Ár shyǵarmashyl jan óz únin, óz oı-pikirin, óz ustanymyn, qarsylyǵy men bulqynysyn óneri arqyly jetkizedi. Ár ıdeıasyn talantymen sheber ushtastyra alatyndardyń biri – sýretshi Sáýle Súleımenova. Jýyrda el astanasyndaǵy «Pygmalion» galereıasynda ashylǵan sýretshiniń «Milestone» atty jeke kórmesine baryp, bul oıymyzǵa taǵy da bekı tústik.
Sáýle Súleımenovanyń shyǵarmashylyǵy túrli reńkterge toly. Astary da ylǵı qazirgi qoǵamnyń bet-beınesimen úndesip jatady. Eń bastysy, sýretshiniń stıli, ádisi bólek. Qazirgi zamanaýı ónerdi ol ózinshe túsinedi hám ózinshe jetkizedi. Máselen, atalǵan kórmede avtordyń qaıta óńdelgen polıetılennen, plastık paketterden jasalǵan «Shyńjańdy tazalaý», «Qandastar týraly dastan» serııasy, sondaı-aq qalyń qaǵazǵa balaýyzben basylǵan «I love you», «Sunset Workers», «Kazakh cancan», «Green Bus», «Barakholka» serııalary bar «Bazar Busstop-1» týyndylary usynyldy.
Sýretshi shyǵarmashylyqtaǵy mundaı ádiske tabıǵat-anaǵa degen qoǵamnyń kózqarasynan kelgenin aıtady. «Bir jyldary Astana men Almaty arasynda poıyzben jıi júrdim. Jazyq dalamen ári-beri ótkende qyzǵaldaqtar jaıqalyp ósetin mezgildi kórgim keletin. Biraq qyzyldy-jasyldy jaıqalǵan dalada plastıkalyq shólmekter men paketter shashylyp jatqanyna ishim ashıtyn. Dala – bul Qazaqstannyń rámizi, bizdiń maqtanyshymyz, tipti barlyq jerde plastıkalyq qoqys shashylyp jatsa da, árbirimiz osy darqan dalamyzben maqtanamyz. Sellofan qaltalar dalada ushyp júr, kókte qalqyp, ósip turǵan shópter men aǵashtarǵa ilinip, jer-jerde jatady. Bir qyzyǵy, olar erip, joq bolyp ta ketpeıdi. Mine, bul bizdiń ýaqytymyzdyń rámizi», deıdi Sáýle Súleımenova.
Sondaı-aq ol osyndaı ishki tolǵanýlardyń nátıjesinde óz úni ónerine ulasqanyn atap ótti.
«Alǵashqyda, paketterdi qalaı qoldanýǵa bolatynyn oılastyra bastaǵanda osy plastıktiń eshteńemen de japsyrylmaıtynyn baıqadym. Ol tek joǵary temperatýrada eritilgende ǵana ekinshi bir plastıkke jabysady eken. Sondyqtan maǵan kleı pıstolet pen polıgal (qalyń móldir plastıkalyq paraqtar) qoldanýǵa týra keldi. Bir jaǵynan, ol qoqys, biraq onyń múldem joq bolyp ketpeıtinine zer salsaq, plastıkti qymbat metall nemese munaı óniminiń, altynnyń bir bóligi dep qaraýǵa da bolady. Plastık paketterden móldir tústen bastap, aq, túrli-tústi kempirqosaq syndy, tipti qara túske deıingi barlyq tústi tabýǵa bolady. Sol sekildi, ondaǵy jarnama mátininde, brend ataýynda jáne basqa da syrtynda basylǵan aqparattarda jazylǵan sózderden neshe túrli oı, paıym bar. Munyń bári týra bizdiń ómirimiz sekildi, qıly-qıly, ashy da tátti, kúlkili de qorqynyshty, ádemi ári suryqsyz», deıdi sýretshi.
Iá, avtordyń sózimen aıtqanda, dala ómir bastaýynyń, bıiktik pen tómendeýdiń, aspan men jerdiń sımvoly ispetti. Sondaı-aq dala kez kelgen ýaqytta qalaǵa aınalýy múmkin.
Erekshe stılimen eldi eleń etkizgen avtor búginde suranysqa ıe qazaqstandyq sýretshiniń biri bolyp otyr. Onyń jumystary Sharjah Art Foundation, Alain Servais kolleksııasy, Eýrazııalyq Mádenı Alıans, Á.Qasteev óner murajaıy sııaqty úlken galereıalarda tur.
