Ádebıetimizdiń kórnekti tulǵasy, jazýshy Sábıt Muqanovtyń Almatyda turǵan úıinde 1978 jyly mýzeıi ashylǵan bolatyn. Oǵan da, mine, bıyl 45 jyl toldy. Bul rýhanı, mádenı oshaqta jazýshynyń qolynyń taby sińgen, tutynyp paıdalanǵan, syıǵa alǵan talaı zattary saqtaýly.
Sonyń biri – naǵyz sheberdiń qolynan shyqqan, erekshe órnektelgen tumar dombyra. Bul dombyrany Sábeńe Orynbordaǵy (jumysshylar fakýltetinde) birge oqyǵan dosy, qaraǵandylyq qolóner sheberi Temirhan Dybysov syılaǵan. Dombyranyń ereksheligi shanaǵynyń úshburyshty (tumar) bolyp kelýinde jáne órnekterge óte baı bolýynda. Aǵashtan jasalǵan, túsi sarǵysh. Eki ishekti, 12 perneli. Dombyra birneshe bólikten turady: basy, qulaqtary, perneleri, moıny, shanaǵy, betqaqpaǵy. Dombyranyń aldyńǵy jaǵyna, eki jaqtaýyna ártúrli keskindegi ulttyq oıý-órnekter túsken. О́rnekter túrli-tústi: kók, jasyl, qyzyl boıaý aralastyryp jasalǵan. Tıegi – aǵash. Shanaǵynda tıekti bastyra bekitken, túsi aq, plastmassadan jasalǵan, pishini kógershin tárizdi qaptyrma bar. Dombyra shanaǵynyń aldyńǵy, artqy jáne ortańǵy bólikterine sándik shegelermen túrli pishindegi oıýlar bekitilgen. Ortańǵy bóliktegi juqa qańyltyrda «Isteýshi – Dybysov Temirhan. 1957 j.» degen jazba bar. Mýzeı kesheni qorynda Sábıt Muqanovtyń 1969 jyly 31 naýryzda T.Dybysovqa joldaǵan haty da saqtaýly. Onda osy dombyrany Romanenkonyń sheberhanasynda jóndetip alǵany aıtylady. Qazaq án-kúıin jınaqtaýda ólsheýsiz eńbek sińirgen A.Zataevıch óziniń «Qazaq halqynyń 1000 áni» kitabynda (1925): «...Syrt kózge qarapaıym kórinetin dombyra sheber oryndaýshynyń qolyna tıgende óz shamasynan áldeqaıda asyp túsip, qulpyryp shyǵa keletinine qaıran qalasyz», – deıdi.
Janar TAEVA,
S.Muqanov pen Ǵ.Músirepov mýzeı kesheniniń ǵylymı qyzmetkeri
ALMATY