Bıomedısına medısına salasymen tikeleı baılanysty. Bul bir spesıfıkalyq aspektide erekshelenetin mamandyq. Bıomedısına medısına salasyndaǵy ınnovasııalar men progreske kúsh beredi.
Sondyqtan bul – qazirgi jáne bolashaqta jumys pen kásibı ósýdiń mańyzdy múmkindikterin usynatyn sala. Biraq adamdardyń ómir súrý sapasyn jaqsartatyn jańa tujyrymdardyń ashylýy, kóp jaǵdaıda, joǵary bilikti jáne daıyndalǵan mamandar júrgizetin zertteý jumystaryna baılanysty.
Sol sebepti men 2015 jyldan beri nanoqurylymdy temiri bar materıaldardy sý ortasyn tazartý jáne bıomedısınada katalızatorlardyń negizi retinde qoldanýdy zertteýmen aınalysamyn.
Zertteýdiń negizinen sý ortasyn organıkalyq boıaǵyshtardan nemese aýyr metaldardan tazartý úshin katalızator retinde paıdalanylatyn magnıttik nanobólshekterdi alýdyń tehnologııalyq sheshimderine baǵyttalǵan. Olardy zııansyz komponentterge ydyratý nemese sińirý joldary qarastyrylyp otyr.
Qazirgi ýaqytta dıssertasııalyq jumysyma myqtap kiristim. Naqtyraq aıtsam, praktıkalyq qoldaný úshin quramynda metaly bar nanobólshekterdiń ZnO legırleýiniń áseri týraly zertteý júrgizý ústindemin. Tehnologııa quramynda temiri bar nanobólshekterdi sý ortasyn organıkalyq boıaǵyshtardan nemese olardyń magnıttik qasıetterin paıdalana otyryp, aýyr metaldardan tazartýdyń múmkindikterin qarastyrýdamyn. Iаǵnı marganes nanobólshekterdiń betine adsorbsııalanady, sodan keıin bul nanobólshekterdi keıinirek jartylaı ónerkásiptik nemese ónerkásiptik masshtabta qoldanýǵa bolatyn magnıtter túziledi. Bıomedısınada bul nanobólshekter magnıttik gıpertermııada jáne MRT-da kontrast agenti retinde qoldanylady. Sonymen qatar quramynda temiri bar nanobólshekterdiń magnıttik qasıetteri dárini maqsatty túrde jetkizýde de paıdalanady.
Buǵan qosa tazartý salasynda joǵary tıimdiligi bar shpınel tárizdi qurylymy bar serıı men gadolınıı qosylǵan temiri bar nanobólshekterdi alý ádisin oılap tapqanymdy aıta keteıin. Sondaı-aq sıntez jaǵdaılaryna baılanysty sıntezdelgen nanobólshekterdegi qurylymdyq erekshelikter men fazalyq ózgeristerge irgeli zertteýler júrgizemin. Sonymen qatar 2021 jyly elimizdiń ǵylymı ýnıversıtetteri arasynda stýdentterdiń úzdik ǵylymı-zertteý jumysy úshin I dárejeli dıplomymen marapattalymdy maqtanysh sanaımyn.
Kamıla EGIZBEK,
Memlekettik «Daryn» jastar syılyǵynyń laýreaty, magıstrant