EL jáne ELBASY
Janat ERMANOV, Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń úrmeli jáne soqpaly aspaptar kafedrasynyń meńgerýshisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri: Jańa elorda qalyptasýynyń alǵashqy jyldarynda bizder, mýzykanttar, Astananyń sahna alańdarynda múmkindiginshe kóbirek óner kórsetýdi ózderimizdiń kásibı paryzymyz dep eseptedik. О́ıtkeni, bizdiń oıymyzsha, elordanyń rýhanı ómirin de tolyqtyrý qajet boldy. Mádenıet jáne óner ókilderi úshin rýhanı ómir qalanyń damýy faktorynda aıtarlyqtaı ról atqaratyny anyq. Endi, mine, jyl ótken saıyn elordanyń rýhanı ómiri de tolyǵa jáne molyǵa túsip kele jatqany qýantady. Bas qalanyń osyndaı joǵary deńgeıde damyǵanyn da zańdylyq dep bilemiz. Buǵan «Astana Opera» opera jáne balet teatrynyń ashylýy dálel bola alady. Eýrazııanyń toǵysynda ornalasqan elorda búginde túrli mádenıetter úılesim tapqan ortalyqqa aınalyp otyr desek, artyq aıtpaıtynymyz anyq. Osydan birneshe jyl ǵana buryn meniń basshylyǵymmen Eýropadan kelgen jetekshi mýzykalyq ujymdardyń konserti uıymdastyryldy. Olardyń barlyǵy da úlken anshlagpen ótti. Sol oraıda Mýzyka akademııasynda sheberlik synyptary da sátti uıymdastyrylǵanyn aıta ketken jón. Meniń áriptesterim, mansaptaryn endi bastaǵan kásibı mýzykanttar men jaı ǵana ónersúıer qaýym osynaý shyǵarmashylyq baılanystardy úlken rızashylyqpen qabyldady. Joǵary ónerdi baǵalaıtyndar negizinen Almatyda ǵana turady degen stereotıpti búginde astanalyqtardyń buzǵany da kóńilge qýanysh uıalatady. Qazirgi kezde elordamyzda ózderiniń qoltańbalaryn qaldyrǵysy keletin kóptegen belgili sáýletshiler bar ekenin sezinýdiń ózi ǵanıbet. Buǵan qosa, álemge áıgili sahna juldyzdarynyń da Astanada óner kórsetýge qumartyp turatynyn erekshe atap kórsetken jón. Taıaýda ǵana men halyqaralyq sımpozıýmǵa qatystym. Oǵan TMD elderi mádenıetiniń kórnekti ókilderi qatysty. Olardyń sóılegen sózderinen, jasaǵan baıandamalarynan uqqanym, bári de bizdiń elordamyzǵa úlken qurmetpen qaraıdy eken. Munyń sebebi de bar. Qazaqstannyń jas astanasy búgingi tańda mádenıetaralyq únqatysýdyń úlgi tutar alańyna, toleranttylyqtyń besigine aınalyp otyr. Osynyń bári qazaqstandyqtar tarapynan tek maqtanysh týǵyzatyny aıtpasa da túsinikti. Qoryta aıtqanda, bizdiń elordamyz ýaqyt ótken saıyn rýhanı turǵydan baıı túsip keledi. ALMATY.«О́zgeristerge ilese alar emespiz»
Baýyrjan BAITANAEV, Á.Marǵulan atyndaǵy Arheologııa jáne etnografııa ınstıtýtynyń dırektory, UǴA korrespondent-múshesi, tarıh ǵylymdarynyń doktory: Taıaýda ǵana Astanadan qyzmettik issapardan oraldym. Elordaǵa ár barǵan saıyn kóz aldymyzda bolyp jatqan ózgeristerge tańǵalýdan jalyqqan emespin. Jańa zamanaýı ǵımarattar, ádemi alańdar, taqtaıdaı tegis joldar kóz qyzyqtyrady. Tarıhpen tyǵyz qarym-qatynasy bar biz sııaqty adamdar úshin belgilisi – memlekettiń osynshama tez qarqynda damýyn kóne tarıh áli bilmese kerek. Mine, sonyń eń basty kórsetkishi – bizdiń jańa elordamyz. Ol kún saıyn jaqsaryp, jańaryp keledi. О́tkensiz búgingi kún men keleshektiń de joq ekeni belgili. Bizdiń Prezıdentimiz tarıhı murany saqtaý ıdeologııamyz ben mádenıetimizdiń negizi ekenin jaqsy túsinedi. О́ıtkeni, solar arqyly barlyq bastamalardyń irgetasyn berik qalaýǵa bolady. Qazaqstan basshysynyń danalyǵynyń ózi osynda jatsa kerek. О́ziniń mańyzy jóninen baǵa jetkizgisiz «Mádenı mura» baǵdarlamasynyń da Nursultan Ábishulynyń bastamashylyǵymen júzege asqanyn jaqsy bilemiz. Sóıtip, arheologııalyq zertteýler jańa mazmunǵa ıe bolyp qana qoımaı, babalar murasy belsendi zerttele bastady. О́tken mamyr aıynyń sońynda biz