Aıta keteıik, «Milestone» kórmesi Sáýle Súleımenovanyń HHI ǵasyrdyń alǵashqy eki onjyldyǵyndaǵy túrli kórkemdik tájirıbesin qorytyndylaıdy. Sonymen qatar kórermenge ýaqyt lınzasy, tehnıkasy, taqyryby arqyly onyń jumysyndaǵy resmı hám mazmundy ózgeristerge egjeı-tegjeıli qaraýǵa múmkindik beredi.
Sýretshi keskindeme men grafıkadan bastap qoǵamdyq keńistiktegi ónerge deıin túrli tehnıkamen jumys isteıdi. О́z tájirıbesinde ujymdyq jadynyń qurylymyn, muraǵattardy, fotosýretterdi, sondaı-aq ótken jáne qazirgi Qazaqstanda bolyp jatqan tarıhı oqıǵalardy da arqaý etedi. Negizgi materıal retinde polıetılen paketterin qoldanyp jasaǵan «Sellofan keskindemesi» serııasynda áleýmettik-saıası (asharshylyq, QARLAG, qandastar jáne jalpy adam quqyqtary) jáne jeke taqyryptardy (otbasy, gúlder, aıaldamalar) zerttegen.
Táýelsiz art-keńesshi jáne kórme uıymdastyrýshysy Vladıslav Slýdskııdiń aıtýynsha, sýretshiniń týyndylary túrli taqyrypty qaýzaıdy.
«Ol 1993 jyldardaǵy jaǵdaı, natıýrmort, gúl, jeke oqıǵadan bastaıdy da arýaq, Astana laın, ýrbanızasııa, ótkenimiz ben bolashaǵymyz arqyly saıası, áleýmettik máselelerge oıysady. Máselen, sýretshi Qytaıdaǵy uıǵyr genosıdi jaıly jazdy. О́zińiz bilesiz, bul taqyryp ashyq talqylana bermeıdi. «Jumysshylar» degen kartınasyn alyp qarańyz, ol jerde de qarapaıym adamdardyń ómiri sýretteledi. Negizi mundaı taqyrypqa kóp sýretshi bara bermeıdi. Ádette, qazaq sýret óneri batyrlar men handarǵa, tarıhqa nemese kerisinshe, EKSPO syndy bolashaqtyń taqyrybyna toqtalady. Al Sáýle Súleımenova siz ben biz týraly jazady. «Arýaqtar» degen kartınasy jekelegen adamdar men saıasattyń ortasyndaǵy kópir dep esepteımin. Sýretshiniń saıası taqyryptaǵy týyndylaryn kórermen jyly qabyldaıdy. Sonymen qatar sheneýnik, bılik basyndaǵylardyń da qyzyǵýshylyǵyn baıqadym. Bul jerde erekshe eskere ketetin dúnıe, Súleımenovany óz jerinde ǵana emes, halyqaralyq deńgeıde de joǵary baǵalap júr. Dál qazir onyń týyndylary Dıýnkerk qalasyndaǵy FRAC Grand Large – Hauts-de-France murajaıynda áıdik sýretshilerdiń eńbegimen qatar tur», deıdi ol.
Sáýle Súleımenova Gonkongtaǵy Sovereign Art prize aýksıonynyń birneshe márte fınalısi atanǵan. Odan bólek birqatar respýblıkalyq, halyqaralyq baıqaýda top jaryp júr. 2015 jyly «Why Self» jobasy aıasynda Venesııa Bıennalesiniń parallel baǵdarlamasynda avtordyń sellofan keskindeme serııasy usynyldy. Al 2021 jyly Art Dubai jármeńkesi aıasynda sıfrlyq óner baǵdarlamasyna qatysty. Byltyr Almatyda ótken Qandy Qantar rezonanstyq kórmesinde de Súleımenovanyń eńbekteri usynyldy. Munda qandy qyrǵynnyń qala tarıhyndaǵy orny men turǵyndardyń jadynda qalǵan áseri sýrettelgen.
Mádenı is-sharaǵa ónertanýshylar men jýrnalıster, sondaı-aq Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Erjan Erkinbaev qatysty. Kórme 30 naýryzǵa deıin jalǵasady