Qoǵam damýynyń daraǵyna túsken jegi qurttyń biri – sybaılas jemqorlyq: ol bilim salasyna da dendep endi. Eldiń erteńgi tizginin ustar jastar ýaqyt talabyna jaýap berýi úshin aldymen bilimmen qarýlanýy tıis. Al bilim salasyn sybaılas jemqorlyq shyrmap alsa jas órkenniń erteńi ne bolmaq? Bilimi men biliktiligi tómen, bosbelbeý mamandar ustazdan uıat ketken, shákirtte sana joq, sybaılas jemqorlyqtyń toryna tutylǵan oqý oryndarynda daıyndalýda. Al mundaı kórinis memleketimizdiń irgesine, táýelsizdiktiń tuǵyryna qaýip tóndiredi. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna joldaǵan «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda jemqorlyqtyń qaterin aıta kelip, ony qubylys retinde joıý úshin jemqorlyqqa qarsy zańnamalardy jetildirý arqyly kúresti kúsheıtý kerektigin mindet etip qoıdy jáne bul rette memleket pen qoǵamnyń jemqorlyqqa qarsy kúreste tutas bir kúshke aınalýyn tapsyrǵan edi. Alaıda, sybaılastyq báseńder emes.
– О́kinishke qaraı, resmı málimetter boıynsha, búginde qazaqstandyq bilim salasy jemqorlyq dertine shaldyqqan salalardyń úshtigine engen. Sondyqtan, bilim júıesiniń aldynda jemqorlyqqa qarsy turý úshin belsendi jumystardy jalǵastyrý jáne jetildirý qandaı bilim ordasynyń da mindeti bolýǵa tıis, – deıdi A.Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıteti zań fakýlteti dekanynyń oqý isi jónindegi orynbasary О́mirbek Orazbaev.
Máselen, bul oraıda, qoǵamdyq keselge qarsy kúres báseńdemeýi, úzilmeýi tıis ekenin Qostanaı memlekettik ýnıversıteti basshylyǵy jaqsy túsinip, jastar sanasynda antıkorrýpsııalyq dúnıetanym men kózqarasty qalyptastyrýdy oqý-tárbıe jumysynyń temirqazyǵy etip alǵan. Ýnıversıtet rektory, professor Asqar Nametovtiń tikeleı bastamasymen «Joǵary bilim berý júıesinde sybaılas jemqorlyqqa qarsy dúnıetanymdy damytý tujyrymdamasy» daıyndalǵan. Oǵan bilim ordasyndaǵy zań fakýltetiniń ujymy men ǵalymdary atsalysty. Jaqynda ýnıversıtettegi ǵylymı keńestiń ashyq otyrysynda osy tujyrymdama talqylanyp, qabyldandy. Ǵylymı keńestiń ashyq otyrysyna oqytýshylar, stýdenttermen birge oblys ákimi apparatynyń qyzmetkerleri, oblystyq sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres departamenti, oblystyq ishki ister departamenti, oblystyq prokýratýra, úkimettik emes uıymdar, partııalar ókilderi qatysty.
Ýnıversıtet ǵalymdary men oqytýshylardyń belsene aralasýymen daıyndalǵan normatıvtik sıpattaǵy qujatta zań tehnıkalary talap etetin barlyq parametrler men rekvızıtter múmkindiginshe saqtaldy. Ýnıversıtet ujymy maqsat bir bolǵandyqtan bul qujat Qazaqstandaǵy ózge de bilim ordalary tarapynan qoldaý tabady degen úmitte. Jastardyń bolashaǵyn kúńgirt etetin keselge qarsy kúres úshin qarý bolýǵa laıyq tujyrymdamada, eń aldymen, sybaılas jemqorlyqtan bilim júıesine keletin úsh deńgeıli qaýip kórsetilgen.
– Birinshiden, túrli jemqorlyq áreketter udaıy ózgere otyryp, bilim júıesine tereńdeı enýi múmkin, sonyń saldarynan júzege asyrylyp jatqan mańyzdy reformalar kedergilerge ushyraıdy, mańyzy tómendeıdi. Ekinshiden, jemqorlyq memlekettik basqarý qurylymdarynyń, bilim júıesiniń Strategııadan týyndaıtyn problemalardy sheshýine qaýip tóndiredi. Sybaılas jemqorlyqtyń qaýpi menshik formasyna qaramaıdy, barlyq uıymdar isine óziniń keri áserin tıgizedi. Úshinshiden, bilim alǵan túlekter nemese bilim salasyndaǵy mamandar jemqorlyq áreketter jasaý mehanızmderin meńgerip, memlekettik basqarý organdaryna qyzmetke turady. Al olardyń qolyna berilgen bılik fýnksııalarynyń aýqymyn eskersek, memlekettiń konstıtýsııalyq negizderine qaýip tóneri aıqyn, – deıdi ýnıversıtet rektory, professor Asqar Nametov.
Tujyrymdama qaǵaz betinde qalatyn sóz bolmaıdy. Ol bilim ordasyndaǵy sybaılas jemqorlyqqa qarsy júrgiziletin jumystarǵa baǵyt-baǵdar beredi.
Sondyqtan da, A.Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıteti ǵylymı keńesiniń ashyq otyrysynda qabyldanǵan tujyrymdamamen qatar, endi bilim ordasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres jónindegi qoǵamdyq keńes qurylady jáne onyń erejesi daıyndalady.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.