...1994 jyl 4 aqpan – Aqmola qalalyq mılısııasynyń Shyǵys bólimshesi. Qoǵam tynyshtyǵyn kúzetken tártip saqshylarynda ýaqytqa qaraıtyn shama joq. Qas qaraıyp, qyzyl ińir kirgen kez. Qyzý jumys. Kenet telefon «shyr» ete qaldy. Tutqanyń ar jaǵynda ne isterin bilmeı abdyrap, dirildegen ananyń úni estildi. Ol «Qarýlanǵan buzaqylar ulymdy óltirmekshi» dep kómek surady. Dabyldy qabyldaǵan kezekshi komanda dereý oqıǵa ornyna jetti.
Jedel top qaraqshylar osy jerde bolýy múmkin degen Pedagogıka ınstıtýtynyń mańy, K.Marks kóshesindegi úıdi qorshap aldy. Qatelespedi. Belgisiz bireýler oq jaýdyra bastady. Atýshylarǵa qarýlaryn tastap, óz erikterimen berilý talaby qoıyldy. Biraq ashynǵan qaskóıler tártip saqshylarynyń buıryǵyna qulaq aspady. Ekijaqty tartys kúsheıdi. Jedel jasaqtyń bir ókili úıge kirip, qylmyskerlerdi qarýsyzdandyrýǵa bel býdy. Esikke birer qadam qalǵanda, atylǵan oq jas ómirdi qyrshynnan qıyp ketti. Bul – mıllısekýnd oılanbastan, áriptesterin qutqarý úshin oqqa keýdesin tosqan mılısııa leıtenanty Janaıdar Jırentaev edi...
– Otaǵasynyń orny, mine, osymen 30 jylǵa jýyq ýaqyt bos tur. Tiri bolsa bıyl 63 jasqa keler edi. Tórde ilingen sýretine qarap, kóz jasymdy syǵyp alǵannan basqa amal neshik. Janaıdarǵa taǵdyr nebári 33 jyl ǵumyryn ólshep berdi. Biraq sol óziniń qysqa ǵana ómirinde biraz dúnıeni bastan keshirdi. Tipti keńes áskerleriniń sapyna qosylyp, Aýǵanstandaǵy soǵys ótine de bardy. Sondaı baısaldy, ár sheshimin aqylǵa qondyrǵan qaıratty azamat maıdanda jaraqat alsa da, elge oralǵannan keıin de bolashaǵyn ishki ister organdarynda qyzmet etýmen baılanystyrdy. Mılısııada eki jarym jyl qyzmet etip, óziniń tártip pen talapqa baǵynǵan úlgili qyzmetker retinde qylmystyq izdestirý bólimine jiberilgeni de kezdeısoq emes-tin, – deıdi J.Jırentaevtyń jubaıy Nazken Jırentaeva.
Internasıonalıst-jaýynger, mılısııa kishi leıtenanty Janaıdar Asqarbekuly Jırentaev 1960 jyly 25 qyrkúıekte qazirgi Aqmola oblysy Balqash aýdanynyń Veseloe aýylynda dúnıege kelgen. 1976 jyly Selınograd avtomobıl kólik tehnıkýmyna túsip, 1980 jyly oqýyn támamdaǵan. Sol jyldyń 24 qarashasynan bastap 1982 jyldyń 25 qarashasyna deıin Qarýly kúshterde Aýǵanstandaǵy keńes áskerleriniń kontıngenti quramynda áskerı boryshyn ótegen. 1984 jyldan bastap ishki ister organdarynda Ekonomıkalyq qylmys departamentinde, krımınaldyq mılısııa bólimshesinde qyzmet atqarǵan. Keıin isine jaýapty azamat 1993 jyldyń sáýirinen Aqmola oblysy IIB Shyǵys bóliminiń qylmystyq izdestirý jedel ýákili bolady. Jumysymen qatar eki jyl S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetiniń ekonomıka fakýltetiniń syrttaı bóliminde bilim alǵan.
Shuǵyl tapsyrmadan bólek, uıymdastyrýshylyq qabiletimen jedel-qyzmettik jumysta joǵary nátıjelerge qol jetkizgen Janaıdar Asqarbekulyna «KSRO Qarýly kúshterine 70 jyl» medali berilgen. О́jettigi men batyldyǵy úshin 1996 jyly 24 qazanda Prezıdent Jarlyǵymen «Erligi úshin» medalimen marapattaldy. Búginde Astana qalasyndaǵy bir kóshe Janaıdar Jırentaevtyń esimimen atalady.
