О́ńirde halyq eń tyǵyz ornalasqan Qordaı aýdanynda ár ulttyń ókilderi tatýlyq týyn kóterip, beımaral ǵumyr keship jatyr. Jalpy, aýdan halqynyń sany 158 myńnan asyp jyǵylsa, onyń 32,50 paıyzy dúngen ultynyń ókili. Jergilikti jurtshylyqpen tonnyń ishki baýyndaı aralasyp ketken dúngenderdiń qıyn-qystaý kezeńde kókirekten ıtermeı, baýyryna basqan qazaqtarǵa degen alǵysy sheksiz.
Masanshy aýylynda turatyn dúngen ultynyń ókilderiniń birazy qazaq tilin bir kisideı meńgergen. Jergilikti halyqpen memlekettik tilde erkin tildesedi. Solardyń biri – «Botaqan» balabaqshasynda dúngen balalaryna qazaq tilin úıretip júrgen Muhamed Sýlarov. Ol ózge ult ókilderiniń qazaq tilin bilýi jergilikti halyqqa qurmeti ári alǵysy dep túsinedi. Sondyqtan ózi de bul isten shet qalmaǵan.
– Tarazdaǵy burynǵy Taraz ınnovasııalyq gýmanıtarlyq ýnıversıtetin bitirgennen keıin birden Qordaıyma tartyp kettim. Osy aýdandaǵy О́tegen aýylynda dúnıege kelgenmin. Jalpy alǵanda 16 jyldyń bederinde dúngen balalaryna qazaq tilinen sabaq berip júrmin. Muny ózimniń azamattyq paryz sanaımyn. Áýelde Báıterek aýylyndaǵy balalardyń memlekettik tildi meńgerýine úles qostym. Odan keıin Bulan batyr, Masanshy aýyldaryndaǵy mektepterde eńbek ettim. Keıingi jyldary Masanshy aýylyndaǵy bóbekjaıda baldyrǵandardyń qazaq tilin meńgerýine kúsh salyp júrmin. Balalarmen jumys istegen ózime qatty unaıdy. Olar qaǵylez. Aıtqanyńdy tez qaǵyp alady. Jalpy alǵanda jumysyma kóńilim tolady. Keıde meni ózim týǵan О́tegen aýylyndaǵy qazaq azamattary «Aýylǵa qaıt, sen qazaqsyń», dep nıetterin bildirip jatady. Árıne, ol kisilerdiń sózi meni qanattandyrady. Tilektes bolyp júrgenderi úshin alǵysym sheksiz, – deıdi Muhamed Sýlarov.
Búginde tórt balany tárbıelep otyrǵan Muhamed Sýlarov otbasynda da, tysta júrgende de aınalasyndaǵylarǵa qoldan kelgenshe memlekettik tildi meńgerý kerektigin aıtyp júredi. Aıtýynsha, jergilikti halyqtyń dástúri men tanymyn, mentalıtetin jaqsy bilý úshin sol ulttyń tilin bilýdi kez kelgen azamat óziniń mindeti sanaýy kerek.
– Maǵan aýyldy jerde eńbek etken unaıdy. Mundaǵy adamdardyń boıynan meıirim men shynaıylyqty aıqyn ańǵaramyn. Aýyl azamattary qaı kezde de qoldan kelgen kómekti aıamaıdy. Birlik pen tatýlyqty eshqashan jadynan shyǵarmaıdy. Qazaq azamattary eshqashan bizdi kókirekten ıtergen emes.
О́tken shaqqa kóz júgirtsek, alaǵaı da bulaǵaı kezeńdi bastan ótkergen túrli ult ókilderi arqardaı aýyp qazaq dalasyna kelgeni málim. Sol kezde qazaq ultynyń azamattary olardy qushaq jaıa qarsy alyp, mańdaıynan sıpaǵanyn tarıhtan bilemiz. Ony qaperden shyǵarýǵa qaqymyz joq. Sol úshin de Alǵys aıtý merekesinen bólek ýaqytta da biz qazaq halqyna dán rızamyz. Udaıy qoldaý kórsetip júrgeni úshin alǵysymyz sheksiz. Birligi bekem eldi jaý da, daý da almaıdy. Osyny esten shyǵarmasaq bolǵany, – deıdi M.Sýlarov.
Birer jyl buryn Qordaı aýdanyndaǵy Masanshy, Bulan batyr aýyldaryna arnaıy barǵanymyzda qazaq mamandarynyń dúngen ultynyń balalaryna memlekettik tilden sabaq berip jatqanyn kórip, marqaıyp qalǵan edik. Sol kezde baldyrǵandardyń qazaq tilin úırenýge degen talpynysyn da kózben kórgen edik. Arada az ǵana ýaqyt ótkende dúngen jigitteriniń bul iske belsene kiriskenin kórip, taǵy qýandyq.
Qordaıda Muhamed Sýlarov sekildi ózge de dúngen azamattarynyń memlekettik tilge, qazaq ultynyń salt-dástúri men tanymyna degen qurmetin kózben kórip, kóńilmen sezinip júrmiz. Osyndaıda «basqa da ult ókilderi bul iske jumylǵan judyryqtaı kirise tússe, shirkin» degen oı kókeıde atoılap turatyny anyq.
Jambyl oblysy,
Qordaı aýdany