Qalı alǵash kórgen adamymen de ashylyp áńgimelese beredi. Eshkimdi jatsynbaıdy, jatyrqamaıdy. О́nerin ómirim dep túsinetin onyń sýretin saýdaǵa salyp júrgenin kórmeppiz. Áıtpese syr-shyraı (jıvopıs), keskindeme (grafıka), sýmen jazý (akvarel), músindeý (skýlptýra), karıkatýra sekildi birneshe baǵytty jetik meńgergen Qalıdyń ónerine qyzyqpaıtyn adam az.
Ol Shý aýdanyndaǵy balalarǵa arnalǵan sýretshiler mektebinde, balalar men jasóspirimderge arnalǵan ortalyqta dırektorlyq qyzmette júrip, talaı jastyń talabyn ushtap, talantyn ashty. Alaıda onysyn aıtyp maqtanǵanyn kórmeppiz. Aıtatyn áńgimesi jalqy: ulttyq múdde, ulttyń erteńi týraly tolǵanǵanda, baıyrǵy sheshenderdeı kósilip sóılep, sheshilip áńgime órbitedi. Tárbıelegen shákirtteriniń aldy Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi.
Sýretshiniń týǵan jeri Shý aýdanynda 200-ge jeteǵabyl kórmesi uıymdastyrylsa, oblys ortalyǵynda jıyrma, respýblıkalyq deńgeıde birneshe márte kórmesi ótkizilgen. Sondaı-aq Taraz qalasynyń 2000 jyldyq mereıtoıy aıasynda Ábilhan Qasteev atyndaǵy óner mýzeıinde «Tuǵyr» atty jeke kórmesi jurtshylyqtyń nazaryna usynylǵanyn da aıta ketken jón.
Ol Taraz qalasynda ótken Qazaq handyǵynyń 550 jyldyq mereıtoıyna da ónerimen úlken úles qosty. Tastan, aǵashtan jasalǵan músinderin jıystyryp, jeke kórmesin jerlesteriniń nazaryna usyndy. Sýretshiniń «Ana – Jer- ana», «Ana» taqyryptaryndaǵy grafıkalyq jumystary joǵaryda atalǵan mýzeıdiń altyn qorynda saqtalsa, tabıǵı tastan jasalǵan «Abyz» eńbegi Ulttyq mýzeıdiń, «Jeltoqsan jeli – 86» týyndysy Tarazdaǵy «Jeltoqsan – 86» ortalyǵynda tur.
Qalekeńdi izdegen kisi sheberhanasynan tabady. Tasqa til bitirýge bekingen sheber tabıǵı tasty urǵylap jatady. Áıteýir tynymsyz eńbektiń adamy ekenin kórgende kóz súısinedi.
«Hakim Abaı adamnyń dúnıede eki qumarlyǵy bolatynyn aıtady ǵoı. Bireýi jan qumarlyǵy bolsa, ekinshisi tán qumarlyǵy ekeni málim. Áýelde men balýan bolýdy armandaǵanmyn. Kúrespen de shuǵyldandym. Jastar arasynda túıebalýan atandym. Sóıtip júrgende aıaǵymdy aýyrtyp, aýrýhanaǵa tústim. Uzaq ýaqyt emdelýge týra keldi. Sol kezde boıymda bir jan qumarlyǵy paıda boldy.
Atam men ájemniń balasy bolǵandyqtan shyǵar, sol kisilerge qaıyrylyp, qalam men qaǵaz ákelip berýin ótinippin. Qysqasy, 7-8 jasymnan bastap qalamymdy qolymnan tastamaı kelemin», deıdi sýretshi.
Shý aýdany, Tóle bı aýylynda ónerin óristetip otyrǵan sýretshi Almatydaǵy Gogol atyndaǵy kórkemsýret ýchılıshesinde bilim nárimen sýsyndaıdy. Oqýdy aıaqtar tusta ol qalaǵa emes, dalaǵa, ıaǵnı óz aýylyna kelýge sheshim qabyldaıdy.
