Qorǵanys mınıstrligi Otan qorǵaýshy kúni qarsańynda buqaralyq aqparat quraldary ókilderine arnap «Qarýly Kúshterdiń qurylǵanyna 31 jyl: Qýatty ásker – eldiń senimdi qorǵany» atty baspasóz týryn uıymdastyrdy.
Áskerdiń qarý-jaraqpen jáne áskerı tehnıkalarmen jabdyqtalý deńgeıi, jaýyngerlerimizdiń áskerı daıyndyǵy, arnaıy operasııalar kezinde oryndaıtyn ádis-tásilderi kórsetilgen is-shara elordamyzdaǵy 68665 áskerı bóliminde ótti. Qarýly Kúshterimizdiń elıtalyq qurylymy – Desanttyq shabýyldaýshy brıgada oryn tepken bul bólimde qazirde 400-ge jýyq sarbaz áskerı mindetin ótep jatyr.
Aldymen jýrnalısterge elimiz Qarýly Kúshteriniń ár qurylymyndaǵy jaýyngerlerimizdiń kıim úlgileri tanystyryldy. Atap aıtqanda, Qurlyq áskerleri, áýe-desanttyq kúshter, teńiz kúshteri, sonymen qatar snaıperlerdiń jazǵy jáne qysqy ýaqyttaǵy dalalyq kıim úlgileri kórsetildi. Sonymen birge áskerde qoldanystaǵy qarý-jaraq pen áskerı tehnıkalardyń shaǵyn kórmesi uıymdastyryldy. Bul jerde atys quraldary, brondy tehnıkalar, jaýyngerlerdi tasymaldaıtyn júk kólikteri, artıllerııalyq qurylǵylar, t.b. zamanaýı quraldar qoıylǵan. Árqaısysynyń erekshelikteri men múmkindikteri tanystyrylyp, keıbiriniń qalaı jumys isteıtini is júzinde kórsetildi.
Kórmege qoıylǵan jańa zamanaýı tehnıkalardyń biri – dóńgelekti telerobot kesheni. Germanııadan satyp alynǵan shaǵyn tehnıka soǵys kezinde jaý tarapynan qoldanylǵan hımııalyq qarýdyń zalalyn anyqtaý úshin paıdalanylady eken. Ol qashyqtyqtan pýlt arqyly basqarylady. Telerobot qaýipti aımaqqa baryp, hımııalyq qarý synamalaryn alýǵa qaýqarly. Sol arqyly onyń tıgizetin zardaby men quramy anyqtalady.
– Bul tehnıkanyń artyqshylyǵy – 4 áskerı qyzmetshini almastyra alady. Iаǵnı soǵys ýaqytynda sarbazdardyń ómirin saqtaýǵa múmkindik beredi, – deıdi 68665 áskerı bólim komandıriniń tárbıe jáne ıdeologııalyq jumystar jónindegi orynbasary podpolkovnık Talǵat Joldybaıuly.
Baspasóz týry barysynda jýrnalıster áskerı bólim sarbazdarynyń qoıan-qoltyq aıqas úlgilerin, áskerı taktıkalyq atys elementterin, kınologterdiń jumysyn, ózge de jaýyngerlik daıyndyqtaryn tamashalady. Podpolkovnık Talǵat Joldybaıulynyń aıtýynsha, búginde óz brıgadasy áskerı qyzmetshilermen jáne zamanaýı tehnıkalarmen 100 paıyz jabdyqtalǵan. Qajetti jaǵdaıda kez kelgen tapsyrmany oryndaýǵa tolyq daıyn.
– Kelisimshart boıynsha áskerı qyzmetshilermen sabaq kestesine saı kúndelikti ıdeologııalyq jumystar júrgiziledi. Atap aıtqanda, aptasyna eki ret memlekettik quqyqtyq daıarlyq ótedi. Odan bólek, saptyq, atys, taktıkalyq, dene daıyndyqtary sabaqtary bar. Qazir bul jerde 2022 jyldyń kúzi men osy jyldyń kókteminde shaqyrylǵan sarbazdar Otan aldyndaǵy boryshtaryn ótep jatyr, – dedi ol.
Podpolkovnıktiń aıtýynsha, bıyldan bastap áskerı bólim sarbazdardy 6 aılyq daıyndyq baǵdarlamasyna kóshken.
