Memlekettik qyzmettiń qazaqstandyq úlgisi

* 23 maýsym – Dúnıejúzilik Memlekettik qyzmetkerler kúni Birikken Ulttar Uıymy Bas Assambleıasynyń 2002 jyly 20 jeltoqsanda ótken 57-sessııasy árbir jylǵy 23 maýsymdy memlekettik qyzmetkerler kúni dep jarııalaý jóninde qarar qabyldap, BUU-ǵa múshe árbir eldi osy kúndi mereke retinde atap ótýge shaqyrǵan edi. Osyǵan oraı Qazaqstan Respýblıkasy Memleket basshysynyń ótken jylǵy Jarlyǵymen 23 maýsym bizdiń elimizde de memlekettik qyzmetkerler kúni bolyp belgilengen bolatyn. Bıyl Qazaqstanda osy mereke tarıhta tuńǵysh ret atap ótilgeli tur. Qazirgi tańda bizdiń elimizde 90 myńnan astam adam memlekettik qyzmet salasynda qyzmet etedi. Olardyń 49 myńnan kóbin áıelder quraıdy. Saıası qyzmetkerlerdiń orta jasy 48-de bolsa, ákimshilik salasynda ol 39 jasty quraıdy. Al «A» korpýsyndaǵy memlekettik qyzmetkerlerdiń orta jasy 45-ke teń. Sońǵy jyldary Qazaqstanda memlekettik qyzmet týraly zańnamany jańartý baǵytynda júrgizilip kele jatqan jandy jumystar halyqaralyq qaýymdastyqtyń joǵary baǵasyn alyp otyr. Elimizde memlekettik qyzmet salasyndaǵy jańǵyrýlardyń tabysty júrgizilip, memlekettik apparattyń kásibı turǵydan yńǵaıly da básekege qabiletti bolyp qalyptasa bastaýy Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti  Nursultan Ábish­uly Nazarbaevtyń saıası erkiniń arqasynda múmkin bolyp otyr. Qazaqstandaǵy memlekettik qyzmettiń jańa úlgisi tujyrymdamasy tıimdilik, nátıjelilik, merıtokratııa, ashyqtyq, móldirlik, turǵyndar suranysyna baǵyt ustaýshylyq qaǵıdattary boıynsha jasalǵan. Munda qoǵamdyq sanany nyǵaıtýdyń basty baǵyty retinde óz qyzmetine jaýapty qaraıtyn, otanynyń ıgiligi jolyna jumys jasaıtyn bilikti de bilimdi qazirgi zamanǵy memlekettik qyzmetshini daıyndaý mindeti alynǵan. Bizde qazir «A» korpýsy qurylyp, tıimdi jumys jasap keledi. Astana qalasynda memlekettik qyzmet salasynyń aımaqtyq haby qurylǵan. Búginde memlekettik qyzmetke qabyldaý joldary birshama jeńildetilgen, «komandalyq aýys-túıisterge» tosqaýyl qoıylǵan, ádeptilik jáne tártiptilik jaǵynan baqylaý aıtarlyqtaı kúsheıtilip, Zań dárejesine deıin jetkizilgen. Qazaqstanda memlekettik qyzmetkerler kúnin atap ótý elimizde Prezıdenttiń kásibı memlekettik apparat jumysynyń negizgi qaǵıdaty retinde jarııalaǵan «halyq pen memleketke qyzmet etý bárinen joǵary» degen ustanymyn tanymal etip, memlekettik qyzmettiń bedelin nyǵaıta túsýge yqpal etetin bolýy tıis. Osy kúnderi respýblıka kóleminde birinshi ret nemese qaıtadan memlekettik qyzmet salasyna qyzmetke qabyldanǵandardyń ant berý rásimderi uıymdastyrylyp, oqý oryndarynda memlekettik kadr saıasatyn, sondaı-aq, memlekettik qyzmetke kirý men ony atqarý qaǵıdattaryn túsindirýge arnalǵan taqyryptyq sabaqtar ótkiziledi. Aıtýly mereke qarsańynda, 21-22 maýsym kúnderi Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Deneshynyqtyrý jáne sport agenttigimen birlesip, Astanadaǵy «Alaý» stadıonynda memlekettik qyzmettiń ortalyq organy qyzmetkerleri arasynda sporttyń shaǵyn fýtbol, voleıbol, toǵyzqumalaq jáne shahmat túrleri boıynsha spartakıada ótkizedi. Al 23 maýsym kúni Memlekettik qyzmet isteri agenttiginde Memlekettik qyzmetkerler kúnine arnalǵan saltanatty jınalys bolady.  

