Ulttyq medıa assosıasııasy alańynda «Mass-medıa týraly» zań jobasyna qatysty talqylaý ótti. Onlaın formatynda ótken jıynǵa Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń ókilderi, buqaralyq aqparat quraldary men qoǵamdyq uıymdardyń basshylary qatysty.
Jıyndy uıymdastyrýǵa uıytqy bolǵan Ulttyq medıa assosıasııasynyń tóraǵasy Kemelbek Oıshybaev qujattyń jýrnalıster qaýymy basa nazar aýdaryp otyrǵan negizgi tustaryna sholý jasap ótti.
Zań jobasy qoǵamda qyzý talqylanyp jatqany belgili. Sonyń ishinde kóptiń pikirtalasyn týǵyzǵany – jýrnalıstiń erekshe mártebesin rastaıtyn press-kartany qoldanysqa engizý. Osy jolǵy basqosýda da bul normaǵa qatysty oıyn ortaǵa salǵandar jetkilikti boldy. Pikirlerdiń deni «press-kartany engizgen jaǵdaıda onyń jýrnalıske qandaı artyqshylyq beretinin naqty kórsetý kerek. Sonymen qatar mundaı kartaǵa ıe bolmaǵandardyń jýrnalıstik qyzmetpen shuǵyldanǵanda kedergilerge tap bolmaýy da anyq belgilenýi tıis» degenge saıdy.
«Birqatar áriptesterimiz ol keıbir jýrnalısterdiń qyzmetin shekteý múmkin degen qaýpin bildirdi. Alaıda zańdy ázirleýshiler press-karta jýrnalısterge kóbirek múmkindik berip, olardyń quqyqtaryn qorǵaıtynyn jetkizip otyr», degen Kemelbek Oıshybaev mınıstrlik ókiliniń osyǵan qatysty pikirin surady.
«Press-kartany almaǵan jýrnalıst jumys isteı almaıdy degen oı qalyptaspaýy kerek. Tilshiler óz salasynda qyzmetin atqara beredi nemese frılanser retinde jumysyn isteı alady. Al press-karta jýrnalıstiń quqyqtyq mártebesin aıqyndaıdy, oǵan artyqshylyqtar beredi. Yntalantyrýdyń bir tetigi bolady. Sol arqaly jeńildikti ıpoteka nemese túrli áleýmettik qoldaý qarastyrylýy múmkin» dedi J.О́mirálev
Talqylaýdyń nátıjesinde qatysýshylar press-kartany berý jáne keri qaıtaryp alý rásimderi jýrnalısterdiń jumysyna kedergi keltirmeýi úshin halyqaralyq tájirıbeni eskerý qajettigin tilge tıek etti.
Qazaqstandaǵy «Internews Network» halyqaralyq uıymy ókildiginiń zańgeri Olga Dıdenko press-kartany engizgen jaǵdaıda zań jobasynda onyń artyqshylyqtaryn naqty jazý kerektigin alǵa tartty.
««Mass-medıa týraly» zań jobasy qoǵamnyń mańyzdy, jaýapty kezeńinde talqylanyp jatyr. Jalpy jobanyń alǵan baǵyty durys, biraq keıbir máselelerdi taǵy qarastyrý qajet dep oılaımyn. Sheteldiń tájirıbesin de negizge ala otyryp, press-kartany qoldanýǵa birqatar jeńildik engizý kerek. Sodan keıin ǵana biz ony kásibı qajet qujatqa aınaldyra alamyz», – dedi belgili jýrnalıst Nurjan Muhamedjanova.
«Press-kartaǵa qatysty túrli pikir aıtylyp jatyr. Biraq meniń oıymsha, ony berý memlekettiń yqpalynan alys bolyp, tek jýrnalıstik qoǵamdastyqqa mindettelýi kerek», – dedi Saltanat Júsipova.
Osyǵan qatysty Jasulan О́mirálıev: «Bul týraly talqylaý, túsindirý jumystaryn júrgizip jatyrmyz. Press-kartany berýdi tek aqparat salasynyń ókilderinen turatyn komıssııa sheshedi. Memlekettik organdar bul komıssııaǵa qatyspaıdy», dep atap aıtty.
Osy oraıda belgili medıa menedjer Mahat Sadyq: «Press-karta kerek. Qazir kim jýrnalıst, kim bloger, kim jaı ǵana jazarman ekenin aıyrýdan qaldyq. Osy oraıda jýrnalısterdiń bedelin arttyrýǵa bul karta kóp qolǵabysyn tıgizedi dep senemin» – dep qostady.
BAQ ókilderi arasynda pikirtalas týǵyzǵan taǵy bir másele – jobadaǵy «jýrnalıstiń erekshe jaǵdaılarda redaksııa tapsyrmasyn oryndaýy» degen bap. «Erekshe jaǵdaılar – elimizdiń shekaralyq qarýly qaqtyǵystar kezinde, terrorızmge qarsy operasııalardy, urys-qımyldaryn júrgizý aýdandarynda jáne soǵys ýaqytynda áleýmettik, tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaı rejımi engizilgen aýmaqta qyzmet etý jaǵdaılary» dep túsindiriledi zań jobasynda. Jýrnalıster qaýymy osy bapta erekshe jaǵdaıda jumys istegen tilshiniń aqparattyq habarlardy kelisip baryp jarııalaýyn mindetteýge qatysty alańdaýshylyq bildirgen-di.
«Kópshilik bul talaptyń oryndalýy qıyn ekenin jetkizdi. Sebebi materıal kelisilgenshe, oqıǵa týraly derekter ózektiligin joǵaltady. Osy turǵyda aqparattyń jetkiliksizdigi turǵyndar arasynda dúrbeleń týdyrýy da múmkin», dedi K.Oıshybaev.
«Internews Network» halyqaralyq uıymy ókildiginiń zańgeri Olga Dıdenko da dál osy jaıtqa toqtaldy.
Aıtylǵan máselelerge oraı sóz alǵan Jasulan О́mirálıev qujat jobasynyń bul babyna da ózgeris engiziletinin atap aıtty.
– Erekshe jaǵdaılar boıynsha, ótken aptada jumys tobynyń múshelerimen kezdesip, bul máseleni talqyladyq. Árıne, ashyq portalǵa da pikirler túsip jatyr. Bul turǵyda «erekshe jaǵdaılar» defınısııasyna ózgeris engizip jatyrmyz. Atap aıtqanda, «áleýmettik, tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılar» degen tusyn alyp tastaýdy josparlap otyrmyz. Sonda, erekshe jaǵdaıda materıaldardy kelisý máselesi tek qana áskerı jaǵdaıda qajet bolady, – dedi.
Talqylaý barysynda zań jobasynan BAQ pen jýrnalısterdiń materıaldy teriske shyǵarýyna qatysty tarmaqtyń alynyp tastalǵany da sóz boldy. Qatysýshylar atalǵan bapty jobaǵa qaıta engizý máselesin kóterdi. Bul oraıda J.О́miralıev atalǵan tarmaqty zań jobasyna qaıtarý jumystary júrgizilip jatqanyn málimdedi.
Sondaı-aq jıynda «YouTube» arnalaryn buqaralyq aqparat quraldary sanatyna jatqyzý, ınternet-teledıdar platformalaryn retteý týraly usynystar aıtylyp, mınıstrlik usynystardy qarastyrýǵa ýáde berdi.