Qazaqstan arheologııasynyń atasy K.Aqyshevtiń 90 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq konferensııa ótkizdik. Atalǵan ǵalymnyń arheologııa ǵylymyna sińirgen eńbegi orasan. Táýelsiz Qazaqstannyń ulttyq sımvolyna aınalǵan Altyn adamnyń tabylýy, birinshi kezekte, sol kisiniń eńbegi. Orta ǵasyrlyq Bozoqta alǵashqy qazba jumystaryn júrgizý – onyń jemisti jumysynyń nátıjesi. Atalǵan qalashyq is júzinde búgingi elordanyń sheginde jatyr. Bozoqtyń ashylýy men zerttelýi arqasynda qala tarıhynyń tamyry bir myńnan astam jylǵa ketetini anyqtaldy. Osylaısha, K.Aqyshev búkil álemge bizdiń babalarymyzdyń osy óńirdi erte zamandardan meken etkenin aıǵaqtap berdi. Shyǵysta mynandaı támsil bar: «Eń tereń degen qudyqtyń ózi sarqylady, eń qatty degen tastyń ózi shańǵa aınalady». Jer betinde máńgilik eshteńe joq. «Tek tarıhı jady joq adamdardyń ǵana joǵaltatyn eshteńesi bolmaıdy», deıdi bizdiń zamanymyzdyń bir klassıgi. Al biz bolsaq, esh nársemizdi de joǵaltaıyn dep jatqan joqpyz. Sondyqtan jańa elorda salyp, zamanaýı táýelsiz Qazaqstan quryp jatyrmyz. Týǵan kúniń qutty bolsyn, Astana! Zor densaýlyq jáne mol baqyt tileımiz, Nursultan Ábishuly! ALMATY.«Kelisim men turaqtylyq besigi»
Marat JUMABEKOV, «Aqmola oblysy kásipkerler qaýymdastyǵy»qoǵamdyq uıymynyń tóraǵasy: Osydan otyz jyldaı buryn bizdiń qazirgi elordamyzda meniń stýdenttik kezderim ótti. Selınograd aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynda oqyǵan edim. Qazirgi kezde jumys babymen Astanaǵa jıi kelip turamyn jáne osynda tarıhı qysqa merzim ishinde júzege asqan aýqymdy ózgeristerge tańǵalýymdy esh jasyra alǵan emespin. Áli esimde, 1997 jyldyń jeltoqsan aıynda Almatyǵa baryp, «Qazaqstan-2030» Strategııasy qabyldanǵan forým jumysyna qatysqan edim. Sol kezde-aq meni Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń otyz jyldan astam ýaqytty boljaǵan keýdeli bastamasy qaıran qaldyrǵan-tyn. Onyń ústine, sol shaqta arman ǵana bolyp elestegen astanany aýystyrý týraly sheshimi, tipti, bárimizdi de esimizden tandyrǵandaı edi. Búgingi kúni bul arman aqıqatqa aınaldy. Osynda kelgen kezde men stýdenttik shaqtarymda júrgen jerlerimdegi orasan ózgeristerge tap bolamyn. Dostarymmen jáne kýrstastarymmen jıi baratyn qalalyq saıabaqtyń úlken ózgeriske túskeni de qýandyrmaı qoımaıdy. Men elordada ózimniń sheteldik áriptes bıznesmenderimmen kezdesip turamyn. Olar negizinen Reseıdiń, Germanııanyń, Túrkııanyń azamattary bolyp tabylady. Olar da ár kelgen saıyn ózderiniń elorda týraly áserlerimen mindetti túrde bólisip jatady. Dúnıeniń kóptegen buryshtaryn aralaǵan adamdar Astanany basqa qalalarmen salystyratyn sátter de az emes. Qýanyshqa oraı, salystyrýlar kóp jaǵdaıda bizdiń paıdamyzǵa sheshiledi. Máselen, bizdiń burynǵy otandasymyz Artýr Daýtvest Germanııadaǵy asa iri stanok jasaý zaýytynda jumys isteıdi. Reseıdiń Qorǵan qalasynda turatyn Borıs Petrov bolsa, qurylys materıaldaryn shyǵaratyn holdıngti basqarady. Olar bizdiń elordamyzdaǵy Azııa men Eýropanyń arhıtektýralyq úlgileriniń tamasha úılesim tapqanyn erekshe atap kórsetedi. Osy tusta elorda óziniń ásemdigimen tek bıznesmenderdi ǵana emes, kez kelgen meımandy qyzyqtyratynyn aıta ketken jón. Túıip aıtqanda, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń erik-jigeriniń arqasynda dúnıege kelgen bizdiń elordamyz búginde tek ásemdigimen kóz tartatyn qala ǵana emes, sondaı-aq, Qazaqstannyń turaqtylyǵy men ekonomıkalyq áleýetiniń sımvolyna da aınalyp otyr. KО́KShETAÝ.«Elbasynyń qamqorlyǵyn aıqyn sezinýdemiz»