«A» korpýsy – «áleýmettik lıftiler» áreketi

Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń Jarlyǵymen bizdiń elimizde bıylǵy 23 maýsym kúni alǵash ret memlekettik qyzmetkerler kúni mereke retinde atap ótilgeli tur. Osy aıtýly kún qarsańynda memlekettik qyzmet salasynda sońǵy jyldary qolǵa alynyp kele jatqan birqatar pármendi jumystarǵa qorytyndy jasap ótýge bolady. Aıtalyq, Mem­leket basshysynyń sheshi­mimen saıası memlekettik qyz­met­kerler sany 8 esege deıin qysqardy, memlekettik qyz­met salasynda kásibılik eń mańyzdy qadamdardyń birine aınaldy. Qazir Prezıdent Ákim­shiligi men Premer-Mınıstr Keńsesindegi orta basqarý býyny, mınıstrlikter men agent­tikterdiń jaýapty hatshylary, komıtetter tóraǵalary, aýdandar men qalalar ákimderi burynǵydaı saıası «taǵaıyndalýshylar» emes, «A» basqarý korpýsynyń ákimshilik qyzmetshileri bolyp tabylady. Olardyń barlyǵy arnaıy kásibı talaptarǵa saı bola otyryp, qatqyl irikteýden ótip turatyn bolady. Aıta ketý kerek, meniń birqatar áriptesterim kezinde osy irikteýlerdiń ádil ótetinine kúmán keltirdi. Alaıda, keıingi ómir tájirıbesi bizge múldem basqa derekterdi kórsetti. Aıtalyq, 2013 jyly 542 pozısııadan «A» korpýsyndaǵy qyzmetke iriktelip alynǵan 155 adam mundaı laýazymǵa birinshi ret kelip otyrǵan bolyp shyqty. Osy suryptaý barysynda qalalar men aýdandardyń 198 ákiminiń 95-i jańardy, bu­lar­dyń 72-si alǵash ret osyndaı qyzmetke taǵaıyndaldy. Zert­teý kórsetkendeı, 2014 jyly «A» korpýsyndaǵy rezerv­tiń bir ornyna talas 4 esege deıin kóbeıip, onyń sany 10-ǵa jetti. Memlekettik qyz­met­tiń qazaqstandyq júıesine jasalǵan reforma men «A» korpýsy ınstıtýtynyń qury­lýy elimizdiń basqarý elıtasyna irikteý prosedýrasyn múm­kindiginshe demokratııa da transparentti etýge jol ashty, «áleýmettik lıftiler» áleýeti is júzinde áreketke kóshti. Munda memlekettik qyzmetkerlerdiń jańa tolqynyna zańdar men normatıvtik-quqyqtyq bazany jetik bilý mańyzdy ról atqara bastady. Osy oraıda reforma barysynda saıası basshylardyń sheshimderin ómirge engizýdiń basynda turatyn, qabyldanǵan naqty sheshimderge jaýap beretin memlekettik apparattyń aýyz-eki tilde «jumys attary» atalyp kelgen orta basshylyq býynynyń máni men mańyzy ulǵaıa túsetini aıqyndala tústi. Taǵy bir jaıt, bul ortadaǵy kadrlardyń turaqsyzdyǵy apparattyń Memleket basshy­synyń baǵdarlamalyq tapsyr­malaryn júzege asyrýdyń tıimdi atqarylýyna kedergi keltiretini de belgili bolyp otyr. Tutastaı alǵanda, bılik elıtasy is-áre­ket­teriniń tabysty bolmaǵy belgili bir deńgeıde onyń qoǵamnyń bar­lyq býyndaryna meılinshe talantty ókilderdi toptastyra bilýine baılanys­ty ekeni de aıan bolyp otyr. Al jańa reforma osy tetiktiń qyzmetin atqaratyn bolady. Marat IǴALIEV, Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi týrızm ındýstrııasy komıtetiniń tóraǵasy, saıası ǵylymdar kandıdaty.

