Artta qalǵan Aqsý

Muny estigen oblys ákimi Beıbit Isabaev ábden yza bolǵan sekildi. Jyl saıyn jóndeýden óte­tin aty máshhúr Aqsý qant za­ýyty da úmitti aqtap otyrǵan joq. Al jaqynda kelgen Úkimet bas­shysy osy kásiporynnyń bo­la­shaǵyna ımandaı senip ketti. Onyń jaıyna jyl sońynda bir qaıyra soǵamyz.

Qarańyz, óńir ákiminiń bas­pasóz qyzmetiniń málimetine súıen­­sek, byltyr aýdan óner­ká­sipte óndiris kóleminiń 47 pa­ıyzǵa tómendegen. Bul jaǵynan aqsý­lyqtar oblysta eń sońǵy, ıakı 10-orynda. Ol azdaı negizgi kapı­talǵa tartylǵan ınvestısııalar kólemi – 28 paıyzǵa, qurylys jumystarynyń kólemi – 2,2 mlrd teńgege, bıznes sýbektilerinen bıýd­jetke túsken túsimder 21 pa­­ıyzǵa azaıǵan. Budan basqa da kem­­shilikter tolyp jatyr. Buǵan deıingi ákim jalǵan esep berip, kór­­setkishterdi kóbeıtip otyrǵan eken.

Jýyrda óńir basshysy aýdan­dyq máslıhattyń kezekten tys sessııasyna qatysyp, Esim Ba­zarhanovty óz ótinishi boıynsha jumystan bosatty. Bosatyp qana qoıǵan joq ketip bara jatqan ákim­niń kemshiligin betine bas­ty da. Sóıtip, aýdan ákimi laýazymyna Berik Tynyshbaevtyń kan­dıdatýrasyn usyndy. Osy óńir­diń topyraǵynan túlegen Berik Tynyshbaev – qant qyzylshasy kási­binde óte bilikti maman. Son­dyqtan buǵan deıin de birqatar jaýapty laýazymdardy atqarǵan azamattyń kandıdatýrasyn depýtattar biraýyzdan qoldady. Biraq biz Berik Tynyshbaevtyń moıyny­na úlken jaýapkershiliktiń ar­tylǵanyn sezip otyrmyz. О́ıt­keni artta qalǵan aýdandy alǵa súıreý  – endi sonyń qolynda.

Jaýapkershilik degennen shyǵa­dy, Beıbit Isabaev jańa ákimge aýyl sharýashylyǵyn ór­­kendetý, ónerkásip salasyna qoz­ǵaý salý, ınvestısııa tartyp, ha­lyqtyń ál-aýqatyn kóterý ba­ǵytynda kóptegen tapsyrma berdi. Atap aıtsaq, aýdannyń at­qarýshy organdarynyń aldyna aımaq ekonomıkasyn jandandyrý, ósý dınamıkasyn qamtamasyz etý mindetterin qoıdy. So­nyń ishinde kóktemgi dala jumys­taryn merziminde sapaly at­qarý, qant qyzylshasynyń egis alqaptaryn azaıtýǵa jol bermeý, Aqsý qant za­ýytynyń bas­shylyǵymen bir­lesip, qysqa merzimde zaýytty iske qosý shara­laryn atqarý, sýarý jelilerin qaı­ta jańǵyrtý ju­mystaryn qol­ǵa alý tapsyryldy.

«Aýyldaǵy kásipkerlikti damytý – basty mindettiń biri. Sol úshin «Aýyl amanaty» aýyl hal­qynyń tabysyn arttyrý jobasyn iske asyrýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 3,2 mlrd teńge bólinip otyr. Aýyldyq okrýgterde halyq arasynda jobaǵa belsendi qatysý jóninde aqparattyq-túsindirý jumystaryn keńinen júrgizý kerek», dedi B.Isabaev.

Oblys ákiminiń aıtýynsha, aýyl turǵyndarynyń malyn jaıý úshin barlyǵy 195,5 myń gektar jaıylymdyq alqap bekitilgen, oǵan qosymsha taǵy 33,3 myń gektar jaıylym qajet. Bıyl paıdalanylmaıtyn jerlerdi qaıtarý jospary 28 myń gektar, búgingi kúni onyń nebári 3,8 myń gektary qaıtarylǵan.

Buǵan deıin tapsyrylǵandaı, ázirge «Baıserke Agro» serik­tes­tigi 17 myń gektar jeriniń 15 my­ńyn, «Kúreńbel» sharýa­shy­lyǵy 9,7 myń gektardyń 366 gektar jerin qaıtarǵan. Bul ju­mystardy odan ári jalǵastyrý qajet. Jáne de aýdandyq jer komıssııasynyń quramyna bel­sendi azamattardy tarta otyryp, jumysyn zań sheńberinde, ashyq júrgizý talap etildi.

