Fýtboldan Qazaqstan ulttyq quramasy 2024 jylǵy Eýropa chempıonatynyń irikteýi matchyn sátsiz bastady. Elordadaǵy «Astana Arena» stadıonynda ótken alǵashqy oıynda jerlesterimiz FIFA reıtınginde 64-orynda turǵan Slovenııa fýtbolshylarymen jolyǵyp, qolda turǵan jeńisti ýysynan shyǵaryp aldy.
Mogamed Adıev shákirtteriniń Ulttar lıgasyndaǵy sátti maýsymynan keıin Qazaqstannyń fýtbol jankúıerleri bıyl da jasyl alańdaǵy jigitterdiń jigerli jeńisinen dámeli edi. О́kinishke qaraı, elimizdiń túkpir-túkpirinen osy matchqa arnaıy kelgen stadıondaǵy 27 myńnan asa jankúıerdiń de, teledıdar arqyly tamashalap, tilekshi bolǵan mıllıonnan asa kórermenniń de bul joly úmiti aqtalmady. Slovenııa – «Astana Arenada» jeńile salatyn Slovakııa emes, al qazaq fýtbolyn ushpaqqa shyǵarady degen Adıev – qaharman emes eken.
Eýropa chempıonattarynyń keıingi eki irikteý kezeńindegi jerlesterimizdiń ónerine kóz júgirter bolsaq, ulttyq qurama ulandary eki retinde de alǵashqy oıynda qarsylastarynan upaı alǵanyn baıqaımyz. Máselen, 2014 jyldyń qyrkúıegindegi birinshi kezdesýde «Astana Arenada» Latvııa fýtbolshylarymen teń túsken bolsa (0:0), 2019 jyldyń naýryzynda Shotlandııa quramasyn 3:0 esebimen tize búktirip, aıdy aspanǵa bir-aq shyǵarǵan edi. Biraq statıstıka árdaıym bir quramaǵa sáttilik ákele bermeıdi. Buǵan Qazaqstan ulttyq quramasynyń bıylǵy irikteýdegi alǵashqy matchynyń esebi dálel bolmaq.
Slovenııamen ótken matchqa toqtalar bolsaq, birinshi taımda Qazaqstan quramasy nátıje kórsetý jaǵynan alda bolǵanymen, statıstıka boıynsha basymdyq tolyǵymen Slovenııa quramasynda boldy. Qonaqtar alǵashqy 45 mınýtta kóbirek dopqa ıelik etip, Igor Shaskıı qorǵaǵan qaqpaǵa birneshe qaýipti soqqy jasady. Dálirek aıtar bolsaq, slovenııalyqtar alǵashqy taımda dopty 62 paıyz óz baqylaýynda ustap, bizdiń qaqpaǵa 6 márte soqqy jasady. Onyń úsheýi dál baǵyttalǵan soqqylar. Qyraǵy qaqpashy Igor Shaskıı úsh retinde de myqtylyǵymen daralanyp, qaqpasyn goldan aman saqtap qaldy. Al Qazaqstan quramasynyń fýtbolshylary 38 paıyz doppen júrse de, úsh soqqy jasap, sonyń bireýin golǵa aınaldyra bildi.
Kezdesýdiń 24-mınýtynda bıyl «Aqtóbe» sapynda nátıjeli oıyn kórsetip júrgen (chempıonattyń úsh matchynda tórt gol soqqan) 20 jastaǵy shabýylshy Maksım Samorodov mergendigimen kózge túsip, ulttyq quramadaǵy debıýttik golyn soqty. Iаn Vorogovskııdiń sol qaptaldan bir-eki oıynshyny aldap ótip, áýelete asyrǵan pasynan keıin Samorodov dańqty qaqpashy Iаn Oblaktyń qaqpasyna baspen tamasha gol soqty. Slovenııa quramasynyń boıshań qorǵaýshylary bul sátte Maksımdi nazardan tys qaldyrdy. Aıtpaqshy, Iаn Oblak «Astana Arena» stadıonynda osymen ekinshi ret qaqpa kúzetti. Birinshi márte ol 2015 jyly elordanyń «Astana» klýby Chempıondar lıgasynyń toptyq kezeńinde oınaǵanda Ispanııanyń «Atletıkosymen» birge Astanaǵa kelgen-di. Sol jyly Jýnıor Kabananga men Patrık Tvýmasıdiń tepken doptaryn qaıtara bilgen Oblak bul joly Samorodovtyń soqqysynan keıin san soǵyp qaldy.
