Sharýalar máselesi shette qalmaıdy

Áýeli senatorlar Taldy­qorǵan qalasyndaǵy Saltanat saraıynda agrarlyq-ónerkásiptik kesheni ókilderimen kezdesý ótkizdi. Oǵan Jetisý oblysynyń ákimi Beıbit Isabaev jáne aımaq­taǵy aýyl sharýashylyǵy salasy­na jaýapty laýazymdy tulǵa­lar men kásip­kerler, taǵy basqalary qatysty. Aldymen kóshpeli otyrysta agrarlyq máse­leler, tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý komıtetiniń tóraǵasy Álı Bektaev sóz sóıledi.

– Memleketimizdiń ekonomı­kasy men halqymyzdyń áleý­met­tik jaǵdaıy úshin aýyl sharýa­shylyǵy salasynyń mańyzy óte zor. Sebebi, aýyl sharýashylyǵy elimiz úshin  ekonomıkanyń negizgi basym baǵyty, sondaı-aq azyq-túlik qaýipsizdiginiń basty kepili, əleýmettik jaǵynan da erekshe mańyzǵa ıe. Aýyl – qazaq eliniń júregi, halqymyzdyń qut mekeni, qaınar kózi, altyn besigi. Sondyqtan da memleketimizdiń alǵa qoıǵan asa negizgi másele­leri­niń biri – aýyldyq aýmaq­tardy damytý. Sondyqtan kezde­sý­diń basty maqsaty – atalǵan salalardaǵy ózekti máselelerdi ashyq talqylap, sheshý joldaryn qarastyrý, – dedi Á.Bektaev.

Sondaı-aq ol respýblıkadaǵy 6 295 aýyldy eldi mekendegi 7,5 mln aýyl halqynyń ómir súrý sapasyn jaqsartý, turǵyn­dardyń ál-aýqatyn arttyrý bú­ginde strategııalyq mańyz­dy mi­ndet ekenin, aýyldy órken­detpeı, memlekettiń damy­maı­tynyn, Jetisý oblysynda 2027 jylǵa deıin jalpy quny 46 mlrd teńgeniń 55 ınvestı­sııalyq jobasyn iske asy­rý josparlanǵanyn, aldaǵy 3 jyl­da qant qyzylshasynyń egis­tigin 15 myń gektarǵa deıin jetkizý kózdelip otyrǵanyn sóz etti.

Onyń aıtýynsha, «Aýyl amanaty» jobasy qolǵa alynyp jatyr. Maqsat – aýyldyq jerlerdegi halyq­tyń tabysyn arttyrý. Iаǵnı aýyl turǵyndary óz bıznesin damytýǵa merzimi 7 jylǵa deıin jeńildetilgen pa­ıyz­dyq mólsheri 2,5% aspaıtyn nesıe ala alady. Sondaı-aq tehnıkany lızıngke rásimdeýge bolady. Bıylǵa qanatqaqty jobany keńeıtý úshin 11 myńnan asa shaǵyn nesıe berý josparymen 52,4 mlrd teńge, onyń ishinde Jetisý óńirine 400-ge jýyq shaǵyn nesıe berý úshin 1,5 mlrd teńge qarastyrylǵan.

О́z kezeginde Beıbit Isabaev aımaqta aýyl sharýashylyǵy salasyn órkendetý, «Aýyl el besigi» jobasyn iske asyrý, qant qyzylshasyn damytý, Aqsý, Kóksý qant zaýyttarynyń jumysyn jandandyrý, azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý, óndiristerdi órkendetý jáne sýbsıdııalaý baǵytynda júzege asyrylyp jatqan jumystarǵa toqtaldy. Sonymen birge aımaqta memlekettiń qoldaýyn tıimdi paıdalanyp, 2027 jylǵa deıin jal­py quny 46 mlrd teńgege 55 ınves­tısııalyq jobany iske asyrý kózdelip otyrǵanyn, aýyl­dyq­tardy jaıylymdyq jermen qam­tamasyz etýde oryn alǵan prob­lemalardyń bar ekenin, bul máse­leni sheshý aıryqsha nazarda bolatynyn jáne osy boıynsha júrip jatqan jumystardyń az emestigin alǵa tartyp, sharýalarmen kezdesý ótkizip, aımaqtaǵy problemalar men olardyń jaıyn bilýge kelgen depýtattarǵa al­ǵy­syn jetkizip, isterine sáttilik tiledi.