Merıtokratııa qaǵıdattary mereıimizdi ósiredi

Elimizdiń memlekettik qyzmeti jas bolǵanymen belgili jetistikterge jetip otyr. Táýelsizdik jyldar ishinde biz memlekettik qyzmettiń jańa modelin qurdyq. Aıtalyq, 2000 jyly «Memlekettik qyzmet týraly» Zańy qoldanysqa engizilgennen beri merıtokratııa qaǵıdaty júzege asyryla bastady. Sol kezden bastap memlekettik qyzmetke ashyq konkýrstyq tańdaý engizildi. Sonyń nátıjesinde myńdaǵan qazaqstandyq memlekettik qyzmetke qol jetkizdi. О́tken jylǵy naýryzdyń 26-ynan iske qosylǵan  «Mem­lekettik qyzmet týraly» Zań memlekettik qyzmetke tań­daý kezindegi merıtokratııa qaǵıdasyn odan ári jetildirýge múmkindikterdi keńinen ashty. «Áleýmettik lıft» te­ti­gi jumysqa kiristi. Munyń dále­li retinde «A» korpýsyna ótki­zilgen irikteý nátıjelerin aıtsaq ta bolady. Shyny kerek, buryn ja­byq túrde ta­ǵaıyndalyp kel­gen laýazymdarǵa barýǵa múm­kindigi bolmaǵan azamattar Ult­tyq komıs­sııa­nyń kózine túspeı júrgen edi. Endi olar da «A» korpýsynyń rezervine kirip jatyr. Olardyń kóbi bas­qarý laýazymdaryna taǵaıyn­daldy. Elbasymyzdyń saıası ji­ger­li­gine baılanysty saıası memlekettik qyzmetshi­niń sany 8 esege qysqartyldy. Bul memlekettik qyzmettiń kadrlyq quramy kásipqorlyǵynyń mańyzdy sharasy ekendigin kórsetti. Qazaqstanda ótkizilgen reformalardy shetel sarapshylary joǵary baǵalap otyr. Mysaly, ataqty amerıkalyq sarapshy Chester Nıýlandtyń aıtýy boıynsha, Qazaqstannyń memlekettik qyzmet júıesi AQSh-pen salystyrǵanda da eń jaqsy bolyp tabylady. Qazir Qazaqstan memle­ket­tik qyzmetti reformalaý jáne joǵary kásipti qalyp­tastyrý kezeńinde tur. Sondyq­tan elimizge osyndaı jaǵdaı­da qyzmet ete biletin, strate­gııalyq qos kórinisi bar jáne qazirgi ýaqytqa saı keletin kadrlar qajet. Is júzinde memleket jaldap otyrǵan memlekettik qyzmetshiler onyń atynan azamattarǵa  memlekettik qyzmet kórsetýge beıimdelgen. Azamattar óz tarapynan memlekettik qyzmetshiler eńbekteriniń tóleýshileri bola tura, sońǵylardan sapaly qyzmet talap etýge quqyly. Memlekettik qyzmetshiniń negizgi maqsa­ty azamattardyń ómirlik ál-aýqatyn jáne deń­geılerin arttyrý bolyp tabylady. Meniń­she, mine osyndaı turǵydan memlekettik qyzmet­shiniń qazirgi rólin túsinip qabyldaý qajet. Maqsut О́TEShEV, Pavlodar oblysy aýmaqtyq departamentiniń basshysy.

 Bizdiń reforma Qytaıdy da qyzyqtyrady

Ústimizdegi jylǵy sáýir aıynda Qazaqstanǵa Qytaıdyń Adamı resýrstar jáne áleýmettik qamsyzdandyrý mınıstrliginiń resmı delegasııasy keldi. Onyń basty maqsaty bizdiń elimizde júrgizilip jatqan memlekettik qyzmet salasyndaǵy reformamen keńinen tanysý boldy. Sol saparǵa qytaılyq qonaqtardy bastap kelgen vıse-mınıstr Iаn Shısıýmen Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń tóraǵasy Álıhan Baımenov arnaıy kezdesti. Kezdesý barysynda memlekettik qyzmet salasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyq jáne Astanadaǵy Memlekettik qyzmet salasyndaǵy óńirlik hab sheńberindegi kópjaqty ynty­maq­tastyq máseleleri talqylandy. Agenttik tóra­ǵasy Qytaı tarapyn Qazaqstannyń memlekettik qyzmettiń jańa modelimen tanystyrdy. Kezdesýdiń qorytyndysy boıynsha Mem­lekettik qyzmet isteri agenttigi jáne Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Adamı resýrstar jáne áleýmettik qamsyzdandyrý mınıstrligi ara­synda memlekettik qyzmet salasynda ynty­maqtastyq jónindegi О́zara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul memorandým sheńberinde kezdesý, bilim almasý jáne memlekettik qyzmet salasyndaǵy máseleler boıynsha is-sharalarǵa qatysý, eki eldiń memlekettik qyzmetshileri úshin kásiptik oqytý sııaqty yntymaqtastyqtyń nysandary kózdelgen. Qytaı delegasııasynyń issapary sheń­berinde agenttiktiń qyzmeti jáne memlekettik qyz­mettiń jańa modeli, «e-qyzmet» avtomat­tandyrylǵan personaldy basqarý júıesi, sonymen qatar, Memlekettik qyzmet salasyndaǵy óńirlik hab qyzmeti tanystyryldy.