Ulytaý oblysynyń Jezdi kentinde Máken Tóregeldın atyndaǵy taý-ken jáne balqytý isi tarıhy mýzeıi bar. Bul mýzeıdiń ereksheligi sol, munda adamzat órkenıetinde alǵashqylardyń biri bolyp metaldy ıgerý mádenıetin qalyptastyrǵan dala halqynyń óndiristik jetistikteri dáripteledi.
Mýzeıdi uıymdastyrǵan maıdanger Máken Tóregeldın – О́.A.Baıqońyrov atyndaǵy Jezqazǵan ýnıversıtetiniń qurmetti professory edi.Týǵanyna bıyl 100 jyl tolatyn Mákeńniń ómirden ótkenine de jıyrma jylǵa jýyqtady. Ol sońyna Ortalyq Azııada teńdesi joq mýzeı qaldyryp ketti.
Halyqaralyq deńgeıdegi «Gornyı jýrnal» basylymy osy mýzeıdiń ereksheligine nazar aýdaryp, 2023 jylǵy sáýirdegi shyǵarylymynda «Taý-ken isiniń tarıhy. Mádenıet» aıdarymen О́.A.Baıqońyrov atyndaǵy Jezqazǵan ýnıversıtetiniń rektory, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor Á.A.Tákishevtiń «Máken Tóregeldın atyndaǵy taý-ken jáne balqytý isi tarıhy mýzeıi» degen ǵylymı maqalasyn jarııalaǵan. Maqalada Uly dala órkenıetiniń bir qyry – metall qorytý mashyǵynyń qalyptasýy men búgingi dáýirlerge deıingi sabaqtastyǵy, mýzeı isin damytýdaǵy jeke tulǵanyń róli men jas urpaqty ınjenerlik-tehnıkalyq kásipke baýlýdyń máseleleri sóz bolady.
1825 jyldan beri jaryq kórip kele jatqan «Gornyı jýrnal» basylymy óz salasyndaǵy eń bedeldi ǵylymı jýrnal bolyp sanalady. Osyndaı jýrnaldyń arnaıy maqala jarııalaýy Jezdi mýzeıiniń mártebesin asqaqtata túsetini sózsiz.