Qazirgi kúni elimizdiń qaı salasy bolmasyn ishki naryqta ǵana emes, álemdik naryqqa óz taýaryn shyǵarýdy qolǵa alǵan. Sonyń ishinde «Qazaqstanda jasalǵan» tabıǵı azyq-túlik brendin qalyptastyrý barlyq óńirde júzege asyp jatyr. Sapasy jaǵynan sheteldik taýarlardan kem túspeıtin bizdiń ónimderdiń básekege qabilettiligin arttyrý úshin kásipkerler bar yjdaǵattarymen qarjy salýǵa yntaly.
Desek te, bıznes salasyndaǵy «Qazaqstanda jasalǵan» baǵdarlamasy otandyq óndiristi qoldaýdyń naqty sharalarymen áli de bolsa tolyqtyrylý kerektigi jóninde taıaýda «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń agroónerkásip kesheni jáne tamaq ónerkásibi departamentinde aıtyldy. Kezdesýge qatysýshylar azyq-túlik ónimderin óndirý boıynsha qaýymdastyqtar men salalyq odaqtardyń basshylary, baǵdarlama otandyq óndirýshilerdiń múddelerin qalaı qorǵaýǵa tıis ekendigine qatysty óz pikirlerin bildirdi.
«Qazaqstanda jasalǵan» baǵdarlamasyn talqylaý onlaın formatta ótti. Qatysýǵa shaqyrýlar kóbinese otyrysqa bir kún qalǵanda keledi. Kóptegen bıznes ókili daıyndalýǵa nemese qatysýǵa úlgermeı jatady. Sondyqtan biz jumystyń tekserilgen túrine oralýdy jáne zańnamada talap etilgendeı, osy baǵdarlamany talqylaý úshin tikeleı jumys tobyn qurýdy usynamyz. Top bıznestiń barlyq túzetýi men eskertýin jazbasha túrde jáne hattamamen qabyldaıtyn bolady. Tek osylaı ǵana biz taraptardyń pikirlerin eskerip, jumys isteıtin qujatty ala alamyz», deıdi «Qazaqstan Sút odaǵynyń» dırektory Vladımır Kojevnıkov.
«Qazaqstanda jasalǵan» jalpyulttyq baǵdarlamasyn ázirleý týraly jyl basynda jarııalanǵan edi. Onyń negizgi maqsaty jergilikti naryqta sapaly otandyq ónimdi jan-jaqty qoldaýda, óndirýshilerge óz ónimderin saýda jelilerinde ilgeriletýge kómektesip, neǵurlym tıimdi satý sharttaryn alýy úshin deklarasııalanady. Qazirdiń ózinde otandyq azyq-túlik ónimderine arnalǵan saýda sóreleriniń 50% jáne ónerkásiptik taýarlarǵa 10% bólý týraly usynys talqylanyp jatyr. Biraq, óndirýshilerdiń pikirinshe, otandyq ónimderdiń kóptegen sanaty boıynsha elimizdegi bólshek saýda sóreleriniń 70%-yna deıin bólý qajet. Búgingi tańda azyq-túlik naryǵynyń saýda jelileri ústemdik etip, ózderiniń yńǵaıyna qaraı erejeler jasaıtyndyǵy bar.
Al bular otandyq óndirýshige múldem paıdaly emes. Saýda – ekonomıkanyń qajetti elementi. Biraq ózindik óndiris memleket úshin mańyzdyraq bolýǵa tıis. Ishki óndiris eldegi turaqtylyqty, syrtqy qaýipterden naqty táýelsizdikti qalyptastyryp, memlekettik bıýdjet pen jumys oryndaryn qurady. Tabysty elderdiń barlyǵy ózindik óndiristi damytýǵa jáne qoldaýǵa umtylady. О́ndirýshiler atap ótkendeı, dál osy óndiris ekonomıka úshin anaǵurlym mańyzdy jáne qundy. Azyq-túlik óndirý ındýstrııasy otandyq óndirýshilerdiń múddesine nazar aýdara otyryp, memlekettik retteýdi qajet etedi, bul úshin túbegeıli qadamdar qajet. Saýda erejelerine qatysty zańnamany qaıta qaraý, ımportty baqylaýdy kúsheıtý qajet.