– Birinshiden, áskerı qyzmetshi jekeleı daıyndyqtan ótedi, odan keıin bólimshe quramynda, sosyn vzvod, rota, batalon, sońynda brıgada quramynda daıyndalady. 6 aıdan keıin aralyq qorytyndy jasalyp, sonyń nátıjeleri boıynsha osy aıtylǵan daıyndyq satylarynan qaıtadan ótip shyǵady. Jyl sońynda komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵý ótkizilip, jyl qorytyndysy shyǵarylady. Osylaısha, brıgadanyń daıyndyǵy men múmkindigine baǵa qoıylady, – dedi Talǵat Joldybaıuly.
Elimizde áskerı qyzmetkerlerge jáne boryshyn óteýshi jastarǵa jasalyp jatqan jeńildikter men jaǵdaılar kóp ekenin aıtty ol. Sonyń arqasynda áskerge kelýdi qalaıtyn jastar men boryshyn ótegen soń kelisimshart negizinde áskerı qyzmetke qalatyndar qatary artqan.
– Áskerı qyzmetkerlerge jalaqylary merziminde tólenip otyrady. Úı-jaı máselesine kelsek, olarǵa ıpotekamen baspana alý múmkindigi qarastyrylǵan. Mundaı jaǵdaıda otbasyndaǵy adam sanyna baılanysty qarajat tólenedi. Mysaly, Astana qalasynda bir adamǵa tólenetin qarjy somasy – 83 myń teńge. Aıtalyq, sizdiń otbasyńyzda 5 adam bolsa, 415 myń teńge alasyz. Budan bólek, kelisimshart boıynsha qyzmet etetin áskerı qyzmetshiniń bilimi orta nemese arnaýly orta bolsa, 5 jyl eńbek etkennen keıin oǵan joǵary oqý ornyna túsýge múmkindik beriledi. Sonymen qatar Qorǵanys mınıstrliginiń bastamasymen merzimdi áskerı qyzmetshiler 1 jyldyq boryshyn atqaryp bolǵannan keıin ulttyq biryńǵaı testileýden ótpeı-aq kelesim jasalǵan oqý oryndaryna túse alady. Al áskerı oqý oryndarynda bilim alý tegin ekenin ózderińiz bilesizder. Ony bitirip shyqqan mamandarymyz kelisimshart boıynsha Qorǵanys mınıstrliginiń áskerı bólimderinde nemese basqa da áskerı qurylymdarda jumysqa ornalasady, – deıdi bólim komandıriniń orynbasary. Onyń aıtýynsha, osyndaı jeńildikterdiń arqasynda jyl saıyn merzimdi áskerı boryshyn ótegennen keıin jastardyń 15-20 paıyzy kelisimshart boıynsha qyzmette qalady eken.
Baspasóz týrynyń sońynda 68665 áskerı bóliminde Otan qorǵaýshy kúnine oraı «Aldaspan» arnaıy batalonynyń 120 áskerı qyzmetkerine arnalǵan kazarma ǵımaratynyń qaıta ashylý saltanaty ótti. Is-sharaǵa Qorǵanys mınıstriniń orynbasary, general-leıtenant Sultan Kamaletdınov arnaıy qatysyp, kúrdeli jóndeýden ótken ǵımaratty ashý taspasyn qıdy.
Sondaı-aq jýrnalıster qaýymy áskerı bólim aýmaǵynda ornalasqan ashyq aspan astyndaǵy qarý-jaraq pen áskerı tehnıkalar mýzeıin tamashalady. Bul jerde 120-dan astam tehnıka kelýshiler nazaryna qoıylǵan. Onyń ishinde 61-i – artıllerııalyq qural, 13-i – avıasııa, 17-sy – brondy tankter. Eń eski tehnıka – 1910 jyly shyqqan bolsa, jańalary – 1980 jyldary shyqqan ushaqtar. Bulardyń bári de keńestik zamannyń qarýlary, qazir qoldanystan shyǵarylǵan.
2005 jyly ashylǵan mýzeıdegi artıllerııalyq quraldardyń 16-sy shaǵyn partııada shyǵarylǵan bolsa, 9 qondyrǵy bir ǵana danada tájirıbe retinde shyǵarylypty. Solardyń biri – 1939 jylǵy «M-40» kelte zeńbiregi. Mýzeıden osy sekildi basqa esh jerde joq biregeı qarý-jaraq úlgilerin de kórýge bolady. Taǵy bir aıta keter jaıt, Qazaqstan áskerinen áldeqashan alynyp tastalǵan «T-62» tank úlgileri de osy jerge qoıylǵan.