Sondaı-aq Maksım Samorodovtyń oıynnyń alǵashqy mınýttarynda-aq esepti ashatyn jaqsy múmkindigi bolǵan edi. Alaıda dopty ashyq turǵan áriptesine berýden góri ózi soqqy jasaýǵa tyrysqan jas shabýylshyǵa bul jerde azdaǵan sáttilik jetispedi. Dese de, ulttyq quramadaǵy tájirıbesiniń azdyǵyna qaramastan, osyndaı jaýapty sátte ózi soqqy jasaýǵa tyrysqany, jas bolsa da jaýapkershilikti sezingeni qýantady. Ádette mundaı sátte keı fýtbolshylar doptan tezirek qutylǵysy kelip turatynyn jıi baıqaımyz.
Jalpy, ulttyq quramaǵa Adıev kelgeli jigitterde óz-ózine degen senimdilik paıda bola bastaǵany baıqalady. Burynǵydaı jaýapkershilikten qashyp, dopty betaldy tebe bermeıdi. Baıqasańyzdar, bizdiń fýtbolshylar tipti, óz qaqpamyzdyń aldynda da pas almasatyn dárejege jetti. Árıne, senimdilik bolǵan jerde nátıje de bolatyny aıtpasa da túsinikti jaıt.
Oıynǵa oralar bolsaq, birinshi taım aıaqtalar tusta Slovenııa fýtbolshylary belsendiligin arttyryp, úziliske teń eseppen shyǵýǵa tyrysyp baqty. 37-mınýtta Igor Shaskıı Jan Selardyń gol soǵýyna múmkindik bermese, arada bes mınýt ótkende Italııanyń «Ýdıneze» klýbynda oınaıtyn Iаka Bııoldyń joıqyn soqqysyn qaıtaryp, jankúıerlerdiń qoshemetine ıe boldy. Sóıtip, birinshi taım 1:0 esebimen Qazaqstan quramasynyń paıdasyna aıaqtaldy.
Ekinshi taım bastalysymen Slovenııa fýtbolshylary jyldam gol soǵyp, tarazy basyn teńestirip ketti. Oıynnyń 47-mınýtynda 23 jastaǵy Adam Gnezda-Cherın buryshtamadan gol soqty. Qarsylastardan mundaı qarqyn kútpegen alań ıeleri biraz abdyrap qaldy. Qazaqstan fýtbolshylarynyń oıyny júrmeı jatqanyn baıqaǵan qonaqtar shabýylyn kúsheıtti. 70-mınýtta alańǵa tyńnan qosylǵan Jan Vıpotnık 78-mınýtta mergendik tanytyp, Slovenııany esepte alǵa shyǵardy. Magomed Adıev teń nátıjege qol jetkizý úshin oıynǵa úsh jyldan keıin ulttyq quramaǵa oralǵan Baýyrjan Islamhan men SSKA oıynshysy Baqtıer Zaınýtdınovti shyǵarǵanymen, báribir Slovenııa quramasynan upaı ala almadyq. Qorytyndy esep – 2:1.
Osylaısha, Qazaqstan quramasy Eýro-24 týrnırindegi alǵashqy oıynynda jeńilip qaldy. Jerlesterimiz toptaǵy ekinshi oıynyn keshe gazet bettelip jatqanda «Astana Arenada» Qatardaǵy álem chempıonatynyń toptyq kezeńinde oınaǵan Danııa quramasymen ótkizip jatty. Bul oıynnyń qorytyndysyn gazetimizdiń erteńgi sanynan oqı alasyzdar. Birinshi týrdy Danııa fýtbolshylary óz alańynda ótkizip, Fınlıandııany 3:1 esebimen jeńgen bolatyn.