19 naýryzǵa belgilengen Parlament Májilisi jáne jergilikti máslıhattar depýtattarynyń saılaýyn 34 shet memleket pen 9 halyqaralyq uıymnyń 300-den astam baıqaýshysy baqylaıdy. Al búginnen bastap saýalnama nátıjeleri týraly aqparatty jarııalaýǵa, sondaı-aq qaıta basyp shyǵarýǵa tyıym salynady. Bul jóninde Nurlan Ábdirovtiń tóraǵalyǵymen ótken Ortalyq saılaý komıssııasynyń kezekti otyrysynda habarlandy.
Otyrys barysynda halyqaralyq jáne ulttyq baıqaýshylardy akkredıtteý máseleleri, shet memleketter men halyqaralyq uıymdardyń baıqaýshylaryn akkredıtteý qorytyndylary, sondaı-aq saılaý kúni sanıtarlyq-profılaktıkalyq sharalardy qamtamasyz etý máseleleri qaraldy.
Oblystar men úsh megapolıstiń aýmaqtyq saılaý komıssııalary onlaın rejimde qatysqan jıynǵa saıası partııalar, BAQ ókilderi, Bas prokýratýra, syrtqy ister, ádilet, ishki ister, qarjy, aqparat jáne qoǵamdyq damý, densaýlyq saqtaý mınıstrlikteriniń jaýapty adamdary da shaqyryldy.
Dástúrli túrde otyrysqa EQYU DIAQB saılaýdy baıqaý jónindegi mıssııasynyń jáne TMD baıqaýshylar mıssııasynyń ókilderi qatysty. «Parlament Májilisi men respýblıka máslıhattaryna saılaýdy ázirleý men ótkizý sheńberinde Ortalyq saılaý komıssııasynyń músheleri 21 aqpannan bastap saılaý komıssııalaryna ádistemelik jáne praktıkalyq kómek kórsetý úshin óńirlerge ınspeksııalyq sapar jasady. Saparlar barysynda Ortsaılaýkom músheleri aýmaqtyq jáne okrýgtik saılaý komıssııalarynyń jumysymen tanysyp, saılaý ýchaskeleriniń daıyndyǵyna kóz jetkizdi. Sondaı-aq aldaǵy saılaýǵa daıyndyq boıynsha memlekettik organdardyń óńirlik qurylymdary basshylarynyń qatysýymen keńester ótkizdi», dep atap ótti Nurlan Ábdirov.
Daýys berý kúnine ýchaskelerdi daıyndaý jáne azamattarǵa, onyń ishinde múgedektigi bar jáne erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa qajetti jaǵdaı jasaýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr. Aýmaqtyq, okrýgtik jáne ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń múshelerin daıarlaý boıynsha oqytý trenıngi de ótkizildi.
«Saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańnyń normalaryna sáıkes shet memleketter men halyqaralyq uıymdardyń baıqaýshylaryn akkredıtteý jergilikti ýaqyt boıynsha daýys berý kúnine bes kún qalǵanda, ıaǵnı 13 naýryzda saǵat 18.00-de aıaqtalady», dedi OSK tóraǵasy.
Komıssııa hatshysy Muhtar Ermannyń málimdeýinshe, halyqaralyq baıqaý ınstıtýty ashylǵannan beri 34 shet memleket pen 9 halyqaralyq uıymnan 322 baıqaýshy akkredıttelgen.
Akkredıtteýge 17 shet memleket pen 9 halyqaralyq uıymnan 473 baıqaýshynyń kandıdatýrasy usynyldy. Atap aıtqanda, Aýstrııa, Mońǵolııa, Reseı, Soltústik Makedonııa jáne Ońtústik Afrıka Respýblıkasynan – 1, Ázerbaıjan, Indonezııa, Majarstan, Rýmynııa jáne Fransııadan – 2, Fılıppın, Fınlıandııa jáne Japonııadan – 3, Germanııa men Túrkııadan – 4, О́zbekstannan – 5, AQSh-tan – 19, EQYU/DIAQB mıssııasynan – 284, EQYU Parlamenttik Assambleıasynan – 79, TMD baıqaýshylar mıssııasynan – 8, TMD Parlamentaralyq Assambleıasynan – 22, UQShU Parlamenttik Assambleıasynan – 1, ShYU-dan – 16, Islam yntymaqtastyǵy uıymynan – 3, Túrki memleketteri uıymy jáne Jerorta teńizi Parlamenttik Assambleıasynan 2 kandıdatýra tirkelgen.
«OSK-ǵa EQYU/DIAQB mıssııasynyń quramynda qysqa merzimdi baıqaýshylar retinde buryn akkredıttelgen Kanadanyń 2 ókilin akkredıtteýdi keri qaıtarý týraly nota jáne Túrki memleketteri uıymy mıssııasynyń 2 múshesin baıqaýǵa qatysa almaıtyny jáne osy mıssııanyń quramyna ózgerister engizý qajettiligi týraly nota alý týraly SIM usynymy kelip tústi. Osyǵan baılanysty Ortalyq saılaý komıssııasy tıisti qaýly qabyldady», dep málimdedi M.Erman.
OSK múshesi Anastasııa Shegorsovanyń aıtýynsha, saılaý naýqany jańalyqtarynyń biri – saılaýdy baıqaý úshin qoǵamdyq birlestikter men kommersııalyq emes uıymdardy akkredıtteý.
«Jarǵylarynda saılaýdy baıqaý jónindegi qyzmet kózdelgen qoǵamdyq birlestikter men kommersııalyq emes uıymdar akkredıtteýge jatady. Saıası partııalardyń baıqaýdy júzege asyrý úshin akkredıtteý talap etilmeıdi. Akkredıtteý belgili bir saılaý naýqanyna baılanysty emes. Akkredıtteýdi alý úshin tıisti saılaý komıssııasyna nysan boıynsha ótinish jáne saılaýdy baıqaýdy júzege asyrý quqyǵyn rastaıtyn jarǵydan úzindi usyný qajet.
