Konkýrs qaǵıdalaryn ózgertýge kiristi

Qazaqstanda aýyl sharýashylyǵymen aınalysý (egistik, mal ósirý t.b.) úshin jer ýchaskeleri tek jalǵa beriledi. Ony memleketten konkýrs arqyly alýǵa bolady. Al konkýrsqa úsh adam qatysyp, olardyń upaıy birdeı bolsa, jer komıssııasynyń músheleri jerdi kimge bere­tinin ózderi sheshedi. Basqasha aıtqanda, kim komıs­sııa­nyń «kóńilinen shyqsa», jer soǵan tıesili.

«Atameken» UKP Qurylys jáne jer qaty­nas­tary departamenti dırektorynyń orynbasary Ernur Ábjannyń aıtýynsha, bul jaǵdaı jemqorlyqqa ákep soqtyryp jatyr.

«Mundaı jaǵdaılar kóp. Máselen, aýyl ákimi, «men myna kásipkerdi tanımyn, belsendi, jerdi soǵan bereıik» dese, jer sol adamǵa beriledi. Budan bólek sharýalar «tanys ne jekjatsyz jer ala almaımyz» dep shaǵymdanady. Dál qazir 3-4 kásipkerdiń jer alý konkýrsyna qujatyn retteýmen aınalysyp jatyrmyz. Olarǵa ákimdiktegiler tikeleı aıtady, «jerdiń ıesi bar, bosqa kelip júrsiń» dep. Konkýrs bolmaı jatyp, ıesi daıyn turady. Sebebi kásipkerler bıznes-josparda kim kóp aqsha kórsetse, jer soǵan beriletinin biledi. Talap sondaı. Olar solaı barynsha joǵary soma kórsetedi. Joǵary upaıdy alady. Biraq sońyna kelgende jerdi komıssııa músheleri beredi. Jer ýchaskeleri osy konkýrs – Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń «qısyq qaǵıdalary» arqyly jyl saıyn shamamen 3-5 mln ga jer sharýalarǵa beriledi», dep atap ótti maman.

Mundaı jemqorlyqty joıyp, konkýrstyń talabyn jetildirý úshin Ulttyq palata sarapshylary salalyq memlekettik organǵa – Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine birqatar usynys jasaǵan.

«Jerdi alý úshin konkýrsqa qatysqanda bir krıterıı bolatyn jáne oǵan upaı qoıylatyn. Kásipker bolashaqta sol jerge qansha aqsha salamyn dep ýáde berse, upaıy da sonsha joǵary bolatyn. 1-20 upaı aralyǵynda esepteletin. Mysaly, jaıylymnyń 1 gektary úshin 31 myń teńge salamyn dep kórsetse, onda ol kisige 20 ball qoıatyn. Biraq ony rastaıtyn qujat talap etilmeıtin. Tek bıznes josparda kórsetedi. Al kim qarjyny kóbirek kórsetse, jerdi sol alady. Keıin ol kórsetilgen qarjy jerge jumsaldy ma – ony eshkim qadaǵalamaıdy. Tipti konkýrstyń talabynda qarjyny salý merzimi de joq. Biz belgili bir merzimde ýáde bergen qarjysyn – ınvestısııasyn jerge salsyn degen talap qoıýdy usyndyq. Iаǵnı kórip turǵanymyzdaı, konkýrstyń ótkizilýi «shıki» bolatyn», dep túsindiredi «Atameken» UK ókili.

Ulttyq palata sarapshylary salalyq mem­lekettik organǵa «sharýalardan osyndaı sha­ǵymdar kelip jatyr, qaǵıdańyz durys emes» dep bir emes, birneshe ret, úsh jyl buryn habarlaǵan. Zańnamadaǵy olqylyqtardy oıyp turyp, naqty usynystaryn jetkizgen. Budan bólek Kásipkerlik qyzmetti retteý máseleleri jó­nindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń qara­ýyna jáne Prezıdent tapsyrmasymen qu­ryl­ǵan jumys tobyna da shyǵarǵan. Ulttyq palata sarapshylary konkýrs qaǵıdasyna Jer kodeksindegi talaptardy engizýdi usynǵan.

«Jer kodeksiniń 43-1-babynda aýyl sharýa­shy­lyǵy maqsatyndaǵy jerdi berýdiń sharttary jazylǵan. Jer berý kezindegi ınvestısııadan (quıatyn qarjysynan) bólek, qandaı agrotehnologııa qoldanylady, tehnıkasy, mamandary bar ma, maly bar ma – osy sııaqty kóptegen krıterıı kórsetilgen. Al Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi bulardyń bárin konkýrstyń qa­ǵı­da­syna engizgen, biraq oǵan upaı bermeıdi. Tek ınvestısııasyna upaı qoıylady. Sonda qalǵan talaptardyń máni joıylady. Bulardyń bárin aıttyq. Konkýrstyń qaǵıdasyna qandaı ózgeris keregin jetkizdik», dedi Ernur Ábjan.

Buǵan deıin memlekettik organ «elemegen» máseleler endi qozǵalyp jatyr. Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstrligi konkýrstyń qaǵıdalaryn ózgertýge kiristi.

«О́tken aptada mınıstrliktegiler «Atame­ken­ge» konkýrs qaǵıdasynyń ózgeristerin kelisýge jiberdi. Burynǵy ınvestısııaǵa qoıylatyn upaı tómendetilgen – 5 upaı. Konkýrstaǵy bir ótinim boıynsha 29 upaı jınaýǵa bolady. Biz usynǵan qosymsha talaptar engizilgen, biraq bári emes. Sondyqtan áli de olqylyqtar bar. Mysaly, biz ınvestısııa quıýdyń merzimin – qarjysyn qansha jylda ıgeretinin kórsetýi kerek degen talapty usyndyq. Osy jáne basqa da talaptar qaǵıdaǵa enbeı tur», deıdi maman.