• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Álem 15 Mamyr, 2023

Úndistandaǵy saıası báseke

300 ret
kórsetildi

Úndistannyń Karnataka shtatynda saılaý ótti. Saıası básekede buǵan deıin aımaqty basqarǵan «Bharatiya Janata» partııasy jeńiliske ushyrap, oppozısııalyq tarap bılikti qolyna aldy. Saıası sarapshylar keler jyly elde ótetin parlamenttik saılaýda mańyzdy ekenin alǵa tartyp otyr.

Karnataka shtatynda ótken zań shy­ǵa­rýshy assambleıasyn saılaýda oppo­zısııalyq Úndistan ulttyq kon­gres­i (INC) jeńiske jetti. Partııany elektorattyń 48,88 paıyzy qoldaǵan. Osylaısha, Kongress Assambleıadaǵy 134 mandatty ıelendi. Buǵan deıin Kar­nat­akany Úndistan premer-mı­nıstri Narendra Modı basshylyq ete­tin Úndistan halqy partııasy nemese «Bharatiya Janata party» (BJP) basqaryp kelgen edi. 65 mıllıon adam mekendegen aımaq turǵyndarynyń 36 paıyzy ǵana «BJP»-ǵa daýys bergen eken. Saılaý 10 mamyr kúni ótti. Degenmen senbi kúni daýys berýdiń aralyq nátıjesi belgili boldy. Soǵan sáıkes Ulttyq kongrestiń basym túskeni anyqtaldy. Kóp uzamaı-aq «BJP» jeńilgenin moıyndady. Al «INC» ókili Pavan Heranyń aıtýynsha, halyq eldi bóletin saıasattan sharshaǵandyqtan osyndaı tańdaý jasaǵan.

Álemdegi halyq sany kóp eki eldiń birine qyzyǵatyndar úshin Karnat­aka­daǵy saıası báseke mańyzdy edi. О́ıtkeni Úndistanda kelesi jyly parlament saılaýy ótedi. Onda qazirgi premer-mınıstr Narendra Modı úshinshi merzimge qalýdy kózdeıdi. Osyǵan baılanys­ty saıası sarapshylar Karnatakadaǵy báse­keni keler jylǵa daıyndyq retinde esepteıdi.

«BJP» partııasy 2018 jyldan beri atalǵan aımaqta basymdyq ıelenip kelgen. Degenmen shtatta bıleýshi par­tııa­nyń saıasatyna qarsylar jetip-ar­ty­latyn. Soǵan qaramastan, Modıdiń izbasarlary baryn saldy. О́ıtkeni Karnataka ońtústik Úndistandaǵy «BJP»-nyń negizgi tiregi sanaldy. Onyń ús­tine, kórshiles shtattarda Narendra Modıdiń ustanǵan úndi ultshyldyǵyna kelispeıtinder óte kóp. Sol sebepti partııa atalǵan óńirdegi bılikti ýysynan shyǵarmaýǵa tıis edi. Osyǵan baılanys­ty Modıdi saılaýaldy naýqanyna tartyp, birneshe ret sherý men mıtıngke qatystyrdy. «BJP» Karnatakada 9 myńnan asa sherý ótkizgen eken. Alaıda premer-mınıstrdiń tanymaldylyǵy turǵyndardyń pikirin ótkizýge kúsh sala almady. Munyń basty sebebi mynada. Keıingi kezde shtat úkimetindegi partııa músheleri jemqorlyqqa qatysy bolýy múmkin degen áńgime taraǵan. Oǵan qosa, ınflıasııa da alqymnan alyp tur. Aımaq ortalyǵy Bengalýrýdan basqa jerde jumys tabý óte qıyn. Jy­ǵylǵanǵa judyryq demekshi, shtatta basymdyqqa ıe lıngaıat kastasy da partııany qoldamaıtynyn jetkizdi. Nátıjesinde, Ulttyq kongress partııasy kútpegen jerden jeńiske jetti. Buǵan deıin oppozısııalyq tarap úsh shtatta ǵana basymdyqqa ıe edi. Endi Karnatakada tabysqa kenelgen Ulttyq kongress kelesi jyly parlament saılaýyna belsene kirisetini anyq. О́ıtkeni atalǵan birlestik «BJP»-ǵa basty básekeles sanalady. Degenmen partııa basshylyǵy «jalǵyzdyń úni shyqpas» degen urandy ustanyp, basqa da oppozısııalyq partııalardy koalısııa qurýǵa shaqyryp júr. Sarapshylardyń aıtýynsha, Karnatakadaǵy jeńis «INC»-ǵa úlken múmkindik syılap otyr.

Jalpy, Úndistanda 28 shtat pen 8 odaqtas aýmaq bar. Zań shyǵarýshy assambleıa saılaýy shtattardyń bári­nen bólek 3 odaqtas aýmaqta ǵana júr­giziledi.­ Negizi Bollıvýdtyń otanynda saılaý óte kóp. Jergilikti aımaqtyq ákim­shi­lik­terden bastap, vıse-prezıdent pen prezıdentke deıin daýys berý arqyly tańdaıdy. Bıyl shtattardyń bárinde Zań shyǵarýshy assambleıa nemese «Vidhan Sabha» saılaýlary ótip jatyr. Áli alda birneshe óńirde saıası báseke qyzbaq.

Úndistan 1992 jylǵy aqpanda Qa­zaqstanmen dıplomatııalyq qatynas­ ornatqan kezde Qazaqstannyń táýel­siz­digin moıyndaǵan alǵashqy elderdiń biri boldy. Úndistan elshiligi Almaty qalasynda 1992 jyly mamyrda, al Qazaqstannyń Nıý-Delıdegi elshiligi 1993 jyly ashyldy. Qazaqstan –Ún­dis­tannyń Ortalyq Azııadaǵy saýda jáne ınvestısııalar salasyndaǵy iri áriptesi. Taýar aınalymy jyldan-jylǵa ósip keledi.