Abyroıy asqaq, eli ardaq tutatyn azamatqa jyl saıyn Almaty aýdandyq IIB qyzmetkerleri arnaıy eske alý keshin uıymdastyryp, qaza tapqan áriptesteriniń erligine qurmet bildiredi. Estelik-taqta da ornatylǵan-dy. 2016 jyly Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Memlekettik akademııalyq qazaq mýzykalyq drama teatrynda sahnalanǵan «Áke joly» spektakliniń basty keıipkeriniń prototıpi retinde de Janaıdar Jırentaev alyndy. Shahardaǵy mektepterdiń ujymy da batyr qaza bolǵan kúni oqýshylary arasynda erligin nasıhattaý maqsatynda kezdesýler ótkizip turady. Buǵan qosa Qylmystyq izdestirý kúninde J.Jırentaev kóshesinde ornalasqan №22 mekteptiń janynda onyń otbasy, jaqyn týysynan bólek, dostary men qyzmettesteri jınalyp, únsizdikpen eske aldy.
Janaıdar Jırentaevtyń artynda qos qyzǵaldaǵy – Dınarasy men Áseli qaldy.
– Áke izin jalǵap, ekinshi qyzym Dınara polısııa qyzmetkeri boldy. Men bastapqyda qyzymnyń bul sheshimine qarsylyq bildirdim. Bir qaıǵydan qan jutqan adamǵa, janymnyń taǵy bir bólsheginen aıyrylyp qalmaımyn ba degen qorqynysh bolǵanyn jasyrmaımyn. О́ıtkeni memleketimizde osy abyroıly mindetti atqaryp, beıbit kúnde qyzmettik paryzyn oryndaý kezinde qaza tapqan biraz quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri bar. Ýaıymymdy aqylǵa boı aldyryp, keıin kelisimimdi berdim. Sol saladan ómirlik joldasyn da kezdestirdi, – dedi N.Jırentaeva.
Jalpy, elimizde paryzyn oryndap, ajal qushqan ishki ister organdarynyń qyzmetkerleri az emes. Táýelsizdik alǵaly beri elimizde ishki ister organdary men Ulttyq ulannyń áskerı qyzmetshileri qatarynan 800-den asa azamat qyzmettik mindetterin oryndaý barysynda qaza bolǵan. Olarǵa memleket tarapynan kómek te qarastyrylǵan. 2011 jylǵy 6 qańtardaǵy «Quqyq qorǵaý qyzmeti týraly» zańnyń 66 jáne 68-baptaryna sáıkes quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri men zeınetkerleriniń turǵyn úıge quqyqtary qarastyrylǵan. Al olardyń asyraýyndaǵy adamdar men muragerlerine onyń sońǵy atqarǵan laýazymy boıynsha alpys aılyq aqshalaı qarajat mólsherinde birjolǵy ótemaqy tólenedi. Balalaryna, olar kámelettik jasqa tolǵanǵa deıin Úkimet belgilegen tártippen medısınalyq jáne sanatorııalyq-kýrorttyq qyzmetter de kórsetiledi. Buǵan qosa qyzmettik mindetterin atqarý kezinde ajal qushqandardyń balalary áskerı mektep-ınternattarǵa jáne kadet korpýstaryna konkýrstan tys qabyldaný quqyǵyn paıdalana alady.
Sondaı-aq balalarǵa kámelettik jasqa tolǵanǵa deıin nemese jalpy orta, tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi bilim berý júıesindegi, joǵary jáne (nemese) joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý júıesindegi oqý ornyn kúndizgi nysanda aıaqtaǵanǵa deıin jıyrma úsh jastan aspaǵansha jáne «Qazaqstan Respýblıkasynda múgedektigi boıynsha jáne asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha beriletin memlekettik áleýmettik járdemaqylar týraly» zańda kózdelgen asyraýshysynan aıyrylýyna baılanysty járdemaqylardan bólek, jubaıyna ómir boıy aı saıynǵy aqshalaı tólem qarastyrylǵan.
Antyna adal bolyp, qıyn sátte halyq úshin basyn qaterge tikken polısııa qyzmetkerleri áriptesteriniń ǵana emes, búkil qoǵamnyń jadynda saqtalady. Beıbit kúnniń bozdaqtarynyń esimi máńgi el esinde.