Jaqynda jasandy ıntellekt ındeksi boıynsha «Artificial Intelligence Index Report 2023» atty esep jarııalandy. Munda jyl saıyn salystyrylǵan, taldanǵan jańa derekter usynylady. Bul – Stenford ýnıversıtetiniń Adamǵa baǵyttalǵan jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń (HAI) jeke bastamasy. Bul jasandy ıntellektini jaýapkershilikpen jáne etıkalyq turǵydan damytý maqsatynda mańyzdy sheshim qabyldaýǵa múmkindik beredi.
AQSh pen Qytaı arasyndaǵy jasandy ıntellekt boıynsha birlesken zertteýlerdiń sany 2010 jyldan beri shamamen 4 ese ósken.
Bul saladaǵy Ulybrıtanııa men Qytaı yntymaqtastyǵynyń jalpy kólemi 2,5 ese artqan
Buǵan deıin jasandy ıntellekt ındeksin shyǵarý maqsatynda jáne atalǵan saladaǵy álemdik progresti baqylaý úshin kóptegen uıymdarmen yntymaqtastyq ornatylǵan edi. Mundaı uıymdardyń qatarynda: Djordjtaýn ýnıversıtetiniń Qaýipsizdik jáne jańa tehnologııalar ortalyǵy, «LinkedIn», «NetBase Quid», «Lightcast» jáne «McKinsey» bar.
Bıylǵy esepte «Foundation» modelderiniń (úlken derekten úırenip, basqa qosymshalarǵa beıimdeletin JI modeli) jańa taldaýlary, onyń ishinde geosaıasat pen oqý shyǵyndary, jasandy ıntellekt júıesiniń qorshaǵan ortaǵa áseri, jasandy ıntellekt bilimi jáne osy saladaǵy qoǵamdyq pikir tendensııasy qamtylǵan. Bul ındekste jasandy ıntellekt salasyndaǵy álem elderiniń zańnamalaryndaǵy ózgeristerdi baqylaý jumysy 2022 jylǵy 25 elden 2023 jyly 127 elge deıin keńeıtilgen.
Jasandy ıntellekt ındeksin shyǵarýda «NetBase Quid» 500 mıllıon derekkóz ben áleýmettik jelidegi pikirlerdi qarap, salaǵa qatysty álemdegi oń jáne teris pikirdi saraptaıdy. AQSh pen Qytaı arasyndaǵy jasandy ıntellekt boıynsha birlesken zertteýlerdiń sany 2010 jyldan beri shamamen 4 ese ósken. Bul saladaǵy Ulybrıtanııa men Qytaı yntymaqtastyǵynyń jalpy kólemi 2,5 ese artqan. Alaıda, AQSh pen Qytaıdyń kelisimderi 2020 jyldan 2021 jylǵa deıin tek 2,1%-ǵa ósip, 2010 jyldan bergi jyldyq ósimniń eń tómengi kórsetkishin kórsetti.
Sońǵy ýaqytta rezonans týdyrǵan bastama – ChatGPT jasandy ıntellekti. Ol ýnıversıtet deńgeıindegi túrli taqyrypta esse jazýǵa qabiletti jáne mýzyka shyǵara alady. Buǵan qosa adammen kúndelikti sóılesip, kez kelgen suraǵyna jaýap beredi. Chat-bot iske qosylǵaly, bastapqy birneshe aıdyń ózinde belsendi qoldanýshylar sany 100 mıllıonǵa jetti. Osylaısha onlaın dos tarıhtaǵy eń jyldam damyp kele jatqan tutynýshy qoldanbasyna aınalyp úlgerdi. Keıin ChatGPT-diń shyǵarylymy men tehnıkalyq múmkindikteri ǵalymdar arasynda jasandy ıntellektiniń adamzattyń bolashaǵyna tıgizetin áseri týraly suraqtar týǵyzdy.
2021 jyly jasandy ıntellektiniń kompıýterlik kórý baǵyty boıynsha eń kóp basylym shyǵarǵan qytaılyq 10 ǵylymı ortalyq boldy. Osy taqyrypta QHR ǵylym akademııasy 562 maqala jarııalaǵan.
Kestede byltyr jasandy ıntellekt salasy boıynsha eń kóp ǵylymı eńbek shyǵarǵan álemdegi top 10 ortalyq kórsetilgen.
Búginde adam ómiriniń kóptegen salasy jasandy ıntellektimen baılanysty. Oǵan dálel de jetkilikti. Qazir jasandy ıntellektiniń adam kelbetin tanýdaǵy tehnıkalyq júıeleri 100% jetilgen. Sondyqtan ol qaýipsizdik sharalaryn saqtaý maqsatynda iri megapolısterde, áýejaı men vokzaldarda jáne adam kóp júretin qoǵamdyq oryndarda qoldanylyp júr.
Sondaı-aq jasandy ıntellekt júıeleri medısına salasynda zaqymdanǵan aǵza organdaryn segmenttep, operasııanyń sátti ótýine, dárigerlerdiń durys sheshimdi jyldam ári tıimdi qabyldaýyna kómektesedi. Tehnokrattardyń boljaýynsha, keleshekte kúrdeli operasııalardy jasandy ıntellektimen jabdyqtalǵan robottar jasaıdy.
Budan bólek, tehnologııanyń damýymen shet tilderinde jazylǵan mátinder ózge tilderge sapaly aýdaryla bastady. Tipti adam daýsymen aıtylǵan sózderdi mátinge túsirý salasynda aıtarlyqtaı jetistikter bar. Ǵalymdardyń baǵdarlaýynsha, bolashaqta eki eldiń azamaty jasandy ıntellekt fýnksııalarymen jabdyqtalǵan qulaqqap arqyly bir-birin aýdarmashysyz túsinetin bolady.
Byltyr mátindi jasandy ıntellekt arqyly beıneklıpke aınaldyrýdyń birneshe joǵary sapaly modelderi shyqty. 2022 jyldyń mamyr aıynda Sınhýa ýnıversıteti men Beıjiń jasandy ıntellekt akademııasynyń zertteýshileri mátindi beınege túrlendirý úshin UCF-101 synaǵynda sol kezdegi eń joǵary bastapqy balldy kórsetken COG video úlgisin jasap, usyndy. 2013-2022 jyldar aralyǵynda jasandy ıntellekt salasyn damytýǵa salynǵan ınvestısııa kólemi boıynsha AQSh alda keledi. Ekinshi orynda Qytaı, odan keıin Ulybrıtanııa tur.
Súıindik QABYL,
«Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty» KeAQ sarapshysy