Kún kózine shaǵylysyp jatqan qyrdyń juqa qary kúrt erise, dúleı kúshke aınalady. Saı-saladan jylǵalap jyljyp, keń arnaǵa túsken soń arqyraı jóneletin kóktemniń qyzyl sýy Jangeldın aýdanyn qyspaqqa alyp jatyr. Al osydan úsh jyl buryn salynǵan Shıli aýylyndaǵy bógetti tasqyn sý shaıyp ketti.
Osylaısha, 2020 jyly «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda 200 mln teńgeden astam qarjyǵa salynǵan bóget bir kúnde joq boldy. Shalǵaı aýylǵa aýadaı qajet bóget edi. Kúnkórisi tórt túlikke táýeldi Shıliniń aınalasyndaǵy jaıylymnyń shuraıly bolýy da, el qolyndaǵy maldyń qystan qysylmaı qońdy shyǵýy da osy bógetke qarap turǵan. О́ıtkeni jan-jaqtan qulaǵan qyzyl sý oıpań jerler men kóterme joldy jaǵalaı qýalap kelip, osy bógetke kelip tireletin de, úlken kólge aınalatyn.
– Bıyl kól qurǵap qalsa, jaǵdaıymyz qıyn bolady. Osydan 88 jyl buryn salynǵan bóget edi. Eski bóget toqsanynshy jyldary buzylyp, osydan úsh jyl buryn Qostanaıdan kelgen merdiger kompanııa qaıta kótergen. Endi, mine, 200 mln teńge jelge ushty. Bóget sapasyz salynǵan. Osydan úsh kún buryn aýyldyń jany jaǵalaı sý edi, qazir sý joq. Sýdyń bári aǵyp dalaǵa ketip jatyr. Munda halyq mal úshin otyr. Aldaǵy jazda mal turmaq adam ishetin sýdyń ózi bolmaı qalady. Sý aǵyp ketse, qudyqtyń bári tartylyp qalady, – deıdi Shıli turǵyndary.
Aýdan ákimi Shota Ospanovtyń aıtýynsha, qyzyl sý bógettiń sýaǵar jaǵyn jyryp ótken. Sý shaıyp ketken jerdiń eni shamamen 9 metrdeı bolady.
– Qazir sýdy qalaıda toqtatýdyń amalyn oılastyryp jatyrmyz. Biraq toqtatý qıyn. Qolda bar tehnıkamen baryp, qum túsirip, qalǵan sýdy alyp qalýǵa qareket jasaımyz. Bógetti salǵan merdiger kompanııanyń kepildik merzimi aıaqtalǵan joq. Qarashaǵa deıin ýaqyt bar, sotqa beremiz. Jalpy, ol seriktestikke qatysty sot isi qazirdiń ózinde júrip jatyr, – dedi ákim.
Sý tasqynynyń saldarynan birneshe kúnnen beri Mılisaı aýylymen de jol qatynasy úzilgen. Sondaı-aq Arqalyq mańyndaǵy Aqtas aýylymen de qatynas joq. Tasty ózeni arnasynan asyp, uzyndyǵy 80 metr bolatyn jol ýchaskesin sý shaıyp ketken. Bul joldyń boıynda jol astynan sý ótkizetin on shaqty qubyr jatyr. Biraq qar sýynyń qarqynyna olar da shydas bere almaǵan.
Oblystyq TJD basshysynyń orynbasary Azamat Orynbaevtyń aıtýynsha, qarǵyn sý qarqyndy júrip jatqan jerlerge qutqarýshylar tarapynan kezekshilik uıymdastyrylyp, beket qoıylǵan. Mańaıdaǵy eldi mekenderge qyzyl sýdan tónetin qaýip joq.
– Sarytorǵaı, Qaratorǵaı ózenderi ashyldy. Qyrdan túsken sý tasqynynyń birinshi deńgeıi ótti. Halyqqa, eldi mekenderge eshqandaı qaýip tónip turǵan joq. Ekinshi deńgeı 4 kúnnen keıin keledi dep boljap otyrmyz. Ol mynaý Ulytaý jaqtan Sarytorǵaı ózenine keletin sýlar. Jalpy, oblysta naýryz aıynyń sońynda kún kúrt jylynady degen boljam bar. Sol sebepti qazir ózenderdiń deńgeıin jiti baqylap, muz kóshkinin qaýipsiz ótkizý sharalaryn qolǵa alyp jatyrmyz. Mysaly, ótken demalys kúnderi óńirdegi barlyq ózenderdiń qaýipti aımaqtarynda muz jarý jumystaryn aıaqtadyq, – dedi Azamat Orynbaev.
Qostanaı oblysy