Jambyl jeri án-jyrmen terbelip tur

Shynynda, dál qazir Jambyl jeri án-jyrdan terbelip tur. О́tken aptada ǵana Qordaı jerinde Kenen Ázirbaevtyń 130 jyldyq mereıtoıy dúrkirep atap ótildi. Osynaý toıǵa alys-jaqynnan kelgen qonaqtar toı qyzyǵyn keń dalanyń boztorǵaıy atanǵan Kenen atamyzdyń qara shańyraǵyna bas suǵyp, quran baǵyshtaýdan bastady. Qazaqtyń nebir myqty-jaısańdary talaı ret qonaq bolyp, dám tatyp, Kenekeńniń kóptegen án-jyrlary dúnıege kelgen osynaý aıadaı eki bólmeniń tórine shyqqandar ótken-ketkendi eske túsirip, aqynnyń ómir jolynan ǵıbratty áńgimeler aıtty. Kenen ata aýylyndaǵy mádenıet saraıynda ótken saltanatty kesh te óte áserli ótti. Qazaqtyń óner álemindegi Alataýdaı asqaq aqyn, kerbez kompozıtor Kenen Ázirbaevtyń keıingi urpaqqa qaldyrǵan ólmes murasy men óshpes ónegesi taǵy bir pash etildi. Jıyn sońynda án-jyrdan shashý shashyldy. Odan keıin Taraz tórinde «Otbasym – tiregim, Otanym –júregim» atty respýblıkalyq aqyndar aıtysy ótti. Bul jyr dodasy Jambyl oblysynyń 75 jyldyǵy men «Nur Otan» partııasynyń 15 jyldyǵyna arnaldy. Jambyl jurty aıtysty saǵynyp-aq qalǵan eken, Áýlıeata óńiriniń atyn tórt­kúl dúnıege máshhúr etken, urpaǵyna ónege-úlgi bolǵan batyr babalarymyzdyń qaısar rýhy men asqaq aıbynyn asyryp, el táýelsizdigi men halyqtar dostyǵyn, bereke-birlikti jyrlaý­dy maqsat etken bul óner saıysynda zal halyqqa lyq tolyp otyrdy. Balǵynbek Imashev, Nurmat Mansurov, Anar Japparqulova, Rústem Qaıyrtaıuly, Jaqsylyq Orynbasar, Qaınar Alagózov, Ashat Qylyshbek, Birjan Baıtýov bastaǵan bir top aqyn sóz jarys­tyryp, eldiń kókeıindegisin dóp basa bildi. Áıtse de, «Júırikten júırik ozar jarysqanda...» degen bar, bas júldeni qyzyl­ordalyq aqyn Nurmat Mansurov qanjyǵasyna baılady. Jambyl oblysynyń ákimi Kárim Kókirek­baev alaman toptan atylyp alǵa shyqqan Nurmatqa 2 mıllıon teńgeniń sertıfıkatyn tapsyrdy. Birinshi oryndy aqtóbelik Qaınar Alagózov, ekinshi oryndy jambyldyq Áset Dúısebaev ıelenip, úshinshi oryndardy Balǵynbek Imashev pen astanalyq Jaqsylyq Orynbasarov bólisti. Apta sońynda Jambyl obly­synyń jurtshylyǵy Astananyń mereıli merekesine án-jyrdan shashý shashty. Naqtyraq aıtsaq, Taraz qalasynda II halyqaralyq «Qarataý saryny» atty dástúrli mýzyka festıvali ótip, oǵan Túrkııa, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Mońǵolııa, Qyrǵyzstan, Qytaı elderiniń óner sheberlerimen qatar, elimizdiń Astana men Almaty qalalary, Qaraǵandy, О́skemen, Jezqazǵan, Aqtóbe, Atyraý, Mań­ǵystaý oblystarynyń án­shileri, belgili dástúrli oryndaýshylar, ónerpazdar qatysty. Bul kú­­ni shynynda Áýlıeata jeri áýezdi sazben terbeldi. Án aıtyl­dy. Qıssa-dastan jyrlandy. О́ner­pazdar terme tolǵap, aıtys ta jasady. Biri túrikshe, endi biri qaraqalpaqsha. Oǵan qyrǵyzdyń da maqamy qosyldy. Til bólek bolǵanymen, bastysy saryn ortaq. – Bizdiń mýzykalyq aspaptary­myz da uqsas. Sizderde dombyra bolsa, bizde saz dep atalady. Túbimizdiń bir ekenin áýen­deri­mizdiń uqsastyǵynan da baı­qaımyz. Tek ulttyq dástúr­lerimizge saı sál ǵana ózgeshe­lik­ter bar, – deıdi bul jóninde festı­valǵa qatysýshy Gehkan Kara. «Qut arylmas Saryarqa, eldigimizdi asqaqtatqan Astana». Shahardyń ortalyǵyndaǵy «Dos­tyq» alańynda izgi tilegi bir arnaǵa toǵysqan ánshiler men alańǵa jıylǵan kópshilik bir mezgilde qazaqtyń 10 ánin qo­syla shyrqady. Qart Qarataý – ul­tymyzdyń taǵdyr talaıyna talaı márte kýá bolǵan tarıhy tereń ólke. Endi, mine, osynaý ólke rýhanı baılyǵymyzdy kópke pash etip, el yntymaǵyn arttyryp otyr. Besigin án terbegen Qarataý – saýsaǵynan saz tógilgen dáýlesker kúıshilerdiń de mekeni. Dástúrimizdi jańǵyrtqan óner festıvalinde kúıshiler de aıanyp qalmady. Kóńildiń muńy men nazy qos ishekte shertilip, shalqar shabytpen kúı tógildi. Nurmaǵambet Baımyrzauly... Keshegi jumada dúıim jurtqa Balýan Sholaq degen atymen málim, kompozıtor, ánshi Nur­maǵambet Baımyrzaulynyń 150 jyldyq mereıtoıy Shý aýdanynyń ortalyǵy Tóle bı aýylynyń tórinde keńinen atalyp ótti. «Balýan Sholaqtyń ómiri men shyǵarmashylyǵy» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııada aqyn ómiriniń jumbaq, qupııa tustary qyzý áńgime boldy. Jaýyryny jer ıiskemegen kúsh atasynyń babalary negizinen osy Shý óńirin mekendegendikten, kóptegen tarıhshylar Balýan Sholaqtyń kindik qany tamǵan jer osy topyraq dep shatastyratyny, al biraq onyń týǵan jeri Kókshe óńirindegi Bulandy aımaǵy ekeni osy jıynda aıtyldy. Ras bolsa, ómir boıy kazak-orystarmen jer úshin aıqasyp ótken balýan sońǵy demi úziler sátte óziniń qabiriniń qaı jerde ekenin eshkimniń bilmeýin amanattaǵan kórinedi. Bul kúni «Balýan Sholaq Baı­myrzauly» atty kitaptyń tusaý-keseri ótti. Jambyl oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Bekbolat Orynbekov qazaqtyń aıbyny, maqtanyshy bolyp kele jatqan perzenttiń esimin ardaqtaý, ultymyzǵa qaldyrǵan ulaǵatyn ulyqtaý tarıhymyzǵa qurmetpen qaraý ekenin basa aıtty. Shynynda, san qyrly talant ıesi Balýan Sholaqtyń ómiri men shyǵarmashylyǵyn tereń zertteý, jaryqqa shyǵarý búgingi urpaqtyń basty mindetiniń biri ekeni daýsyz. Oralhan DÁÝIT, «Egemen Qazaqstan». Jambyl oblysy. Sýretterdi túsirgen Aqádil RYSMAHAN.