«Dıplomdy qorǵaý bastalǵan shaqta maǵan Jezqazǵan, Taraz qalasyna barý týraly usynys boldy. Komıssııa músheleri eki qalanyń birin tańdaýym kerektigin aıtty. Sol kezde men aýylǵa jiberýlerin ótindim. Ornynan atyp turǵan ustazym: «Balam-aý, aýylǵa barsań joǵalyp ketesiń ǵoı», dedi. Alaıda men ónerimdi joǵaltpaıtynyma ýádemdi berip, aýylyma keldim. О́ıtkeni men óz taqyrybymnyń ortasynda ómir súrgim keldi. Eger men aýylda turmasam, qazir jasap jatqan qazaqy dúnıelerdi týdyra almas edim», deıdi sheber.
Ol aýylda júrip-aq ózge eldiń sýretshilerimen, qolóner sheberlerimen baılanys ornatqan. Ǵalamtor arqyly basqa memleketterdiń men degen sheberlerine eńbekterin joldap, tájirıbe almasady, pikirlesedi.
«Jalpy, qolóner, sýret óneri – janymnyń qalaýy. Úlken qalalarda ótken kórmelerde talaı myqtynyń qasıetti ónerdi tastap ketkenin kórdim. Bul jigerdiń jetispeýinen shyǵar. Solar kelip, talaı dúnıeni surady. Pikirimdi aıta otyryp, olardyń ónerden alshaqtaǵannan keıin syrqatqa shaldyǵatynyn bildim. Men janymdy aýyrtpaý úshin tas toqpaqtaımyn, sýret salamyn, maıly boıaýmen jumys isteımin. Qysqasy, eldiń ortasynda, aýylda júrip ónermen tynystaımyn. Aýylǵa ańsarymnyń aýǵany da sondyqtan», deıdi sýretshi.
Onyń sheberhanasyna bas suqsań, sýret galereıasynda júrgendeı kúı keshesiń. Tamasha týyndylar janyńdy emdeıtin tárizdi. Munda óner ıesiniń talaı dodalarda top jarǵan týyndylary da toptastyrylǵan. Ásirese «Taǵdyr», «Qıly zaman» kartınalaryn kórgende túrli oıǵa shomasyń. Shyǵarma asharshylyq jyldaryndaǵy azamattarǵa jáne qýǵyn-súrgin qurbandaryna arnalǵan. Sýretshi osylaısha ulttyq tragedııany da júreginen ótkizgen.
Shý aýdanyna joly túskender Jastar saıabaǵyna at basyn burmaı ketpeıdi. О́ıtkeni munda Qalıdyń qolynan shyqqan tas músinder tur. Alleıadaǵy toǵyz tas músinniń árqaısysynyń óz aıtary bar. Tóle bıdegi Jastar saıabaǵyna kelgen jurt rasynda da jastyqtyń aýrasyn sezinedi. Bir-birine qol sozǵan eki jastyń tanysýyn áıgilegen músin sonadaıdan kózge túsedi. Al «Mahabbat formýlasy» eskertkishine qaraǵan adamnyń boıyn áldebir qımastyq sezim jaýlaıtyndaı. Basqa da mahabbat, dostyq taqyrybyna arnalǵan músinder kisi balasyn beıjaı qaldyrmaıdy.
«Ashyq aspan astyndaǵy kompozısııalar 2014 jyly dúnıege keldi. Bul – aýdan jastaryna arnalǵan meniń tartýym. Astanadan, ózge elden kelgen aıtýly mamandardan bólek, aýdan turǵyndary osy eńbekterim úshin maǵan ylǵı alǵys aıtyp jatady. Soǵan qýanamyn. Men úshin budan asqan baqyt joq», deıdi sýretshi.
Almaty aspaı, Astanaǵa qashpaı, aýylda turyp-aq ónerdiń bıigine shyqqan Qalıdy eli qurmetteıdi. Aýyldastarynyń ortasynda júrip-aq ónerin óristetken Qalı týraly jerlesteri tek jaqsy sóz aıtady. Olardyń madaǵy Qalekeńniń janyn semirtedi, shabytyn qaıraıdy. Oǵan basqa eshteńe kerek emes.
Jambyl oblysy,
Shý aýdany