń depýtaty Serik Ábikenuly Úmbetovtiń qoǵam damýyna qosqan ózindik úlesi jaıly bólek-bólek kósemsóz ben rýhy asqaq arnaý óleńderden quralypty. Jarqyn tulǵanyń kesek kelbetin somdaǵan kitappen tolyq tanysqan oqyrman búgingi halyq qalaýlysynyń eńbek, ómir joldarynyń ónegemen órilgendigine kýá bolary kámil.
Kóp degende júz jasarmyz, bálkim, biz,
Alda áıteýir keleri anyq salqyn kúz.
О́zińe bir rıza bolyp kórdiń be,
Eske alardaı qaldyrdyń ba artyńda iz? –
dep aqyn aıtqandaı, qamshynyń sabyndaı qysqa tirlikte aınalańdaǵy adamdarǵa jaqsylyq jasap, izgiligińmen iz qaldyrý ońaı emes. Mundaı irilik azamattyń azamatyna ǵana tán. Jumys istep, laýazymdy qyzmetter atqarǵan jerinde ózindik qoltańbasyn ǵana emes, adamdardyń da júregine iz qaldyrǵan Serik Ábikenuly shyn máninde osyndaı atpal azamat. Jáne tirshiliginde ne tyndyrdym, jurtqa qandaı paıda keltirdim dep ózine jıi esep beretinin uǵasyń. Osy oraıda Abaı dananyń «Egerde esti kisilerdiń qatarynda bolǵyń kelse, kúnine bir márte, bolmasa jumasyna bir, eń bolmasa, aıyna bir ózińnen-óziń esep al» degen kósem oıyna keıipker ómirinen jaýap tabasyń.
Jınaq Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «...Qoldan kelse, kisige jaqsylyq jasaǵanǵa ne jetsin» degen aıshyqty sózimen ashylypty. Kitaptaǵy bir-birimen jalǵastyrylǵan altyn arqaý da negizinen osy tujyrymǵa kelip tireledi. Birin-biri tolyqtyryp, azamattyń bitim-bolmysyn, adamı qasıetterin ashady.
«...El baqytyna týǵan asyldar az emes. Solardyń arasynda, el basqarǵan myqty jigitterdiń ishinde men biletin Serik Úmbetov te bar. Úmbetov – asa kishipeıil, ımanjúzdi, qadirli azamat. Eki oblysqa ákim boldy. Halqyna jaqyn boldy. Basqa da úlken qyzmetter atqardy. Abyroıly boldy. Serik Úmbetov – sertke berik. Basshy úshin bul óte-móte kerek qasıet. Ásirese, úlken saıasatqa aralasqan adamdar úshin». Kitaptyń betashary Qazaqstannyń halyq jazýshysy Sherhan Murtazanyń ystyq lebizimen osylaı ashylypty.
Mundaı jyly lebizder men tushymdy pikirlerdi Almaty oblysynyń ákimi Ańsar Musahanov, Parlament Májilisiniń depýtattary – Serikbaı Nurǵısaev pen Sáken Jylqaıdarov, Jambyl jyraýdyń urpaǵy, aqyn Álimqul Jambylov, eńbek ardagerleri Núsipjan Nurmanbetov pen Bátıma Saqaýova, til janashyry Asyly Osman, jazýshy Nesipbek Dáýtaev pen áriptesterimiz Meırambek Tólepbergen men Maqulbek Rysdáýlettiń kósilte jazǵandarynan da kóptep keltirýge bolady. Maqalada onyń bárin keltirýge múmkindik joq, árıne. Sol sebepti barlyq lebizderge tán ortaq bir erekshelik jaıyn ǵana sóz etip ótpekpiz. Ol erekshelik avtorlardyń shynaıy pikiri, tek shyndyqty ǵana derek pen dáıekke súıene otyryp keltirýinde deýge bolady. Shyn máninde júrekten shyqpaǵan sóz júrekke jetpeıdi. Jınaqtyń basty artyqshylyǵy da shynaıylyǵynda jatyr. Bul tujyrymdy, ásirese, jınaqqa toptastyrylǵan óleńder týrasynda bóle-jara aıtýǵa bolady.
Aqyn Rafael Nııazbektiń «Bolashaqtyń tórinen kórem seni» poemasynyń atynan kórinip turǵandaı, aqyn óz qaharmanynyń dáıim asqar bıikten tabylatyndyǵyna, bolashaqtan da óziniń laıyqty ornyn alatyndyǵyna bek senimdi. Bul senim negizsiz de emes. Serik Ábikenulynyń ónegeli ómir joly men izgilikti isteri qandaı qurmetke de laıyqty dep bilemiz.
Jınaqtaǵy «Oı-tolǵam oramdarynda» Serik Ábikenulynyń Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń dara tulǵasyna, qoǵam damýy men jastar tárbıesine, adamgershilik asyl qasıetterge qatysty ózindik kózqarasy aıshyqtalypty. Kitapty baspaǵa daıyndaǵan belgili aqyn Núsipbaı Ábdirahymnyń ardaqty azamattyń osyndaı nusqaly oı-pikirlerin elep-ekshep bergeni oryndy bolǵan. Munda da kóńilge uıalaıtyn tereń tujyrymdar, parasatty paıymdaýlar molynan kezdesedi. Ár sózi jastarǵa jiger, rýh beretinin ańǵarasyń. Aıtqanynyń bári ómir mektebinen alǵan tasqaıraq dáristeı. Bul paıymdaýlardy mysalǵa keltirip, qaıtalap shyǵý azdyq etedi. Sondyqtan, kóziqaraqty oqyrmanǵa kitapty tolyq oqyp shyǵýǵa keńes berer edik. Al oqyǵan adamnyń óz kókeıine ónege órnekterin toqyry anyq.
Qorǵanbek Amanjol,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.