Taraz qalasyndaǵy №7 mektep-gımnazııasynyń 9-synyp oqýshysy Vıacheslav Kýzmın órt kezinde adamdardy qutqarýǵa arnalǵan qultemir oılap tapty. Erte jastan robot jasaýǵa qyzyǵýshylyǵy da, beıimi de bar jasóspirim 5-synyptan bastap mektepten tys ýaqytta «tehnıkalyq shyǵarmashylyq ortalyqta» qosymsha bilim alady. Atalǵan jobany ortalyqtaǵy tálimgeri Aınur Suranshıevanyń jetekshiligimen júzege asyrǵan.
О́nertapqysh jasóspirimniń aıtýynsha, atalǵan qultemir órt kezinde tilsiz jaýdy sóndirip qana qoımaı, qoıý tútinniń ishinen órt qursaýynda qalǵan adamdardy da izdep tabatyn qabiletke de ıe eken. V.Kýzmındi óńirde oryn alǵan túrli deńgeıdegi aýyr apattar ábden tolǵandyrǵan. Ásirese óńirde bolǵan joıqyn jarylys, tótenshe jaǵdaı onyń oıyn onǵa bólgen. Qysqasy, oqys oqıǵa kezinde adamdar basyn báıgege tikpeı, olardyń ornyna tehnıkalar jumys istese degen oı-armanyn júzege asyrýǵa jedel kirisken. Robottyń jumysyn ońtaılandyrý jolyn ábden qarastyrǵan. Biraz ýaqytqa sozylǵan izdenistiń arqasynda tilsiz jaýmen kúresetin qultemir paıda boldy.
– Robottyń aldynda jolaı kedergi keltiretin zattardy jyljytýǵa arnalǵan arnaıy qurylǵysy bar. Odan bólek, aldynda ornalastyrylǵan arnaıy kamera arqyly syrtqy jaǵdaıdy baqylaýǵa múmkindik mol. Robottyń ishine eki bak ornalastyrylǵan. Ony jaǵdaıǵa qaraı kópirshikpen nemese sýmen toltyrýǵa bolady. Bul qultemir suıyqtyqty kem degende 5 metr qashyqtyqqa shasha alady. Robotty qashyqtyqtan basqarý múmkindigi de qarastyrylǵan. Sondaı-aq qultemirdiń ýltradybystyq qondyrǵysy bar ekenin aıta ketken lázim. Ol ottyń oshaǵyn tabýǵa barynsha kómektesedi. Árıne, áli de kem sekildi kórinip turǵan bir qaınaýyn keltirý jolynda aıanbaı ter tógip jatqan jaıymyz bar, – deıdi Vıacheslav Kýzmın.
О́nertapqysh oqýshy jańalyǵyn ármen qaraı jetildire túsýge nıetti. Onyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta qultemirdi dronmen baılanystyrý joldaryn qarastyryp kórmek. «Qultemirdi dronmen baılanystyrý arqyly kópqabatty úılerde órt bolǵan jaǵdaıda jyldam ári sapaly áreket etý múmkindikterin qarastyryp jatqan jaıymyz bar. Bul robot ázirge patenttelgen joq. Aldaǵy ýaqytta osy bir eńbegimizdi tótenshe jaǵdaılar departamentiniń mamandaryna tanystyrýdy josparlap otyrmyz. Buıyrtsa jaqsy jańalyqtarmen bólisetin shyǵarmyz», deıdi ol.
Tilsiz jaýmen kúresýge qabiletti qultemirdi oılap tapqan oqýshy aldaǵy ýaqytta basqa da tyń ıdeıalardy júzege asyrýǵa nıetti. Aldaǵyny ýaqyt kórsete jatar. Bastysy, shynashaqtaı balanyń jańashyldyqqa umtylysy kóńil qýantady.
TARAZ