Akkredıtteý týraly kýálik bir jylǵa beriledi jáne respýblıkalyq QB men KEU-ǵa respýblıka aýmaǵyndaǵy barlyq saılaýǵa, óńirlik jáne QB jáne KEU-ǵa olardyń qurylymdyq bólimsheleri bar oblystar shegindegi saılaýǵa qatysý quqyǵyn beredi, al jergilikti QB men KEU bir oblys shegindegi barlyq saılaýǵa qatysý quqyǵyn alady», dedi ol.
A.Shegorsovanyń málimdeýinshe, búgingi kúni 10 qoǵamdyq birlestik pen kommersııalyq emes uıymnyń (KEU) akkredıttelgen. Olar eldiń barlyq aımaǵynda baıqaýdy júzege asyra alady. Aýmaqtyq saılaý komıssııalary 201 uıymǵa akkredıtteý týraly kýálik berdi.
OSK hatshysy Muhtar Erman baıandamasynda Halyqaralyq baıqaý ınstıtýty ashylǵannan beri Ortsaılaýkom 11 qaýly qabyldaǵanyn habarlady. Búgin, saǵat 18.00-de akkredıtteý aıaqtaldy. Barlyǵy 41 shet memleket pen 12 halyqaralyq uıymdardan 793 baıqaýshy akkredıttelgen.
Osy másele boıynsha Nurlan Ábdirov saılaýǵa halyqaralyq baıqaýshylardyń qatysýy naýqannyń ashyqtyǵy men jarııalylyǵyna, memlekettiń halyqaralyq mindettemelerdi saqtaýyna yqpal etetinin atap ótti. «Halyqaralyq baıqaýdyń bolýy bizdiń halyqaralyq mindettemelerge degen adaldyǵymyzdy rastaý jáne halyqaralyq uıymdarmen, shet memlekettermen saılaý salasyndaǵy tyǵyz yntymaqtastyqty jalǵastyrý bolyp sanalady», dedi ol.
Otyrys barysynda OSK tóraǵasy búgingi kúni Konstıtýsııalyq zańǵa sáıkes 11 zańdy tulǵa komıssııaǵa qoǵamdyq pikirge saýal salýdy júrgizý týraly málimdegenin atap ótti. Olar týraly aqparat resmı ınternet-resýrsta ornalastyrylǵan.
«Konstıtýsııalyq zańnyń normalaryna sáıkes qoǵamdyq pikirge saýal salý nátıjelerin, saılaý nátıjeleriniń boljamdaryn, saılaýǵa baılanysty ózge de zertteýlerdi jarııalaýǵa, daýys berý kúnine deıin bes kún ishinde jáne daýys berý kúni ishinde ınternet jelisinde kandıdattarǵa qarsy nemese olarǵa qarsy daýys berýge jol berilmeıdi. Osylaısha, 13 naýryz – saýalnama nátıjelerin jarııalaýdyń sońǵy kúni. Erteńnen bastap saýalnama nátıjeleri týraly aqparatty jarııalaýǵa, sondaı-aq qaıta basyp shyǵarýǵa tyıym salynady», dedi OSK tóraǵasy.
Otyrysta densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri, Bas memlekettik sanıtarlyq dáriger Aıjan Esmaǵambetova respýblıkadaǵy epıdemıologııalyq jaǵdaı jáne daýys berý kúni koronavırýstyq ınfeksııanyń taralýyn aldyn alý sharalary týraly baıandama jasady. Vıse-mınıstrdiń málimdeýinshe, elimizde koronavırýstyq ınfeksııa boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaı turaqty.
«Táýligine 100-ge deıin COVID-19 jaǵdaıy tirkeledi. Epıdemıologııalyq jaǵdaıdy baǵalaý matrısasyna sáıkes respýblıka jáne barlyq óńirler jasyl aımaqta ornalasqan. JRVI jáne tumaýdyń maýsymdyq ósýi jalǵasyp keledi. Epıdemııalyq maýsym bastalǵaly beri JRVI-diń 3,8 mln jáne tumaýdyń 3 234 jaǵdaıy tirkeldi. Apta saıyn ortasha eseppen JRVI-diń 160 myń jaǵdaıy tirkelýde.
Qazirgi ýaqytta tumaý, JRVI jáne koronavırýstyq ınfeksııasynan basqa qyzylsha aýrýy boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaıdyń kúrdelenýi baıqalyp otyr. Elimizde qyzylshaǵa kúdikti 56 jaǵdaıy tirkeldi, onyń 20-sy zerthanalyq rastaldy», dep málimdedi A.Esmaǵambetova.
«Saılaý formaty saılaý komıssııalary músheleri, baıqaýshylar men senim bildirilgen adamdardyń bir mezgilde bolýyn kózdeıdi. Osyǵan oraı, respýblıkadaǵy epıdemıologııalyq maýsymnyń aǵymyn eskere otyryp, mınıstrlik saılaý úderisine qatysýshylardyń kóp jınalýyna jol bermeı aǵymyn retteý, úı-jaılarda aýany jeldetý júıesiniń úzdiksiz jumys isteýin qamtamasyz etý, úı-jaılardy jeldetý jáne daýys berý bastalar aldynda jáne kúni boıy dezınfeksııalaý quraldaryn qoldaný arqyly júzege asyrýdy usynady», dep atap ótti ol.
Otyrystan keıin BAQ ókilderi úshin brıfıng ótkizildi. Brıfıng barysynda komıssııa músheleri men memlekettik organdardyń ókilderi jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berdi.