Kezdesýge qatysýshylar atap ótkendeı, úkimettik baǵdarlamany ázirleýshiler kásipkerler belgilegen osal tustarǵa nazar aýdarmastan, otandyq óndiristi qoldaý máselelerin sheshý úshin jaýapkershilikti óndirýshilerdiń ózderine júktegisi keledi. Salalyq odaq ókilderiniń pikirinshe, «Qazaqstanda jasalǵan» belgisimen taýardy erikti sertıfıkattaý júıesin qurý ıdeıasy dál osylaı kórinedi. Jaýapkershilikti óndirýshilerge artyp, solardyń qarajatyna jasaýdy kózdeıdi. Baǵdarlama boıynsha jumystyń birinshi kezeńi aıaqtaldy, biraq bıznesti eleýli qoldaý is-sharalary is júzinde pysyqtalmaǵan dep atap ótti kezdesýge qatysýshylar. Búgingi tańda baǵdarlamamen jumys shyn máninde elimizdiń kásiporyndarynda óndirilgen taýarlar tańbalanatyn «Qazaqstanda jasalǵan» belgisiniń jańa dızaınyn talqylaýǵa ákeldi. Baǵdarlamany ázirleýshiler syrtqy betine qyzyǵýshylyq tanytyp, ádemi logotıptiń artynda eldiń azyq-túlik qaýipsizdiginiń negizin quraıtyn otandyq tamaq óndirisin qoldaý jónindegi is-sharalar kesheni bolýy kerek ekenin umytyp ketken sııaqty. О́ndirýshiler baǵdarlama olardyń múddelerin saýda jelilerimen kúrdeli ózara qarym-qatynas jaǵdaıynda qorǵap, joq qyzmetter men ártúrli retro-bonýsty, satylǵan taýar úshin alty aıǵa deıin post-tólemderge tosqaýyl qoıady dep úmittenedi.
Sonymen qatar óndirýshiler baǵdarlamada ımporttyq ónimderdiń sapasyn tekserýdi uıymdastyrýdyń naqty sharalaryn kútedi. Jasyratyny joq, ımporttaýshylar kóbinese jergilikti zańdardyń talaptaryn oryndamaıdy, al olar jetkizetin kóptegen ónimniń sapasy óte tómen. Salalyq odaqtar ókilderi eger naryqty osyndaı kúmándi taýardan tazartyp (al bul eldiń barlyq azyq-túlik aınalymynyń úshten birine deıin), ornyna otandyq óndiristiń laıyqty ónimi turýy qajet ekendigin aıtady. Eldiń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda saýda jelileri tarapynan otandyq óndirýshiler úshin tıisti jaǵdaı jasaý mańyzdy.
«Biz óndirýshilerdiń kózqarasyn tyńdadyq. Bárimiz Qazaqstanda turamyz jáne sózsiz jergilikti óndirýshilerge basymdyq berilýi kerek. Jaýapty vedomstvolar bıznestiń pikirine qulaq asyp, óndirýshilerdiń eskertpeleri men tilekterin qabyldaıtyndyǵyna jáne «Qazaqstanda jasalǵan» baǵdarlamasy aıasynda barlyq qatysýshylardyń múddesi úshin elimizdiń óndirisin damytý maqsatynda jumys isteıtin qural bolatyndyǵyna úmittimiz», dedi «Atameken» UKP basqarma tóraǵasy orynbasarynyń mindetin atqarýshy Erbol Eseneev.
Sonymen jıyn barysynda qatysýshylar «Qazaqstanda jasalǵan» baǵdarlamasyn ázirleýshiler bıznestegi ózekti máselelerdiń eskerilýin, ázirge qujatty túzetip, pysyqtaýǵa bolatyndyǵyn jetkizdi.