Mysaly, byltyr 28 myń tonna qant qyzylshasynyń or­­­nyna nebári 5,3 myń tonna ónim jınalǵan. Mataı aýyl­dyq okrý­ginde jer bólýge baılanys­ty daý týyndaǵany da – ákim­diktiń tikeleı kinási. Osyndaı kemshilikteri úshin aýdan ákimi Esim Bazarhanov birneshe ret tár­tiptik jazaǵa tar­tylǵan. Mu­ny óńir basshysy kóp­shiliktiń kózinshe ashyq aıtyp, jańa ákimge olqylyqtardyń ornyn toltyraryna senim bildirdi.

Sondaı-aq osy jyly aýdan­ǵa ınfraqurylymdyq, áleý­mettik nysandardy salýǵa jáne qaıta jańǵyrtýǵa bıýdjetten 4,2 mlrd teńge qarajat bólinip otyrǵanyn atap ótti. Oǵan Jan­­­súgirov aýylynda turǵyn úıler, Kóshkental, Kóltaban aýy­l­a­­­ryn­da jańa mektepter sa­ly­nyp, J.Sydyqov atyndaǵy or­ta mek­tepke kúrdeli jóndeý júr­­gizil­mek. Quraqsý, Oıtoǵan jáne Keńǵaryn aýyldarynda blok­ti-modýldi medısınalyq pýnkt­­ter orna­tylyp, B.Syrt­tanov, Eńbek, Qarashilik, Ese­bolatov aýyl­da­ryndaǵy 11 sha­qyrym aýyl ishin­degi joldardy jóndeý úshin 458 mln teńge qaras­tyrylǵan.

Endi osy jol degennen shy­ǵady ǵoı, jaqynda jergilikti turǵyndar jýrnalısterge taǵy bir túıtkildiń qulaǵy qalqaıyp turǵanyn jetkizdi. Aqsý aýdanyna qarasty Arasan aýylynan ótetin Taldyqorǵan-О́skemen avtomagıstraline deıingi jol salynyp bitpeı jatyp búline bastaǵan. 22 shaqyrymdy jón­deýge qazynadan 800 mln teńgeden asa qarajat bólingen eken.

Arasan aýylynan «Taldy­qorǵan – О́skemen» tas jolyna deıingi 48 shaqyrymdy júr­gizýshiler ógiz aıańmen bir sa­ǵat­ta júrip ótetin kórinedi. Tur­ǵyn­dardy joldyń oıylyp ke­týiniń sebebi alańdatyp otyr. Onyń ústine atalǵan baǵyttyń qalǵan 26 shaqyrymy qashan jóndelip biteri belgisiz. Jóndele qalsa, sapasy qalaı bolady degen saýal ári-beri qatynaıtyn júrgizýshilerdi de mazalaıdy.

«Joldyń sapasy óte nashar. Shuryq-tesik. Bir kún jol júrseńiz bolǵany, kóligińizdi 2 kún jóndeısiz. Búgin bir dóń­gelegim jarylyp qaldy. Jol jyldan-jylǵa nasharlap barady. Buryn jamap-jasqap turýshy edi, qazir ony da qoıdy», deıdi júrgizýshi Dáýren Ordabaev.

2020 jyly atalǵan baǵyttyń 22 shaqyrymyna asfalt tósele bastaǵan. Ortasha jóndeý ju­mystary sodan beri áli jal­ǵasyp jatyr. Qurylysy aıaq­talmaǵan joldyń qaıtadan oıylyp ketýin sala jaýaptylary bylaı dep túsindirdi:

«Qapal jaqtaǵy granıtti karerdiń bolýyna baılanysty aýyr júk kólikteri atalǵan jolǵa zaqym keltirdi. Biraq merdiger me­keme joldyń konstrýksııasyn nyǵaıtý maqsatynda qo­sym­sha jobalaý júrgizilip jatyr. So­nymen qatar jóndeý ju­­mystary aǵym­daǵy jyly aıaqtalady dep jos­parda tur. Kún jylynǵan soń, osy joldyń qal­ǵan 26 shaqyrymyna asfalt salynbaq. Ol úshin konkýrs ótki­zilip, qurylys jumystaryna jaýapty merdiger mekeme de anyq­­talǵan. Jobanyń quny – 1,4 mlrd teńge. Bıylǵa 485 mln teńge bó­lindi. Jóndeý jumystary osy sáýir aıynyń aıaǵynan bastap júr­giziletin bolady. Eń bastapqy ju­mystary sý ótkizý qubyrlaryn aýystyrady», deıdi oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń bólim basshysy Aıdos Dosjanov.

Bıyl alǵash ret Aqsý aýda­nyndaǵy Sýyqsaı aýyly men Jansúgir kentine deıingi aralyq­qa asfalt tóseledi. Qara kúzge deıin oblys boıynsha 200 sha­qyrym jol jóndelip, kólik qa­tynasy jaqsara túspek.

Iá, Aqsý ózeni arqyrap aqqa­nymen, sol qasıetti ózendi ba­ýyrǵa basqan aýdannyń áleýeti artqa jyljyp barady. Qujat bo­ıynsha bári jaqsy bolǵanymen, kóz­ben kórgen adam kóńili qalary anyq. О́nerkásibi órkendegen ba­ıyrǵy Aqsý qashan oralady eken?

Jetisý oblysy