Músiráli ARAPBAEV, «Naýryz» sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy: Men Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qamqorlyǵyn alystaǵy aýylda júrip aıqyn sezinemin. Qazirgi kezderi bizdiń oblystyń da aýdandary men aýyldary kórkeıip, órkendep keledi. Nuq paıǵambardyń kemesi qalǵan Qazyǵurt taýynyń atymen atalatyn aýdan da jyl ótken saıyn jańashalanyp, jańǵyryp, adamdarynyń turmysy baqýattana túsýde. Men ózim «Naýryz» sharýa qojalyǵyn uıymdastyryp, búginde jylyjaıda kókónis ónimderin ósiremin. Alǵashqyda 0,15 ga jerge jylyjaı salsam, qazir birte-birte keńeıtip, 1 gektarǵa jetkizdim. 12 adamdy jańa jumyspen qamtydym. Jyldan-jylǵa tabysym da eselene tústi. О́tken 2013 jyldy jylyjaıda eki ret qııar men qyzanaq ósirip, 1,5 mln. teńge taza tabyspen qorytyndyladym. Aıta ketken jón, aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýge, sonyń ishinde jylyjaıda ósirgen kókónis úshin de sýbsıdııa berilip keledi. Men ótken jyly 1 mln. 250 myń teńge sýbsıdııa aldym. Bıyl da jylyjaıda qyzanaq ósirip, alǵashqy ónimdi maýsym aıynda saýdaǵa shyǵaryp otyrmyn. О́nim túsimi kóńildegideı. О́sirilgen ónimdi tıisti jerge ótkizetin oryndarmen arnaıy kelisimshartym da bar. Munyń bárin, saıyp kelgende, Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń aýyl sharýashylyǵy qyzmetkerlerine jasaǵan shynaıy qamqorlyǵy dep túsinemin. Sondyqtan meniń búgingi jetken jetistigim men etken eńbegim Elbasynyń týǵan kúnine, Astana kúnine tartýym dep esepteımin. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Qazyǵurt aýdany.«Osyndaı basshysy bar el baqytty»
Rústem KENJEBEKOV, Y.Altynsarın atyndaǵy №159 gımnazııanyń oqýshysy: Adam bul ómirge mándi ǵumyr keshý úshin keledi. Mándi ǵumyrdyń syry men maǵynasy adam boıyndaǵy qasıetter men ıgi isterge negizdeledi. Eger bar talpynysymen, yntasymen ınemen qudyq qazǵandaı eńbektense, ol jemisti bolyp, tamyr jaıady. Bul eńbek adamzat tarıhynda altyn árippen jazylyp qalady. Meniń oıymsha, bizdiń Qazaqstanymyz – kıe men qasıetke toly memleket. Boıy rýhqa toly ata-babalarymyzdyń qaldyryp ketken keń-baıtaq jerimen biz árqashańda maqtanamyz. Ony qasıet tutamyz. Qazaq halqy ejelden beri týǵan jer qadirine erekshe mán beredi. Sebebi, týǵan jerine baılanysty adam tulǵa bolyp qalyptasady, túrli qasıetter darıdy. Týǵan jerinen nár alyp, sýsyndaǵan, sol jerine ómir boıy eren eńbek sińirip júrgen perzentinen atamekeni eshteńesin aıamaıdy: ıgilik isi bar halqyna tıedi. Adamnyń eńbegi sózben emes, ispen baǵalanady. Osy uly istiń halqynyń maqtanysh sezimin oıatatyndaı bolýy – árkimniń qolynan kele bermeıtin qasıet. Elordamyz Astana qalasynyń mereıli merekesi kele jatyr. Búgingi kúni osy merekeni toılaýǵa barsha qazaqstandyqtar daıyndalýda. Ár balanyń kóńilinde ǵajaıyp áser qaldyratyn bas qalamyzdyń sáýleti men ornalasqan ornynyń erekshe maǵynasy bar. Osyndaı elordamyzdyń bolǵany úshin biz Elbasymyz Nursultan Nazarbaevqa qaryzdarmyz. Prezıdenttiń kóregendigi men asqan saıası tájirıbesiniń arqasynda qysqa ýaqyt aralyǵynda memleketimizdiń astanasy turǵyzyldy. Bas qala bolyp qalyptasý jolynda Astana túrli synaqtan ótti. Elbasymyzdyń qalanyń bas sáýletshisi bolýynyń ózi ony nurǵa bólep turady. Sebebi, Astananyń qaı jerine barmańyz, arhıtektýranyń zamanaýı ozyq úlgilerimen qazaqtyń salt-sanasy ushtasyp jatady. Meniń oıymsha, osyndaı elordasy bar memleket baqytty, osyndaı memleketi men osyndaı Elbasy bar halyq baqytty. Elbasymyzdyń álem tórinde eńserip jatqan ár belesi – memleket pen halyq ıgiligi. Elbasymyzǵa amandyq, denine saýlyq, otbasyna bereke tileımin. Qazaqstan Respýblıkasynyń ıgiligi jolyndaǵy mártebeli qyzmeti tabysty bolsyn! ALMATY.