Budan soń «QFQ» Jetisý oblysy boıynsha fılıalynyń tóraǵasy Asqar Sháripov, oblys ákiminiń orynbasary Álibek Jaqanbaev, «Hılnıchenko ı K» senim seriktestigi, basqa da sharýashylyq ıeleri sóz sóı­lep, aýyl sharýashylyǵy sala­syndaǵy qordalanǵan máse­lelerdi tilge tıek etip, oń she­shimin tabý joldaryn qaras­tyr­dy. Kókeıdegi oılarymen bó­lisken sharýashylyq ıe­leri búginde jaıylymdyq jer­diń jetispeýshiligi mal sharýa­shylyǵyn órken­detý­ge aıtar­lyqtaı keri áserin tı­gizip otyr­ǵany, sý sharýa­shyly­ǵyn­daǵy ınfraqurylymdy damytý men tapshylyǵyn boldyr­maý kezek kúttirmeıtin másele­ler­diń biri ekeni, mıneraldy tyńaıtqyshtar men aýyl sharýa­shylyǵy tehnı­kalarynyń basym bóliginiń tozy­ǵy jetkeni jáne onyń ýtı­lı­zas­ııalyq alymy, aýyldy jer­lerdegi maman tapshylyǵy men balyq sharýa­shylyǵy boıynsha kezdesetin túıtkildi máselelerdi kóterdi.

Jıyn sońynda Álı Bektaev: «Osy aıtylǵandardyń maz­muny óte aýqymdy ári mańyz­dy. Kótergen oı-pikirleri­ńiz­di Úki­metke joldanatyn usy­nymdar­ǵa qosamyz. Kezdesýge qoldaý kórsetken oblys ákimine shyn jú­rek­ten alǵys aıtamyz. Aýyl­­dyq aýmaqtardy damytý, so­nyń ishinde agrarlyq salany órken­detý, aýyl turǵyndary­nyń tabysyn arttyrý, azyq-túlik taýar­larymen ózimizdi tolyq qam­ta­masyz etý, aýyldyń ınfra­qu­ry­lymyn jaqsartý jolyn­daǵy orasan zor qajyrly eńbekterińizge tolaǵaı tabystar tileımiz», dedi.

Budan soń depýtattar Eskeldi aýdanyndaǵy sýarý júıeleriniń qurylys jumystaryn kórip, «Qazsýshar» respýblıkalyq mem­lekettik kásipornynyń Almaty fılıalynyń mamandarymen kezdesti. Atalǵan fılıaldyń bas ınjeneri Aslan Jumaǵalıulynyń aıtýynsha, óńirde sýarmaly júıelerin qaı­ta jańǵyrtý jumystary 2018 jyly bastalǵan. Jal­py, mehanıkalaq tazalý 2054 sha­qy­rymǵa júrgizilip, temir-be­tonmen qaptalǵan sý arna­lary­nyń 11,6 shaqyrymy ja­salǵan. Sý sharýashylyǵy qury­lym­dary­nyń basym bóligi jóndeý­den ótken. Osyndaı ilkimdi ister­diń arqasynda 4 262 gektar jerge sý jetkizý qyzmeti jaqsarǵan.

Sondaı-aq atalǵan aýdandaǵy Qaratal ózenindegi sý bógetin qaıta jańǵyrtý bıyldan bastap 2026 jylǵa deıin jalǵasatyny belgili boldy. Qurylys quny 417 mıllıon teńgeni quraı­dy. Osyndaı irgeli isterdiń nátıjesinde Taldyqorǵan qalasy men Eskeldi aýdanyndaǵy 10 348 gektar jer sýmen qamtamasyz etilmek. Sý sharýashylyǵy mamandarymen kezdesken depýtattar da oılarymen bólisip, bul baǵyttaǵy jumys nazarda bolatynyn jetkizdi.

Senatorlar alqaptaǵy kezdesýden keıin Jarkent qalasyndaǵy júgeri dánin óńdeıtin «Krahmal-sirne» zaýytynyń óndiristiń qýatymen tanysty. Qonaqtarǵa óndiris ornynyń jumys júıesin Senat depýtaty, osy zaýyttyń quryltaıshysy Z.Kýzıevtiń ózi tanystyrdy. Zaýyt jyl saıyn jergilikti sharýalardan 60 myń tonnaǵa deıin júgeri dánin qabyldap, tereń óńdeýden ótkizedi. Munda tek júgeri dáninen óndiriletin 28 túrli óndiristik jáne azyqtyq ónim otandyq kásiporyndarǵa satylady jáne shetelge eksporttalady. Odan soń depýtattar «Ýnıversal» Jarkent polıpropılen zaýytyn» aralap, syıymdylyǵy ártúrli qap tigetin zaýyttyń óndiristik qýatymen tanysty.

Tústen keıin Nurkent orta mektebinde halyqpen kezdesken senatorlar Jarkent shekara jasaǵynyń qyzmetimen tanysty. Astanalyq qonaqtarǵa shekara basqarmasynyń bastyǵy, podpolkovnık Berik Buzaýshıev baıan­dama jasap, áskerı mekemeniń jumysyn túsindirdi. Odan soń bıyl naýryz aıynda bastalǵan «S­aryózek – Kóktal – Jarkent» av­to­­jo­lynyń qurylysyn kórip, ju­­­mys barysynan aqparat al­dy.

Jetisý oblysy