7 óńirde IT-hab ashylady

Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi IT-salasyn damytý departamentiniń dırektory Er­sultan Ermanovtyń pikirinshe, mun­daǵy maqsat – talanttarǵa bir­yńǵaı̆ ınfraqurylymdy qol­jetimdi etý. Bul jastardyń ıdeıa­laryn iske asyrýǵa jəne əlemdik na­ryqqa shyǵýyna múmkindik beredi.

– О́ńirlik habtarda tehnolo­gııalyq kəsipkerlikti jetildirý jəne IT-eksportty arttyrý úshin jyl saıyn akselerasııalyq ári bilim berý baǵdarlamalary ashylady. Byltyr qanatqaqty joba retinde elimizdiń 10 qalasynda bıznes-ınkýbatorlardy qoldaý júrgizildi. Bul baǵdarlama jas­tardy tehnologııalyq kəsip­ker­likke baǵyttaýǵa jəne qoldaýǵa arnalǵan. Innovasııany jandandyrý maqsatynda óńirlerde qa­jetti ınfraqurylym uıymdas­tyryldy. Bıyl óńirlik habtardy damytý tujyrymdamasy daıyndalyp jatyr jəne 7 óńirde IT-habtyń ashylýy josparlanyp otyr, – dedi Ersultan Ermanov.

Onyń aıtýynsha, Astana Hub halyqaralyq ekojúıe retinde óziniń tıimdiligin kórsetti. 2022 jyldyń qorytyndysy bo­ıynsha 320 sheteldik kompa­nııa As­tana Hub-qa tirkelýge óti­nish ber­di. Nətıjesinde, 166 mekeme hab re­zıdenti atandy. Shet­eldik qatysý­shylardyń bıznes-jospar­laryna səıkes, 2023 jyl­ǵy jalpy eksporttyq túsim 200 mlrd teń­geni quraıdy degen boljam bar.

IT-mamandardy daıarlaý da kún tártibinen túsken emes. De­rek­terge súıensek, byltyr eli­­mizde 25 myńnan astam IT-maman daıarlanǵan. Bul 2021 jyl­men salystyrǵanda 10 pa­ıyzǵa joǵary. Kórsetkishti art­tyrýǵa osydan eki jyl bu­ryn iske qosylǵan Tech Orda baǵ­darlamasynyń tıgizgen septigi zor. Baǵdarlama óńirlerde IT-bi­lim berýdi damytýdy yntalan­dyryp keledi. Keıingi eki jylda elimizdiń 12 óńirinde 20 baǵdar­lamalaý mektebiniń ashylýy sonyń dáleli. Byltyr 49 IT-mektepke 3 068 grant berildi.

– IT-akademııalar Samsung jáne Huawei sııaqty iri tehno­lo­gııalyq kompanııalarmen bir­lesip iske qosyldy. Onda 4 myń­ǵa jýyq adam oqydy. Sondaı-aq IT-salasyndaǵy ın­klıý­zıvti bilimge nazar aýdarylady. Mysaly, mınıstr­liktiń qoldaýymen ITeachMe quzyret­tilikti damytý ortalyǵy erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa arnalǵan birqatar bilim berý is-sharasyn ótkizdi. Qazirgi tańda túlekter sany 500-ge jýyqtady, – dedi departament dırektory.

Úkimet tehnologııalyq saıasat keńesiniń alańynda úsh negizgi tehnologııalyq baǵytty anyq­taǵanyn bilemiz. Olar – MedTech, AgriTech jáne GreenTech. Ol úshin tıisti IT-teh­no­lo­gııalar qajet. Bul rette ja­sandy ıntel­lekt tehnologııalaryna erekshe mán beriledi. E.Erma­novtyń pikirinshe, Qazaqstan osy salada óz áleýetin pash etýi kerek.

– Jaqyn ýaqytta osy baǵytqa basa nazar aýdarý josparlanǵan. Alǵashqy qadamdardyń biri re­tinde bıyl Jasandy ıntellek­tini damytý strategııasy bekiti­letinin aıtýǵa bolady. IT-sa­lany damytý tujyrymdamasy sheńberinde 2029 jylǵa qaraı otandyq IT-naryqty odan ári qoldaý ári damytý úshin aldy­myzda birqatar maqsat-min­det tur. Atap aıtqanda, sıfr­­lyq tehnologııalardyń el eko­nomıkasynyń ósýine qosatyn úlesin 1 paıyzǵa jetkizý, IT-qyz­­metterdegi jergilikti qamtý úlesin 67,6 paıyzdan 80 paıyzǵa deıin arttyrý, IT-ónimder men qyzmetter eksportynyń jalpy kólemin 1,5 mlrd dollarǵa deıin ulǵaıtý, el ekonomıkasy úshin 250 myń bilikti IT-maman daıyn­daý, Tech Orda baǵdarlamasy boıynsha 45 myńǵa jýyq vaýcher berý, óńirlerde 60 zamanaýı mektep ashý mańyzdy maqsat-mindetterdiń qatarynda, – dep naqtylady E.Ermanov.

Onyń aıtýynsha, vedom­stvonyń IT-salasynda atqa­ryp jatqan jumysy jalpy eki stra­tegııalyq qujatqa negizdeledi. Olar – «Sıfrlandyrý, ǵylym jəne ınnovasııalar esebinen teh­no­logııalyq serpilis» ulttyq jo­basy jəne IT-salasyn damytý tu­jyrymdamasy.

– Negizgi strategııalyq baǵyt­tar­dyń biri – IT-qyzmet eksportyn damytý. Álemdegi kez kelgen memlekettiń ekonomıkalyq ta­bystylyǵy onyń naryqtaǵy bəsekege qabilettiligimen sıpat­talady. Muny dəleldeıtin negizgi kórsetkish – IT-eksport­tyń kólemi. Osyǵan baılanysty ulttyq jobada arnaıy kór­set­kishter negizgi maqsat re­tinde belgilengen. So­nyń ishinde 2025 jylǵa deıin IT-eks­portyn 500 mln dollarǵa jet­kizý min­deti tur. Byltyr Astana Hub rezı­dentteriniń sıfrlyq she­shim­deriniń eksporty 165 mln dol­larǵa teń boldy. Buǵan qosa 130 mln dollar kóleminde startap­tar­ǵa ınvestısııa tartyldy. Iаǵnı oń dınamıka baıqalyp otyr, – dedi de­partament dırektory.

E.Ermanov otandyq kəsipker­lerdiń jahandyq naryqqa shy­ǵýyna qolaıly jaǵdaı jasalyp, ərtúrli memlekettik qoldaý sharalarymen qamtamasyz etilgenin atap ótti. Sonymen qatar eli­miz­­de eksportqa shyǵaratyn ın­­­dýs­­trııalyq-ınnovasııalyq me­ke­meler úshin aqparattyq-kom­mýnıkasııalyq qyzmetter ba­ǵy­tyndaǵy shyǵyndardyń ornyn toltyrý tetigi qoldanylýda. Bul tetiktiń nátıjesinde byltyr 60 mln teńgege jýyq shyǵyn ótelgen.