Negizgi taqyryp – óńirlerdegi áıelder máselesi

Otyrys barysynda ulttyq komıssııa tóraǵasy, Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń orynbasary Aıda Balaeva ótken jyldyń ulttyq komıssııa úshin sapaly ózgerister, jumystyń transformasııalanýymen erek­shelengenin atap ótti.

– Komıssııa quramy jańar­tyldy. Biz ulttyq komıssııa­nyń jaýapkershilik aımaǵyna kiretin máselelerdi sheshý úshin shoǵyrlandyrýdy jáne azamattyq qoǵamdy tereńirek tartýdy maqsat ettik. Barlyq baǵyt boıynsha jumys bıyl da kúsheıtiledi. О́ńirlerge erekshe nazar aýdarylady. Osy turǵyda birqatar áleýmettik mańyzy bar joba «Samuryq-Qazyna» AQ-men birlesip iske asyrylady, – dep atap ótti A.Balaeva.

Ulttyq komıssııa tóraǵa­synyń orynbasary Lázzat Súleımen 2022 jyldyń negizgi qorytyndylary týraly sóz sóıledi. Ulttyq komıssııany jańǵyrtý qyzmeti barlyq baǵyt boıynsha serpin bergen. Atap aıtqan­da, áleýmet­tik-demografııalyq damý, áıel­derdiń ekonomıkalyq jáne saıa­sı múmkindikterin keńeıtý, balalardyń qaýipsizdigin, quqyqtary men zańdy múdde­lerin qamtamasyz etý, genderlik saıasat jáne halyqaralyq ynty­maqtastyq.

Ulttyq komıssııanyń sa­rap­tama­lyq-taldaý fýnksııa­larynyń blogi kúsheıtildi. Prob­lemalardy keshendi taldaý, óńirlik erekshelikterdi baǵa­­­laý jáne otyrystarǵa she­shim­der ázirleý úshin komıssııa músheleriniń óńirlerge sarapshylarmen birlesip shyǵý tájirıbesi engizildi. Bir jyl ishinde komıssııa úılestiretin qurylymdar nyǵaıtyl­dy. Atap aıtqanda, óńirlerde balalar quqyqtary jónindegi ýákilderdiń laýazymdary engizildi, otbasyn qoldaý ortalyqtary ashyldy.

Prezıdenttiń memleket qatysa­tyn kompanııalardaǵy basshy­lyq laýazymdaryndaǵy áıelder úlesiniń 30% bolýy týraly tapsyrmasy sheń­berin­de normatıvtik-quqyq­tyq akti­lerge ózgerister engizildi. Otba­sylyq-gender­lik máselelermen aınalysatyn 500-ge jýyq ÚEU-ny qamtı­tyn seriktestik jelimen syndar­ly dıalog ornatyldy. Sıfr­lan­dyrý salasynda da áıelder­diń múmkindikterin damytý máse­leleri qamtamasyz etildi. «Technowomen» qaýym­das­tyǵy­men jáne «BTS Education» kompa­nı­ıa­symen bir­lesip elek­tron­dyq kommersııa mektebi ashyl­dy jáne halyqaralyq jáne qazaq­stan­dyq elektrondyq alań­dar­da satýdy oqytý boıynsha 1 400 qazaq­standyq qolónershige arnalǵan tegin kýrstar ótkizildi.

Ana men bala ólimi, kámeletke tol­maǵandar arasyndaǵy sýı­sıd bo­ıynsha qabyldanyp jatqan aldyn alý sharalarynyń nátıjesinde, osy sala­lardaǵy jaǵdaıdy turaqtandyrýǵa qol jetkizildi. 2022 jyldyń qorytyn­dysy boıynsha ana ólimi kórsetkishiniń 2,6 esege, sábı óliminiń 3%-ǵa tómendeýi baıqalady. Kámeletke tolma­ǵandar arasyndaǵy sýısıd sany 2022 jyly – 11, sýısıdke áreket etý 17 paıyzǵa azaıdy. Halyqaralyq uıymdarmen, eń aldymen, BUU, Eýropa jáne Ortalyq Azııa elderiniń qury­lymdarymen jemisti ózara is-qımyl jasaldy.

Sondaı-aq jıynda óńirlik komıs­sııalardyń qyzmetine monıtorıng júr­gizý nátıje­leri boıynsha ulttyq komıssııa tóraǵasynyń orynbasary Elena Tarasenko sóz sóıledi. Al ulttyq komıssııa tóraǵasy Aıda Balaeva: «Jańǵyrtý nátıjesinde óńirlik komıssııalardyń quramyndaǵy azamattyq qoǵam ókildigi 40-tan 60 paıyzǵa deıin jańartyldy. Bul halyqtyń maqsatty toptarymen jumys isteıtin qoǵamdyq pikir kóshbasshylary, bıznes-qaýymdastyqtardyń ókilderi», dep atap ótti.

Munan keıin ulttyq komıssııa basshysy Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligine, ákimdikterge tapsyrma bere otyryp: «Memlekettik áleý­mettik tapsyrys arqyly otba­sy­lyq jáne genderlik saıa­sat jobalaryna qarajatty durys bólý boıynsha maqsatty jumys­ty qamtamasyz etý qajet. Bala­lardyń qaýipsizdigine, turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alýǵa, aýyl áıelderiniń eko­no­mıkalyq múmkindikterin keńeı­týge qatysty máselelerdi sheshý boıynsha jobalardy qoldaý qajet. Qarajatty tıimdi jumsaý máselesi únemi baqylaýda bolýy kerek», dep atap ótti.

Ulttyq komıssııanyń otyrysyna sarapshylar qoǵam­das­tyǵynyń ókilderi, óńir­ler ákimderiniń orynbasarlary, ortalyq memlekettik organdardyń basshylary qatys­ty. Otyrys sońynda ulttyq komıssııa tóraǵasy A.Balaeva memlekettik organdarǵa birqatar tapsyrma berdi.