Alena Aleksandrqyzy Mechtanova orys mektebinde oqyǵan. Qazaqsha múdirmeı sóıleıdi. Al ózi aǵylshyn tiliniń muǵalimi.
– Qazaqshany qaı kezde qalaı úırengenimdi ózim de bilmeımin. Shamasy, oıyn balasy kezimde, aýladaǵy balalarmen sóılese júrip, úırenip alsam kerek, – degen Alena bizge ómir jolyn qysqasha tanystyrdy. Ol – Jezqazǵan qalasynyń týmasy. Ákesi Aleksandr – kenshi, anasy Valentına – saýda ýchılıshesiniń muǵalimi edi. Naǵashy ájesi Mıngaıan tatardyń qyzy bolatyn. Ol kisi Jezqazǵannyń irgesindegi «Geologıcheskıı» dep atalatyn aýylda turatyn. Alena kishkentaı kezinde kóbine ákesiniń qolynda júrdi. Oǵan ájesiniń namaz oqıtyny, apta saıyn jeti shelpek pisirip, taratatyny qyzyq kórinetin.
– Ájem bizge «qazaq balalarmen dos bolyńdar, qazaqsha úırenip alyńdar, biz solardyń jerinde júrmiz» dep otyratyn. Árıne, ol kisiniń mundaı sózderin sol kezde uǵyna qoımadyq. О́se kele ájemizdiń nege solaı dep aıtqanyn túsindim ǵoı, – deıdi Alena qazaq tilin bilýge zor yqpaly tıgen ájesi týraly.
Qyzdarynyń qazaqshaǵa júırik ekenin bilgenmen, Aleksandr men Valentına ony qazaq mektebine bergisi kelmedi. «О́zimiz qazaqsha bilmeımiz, erteń onyń sabaǵyna qaıtip kómektesemiz» dep tartyndy. Qyzyq bolǵanda, mektep tabaldyryǵyn attaǵan kezde Alenanyń orysshasy oıdaǵydaı bolmaı shyqty. «Jalǵaýlardy buzyp aıtamyn. Bilgenim sol bolsa qaıteıin? Muǵalim apaılar «Sen ózi oryssyń ba, kimsiń?» dep urysatyn. Sóıtip júrip orysshany da úırendim-aý. Biraq mektepte qazaq tiline kelgende oqýshynyń aldy boldym. Qazaq tili páni boıynsha oblystyq, respýblıkalyq olımpıadalarǵa úzdiksiz qatysyp, árqashan júldeli oryndar ıelenetinmin». Mekteptegi oqýshylyq kezeńdi ol osylaısha eske alady.
2009 jyly mektep bitirgen soń, E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetine oqýǵa túsip, aǵylshyn tili pániniń mamany bolyp shyqty. Qazir sol mamandyǵy boıynsha Sátbaev qalasyndaǵy ózi ashqan til úırený ortalyǵynda aǵylshyn tilinen sabaq beredi. Osydan soń, Alenany «Oqýy – oryssha, tili – qazaqsha, sabaǵy – aǵylshynsha» demegende qaıtemiz?
2019 – jyly Alena qazaq azamaty Aqan Ábdirahmanovqa turmysqa shyǵyp, shańyraq kóterdi. Betasharda ıilip sálem salyp turǵan kelinniń orystyń qyzy ekenin estigen toıǵa jınalǵandar oǵan súısinip turdy. Qazir olardyń otbasynda eki jarym jastaǵy Tomırıs ósip keledi.
– Otbasymyzda maǵan qaraǵanda kúıeýim orysshaǵa beıimdeý. Ol da mektepte oryssha oqyǵan ǵoı. Qazaqsha-oryssha aralastyryp sóıleıdi. «Osy maǵan jeńildeý» dep aqtalady. «Munyń durys emes» dep qoıamyn. Keıde tyńdaıdy, keıde umytyp ketedi. Tomırıstiń tiliniń qazaqsha shyqqanyn qalaımyn. Oǵan qazaqsha sóıleımin. Qazaq tili – onyń ana tili ǵoı, – degen Alenanyń sózinen ony urpaǵynyń erteń qaı tilde sóıleıtini oılantyp, tolǵandyratyny sezilgendeı.
Shirkin, qazaqtyń barsha kelinderi osylaı oılasa ǵoı!
Ulytaý oblysy,
Sátbaev qalasy