Bıyl Túrkistan oblysyndaǵy arnaýly oqý oryndary men kolledjderge memleket tarapynan 15 300 grant bólinip otyr. Endigi kezekte osy granttardy tolyq ıgerip, túlekterdi bilimmen qamtý kerek. Bul oraıda oqýshylarǵa memlekettik granttar týraly aqparat berý, nasıhattaý, túsindirý mańyzdy.
О́tken jyly oblys úshin arnaýly oqý oryndaryna 17 myń grant bólingen. Biraq onyń birshama ıgerilmeı, keri qaıtarylypty. Sondyqtan óńirge bıyl 15 300 grant usynylyp otyr. Onyń 650-den astamy oblystyq bıýdjetten medısınalyq mamandardy daıarlaýǵa baǵyttalǵan. Kolledjde grantqa túsken stýdentterge arnaýly bilim, 30 myń teńge shákirtaqy beriledi. О́ńirde 52 kolledj bar. Memlekettik tapsyrysty bilim standarttaryna ári tehnıkalyq talaptarǵa saı oqý oryndary ǵana alady. Túrkistan oblysynda bıylǵy oqý jyly 30 myńǵa jýyq oqýshy mektepti bitirse, 42 myń oqýshy 9-synypty támamdaıdy. Demografııalyq ósim, oqýshylar sany, jumyssyz jáne mamandyq almaǵan NEET sanatyndaǵy jastar sany boıynsha da óńir aldyńǵy qatarda. Sondyqtan olardy mamandyqpen qamtamasyz etý mańyzdy. Granttar oblystyń damýyna qajetti ári eńbek naryǵynda suranysqa saı jumys orny bar mamandyqtarǵa ǵana bólingeni jón. Oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Nurjan Nurlybaevtyń aıtýynsha, birneshe basqarmadan usynys jınaqtalyp, 87 mamandyq boıynsha qajettilik anyqtalǵan. Granttardy bólýde osy usynystar da negizge alynbaq. Mektepti 3-4 jyl buryn bitirse de, bilim almaǵan jastardyń da sany, tizimi jasaqtalyp jatyr. Jalpy, bıyl óndiristi damytý maqsatynda ınjenerlik, óńdeý jáne qurylys salalary úshin 8 375 grant, aýyl, orman, balyq sharýashylyqtary jáne veterınarııa salasyna – 700, qyzmet kórsetý kadrlaryn daıarlaýǵa 1 575 grant bólý josparlanǵan. Iаǵnı tehnıkalyq mamandyqtarǵa basymdyq beriledi. Bilim salasy mamandaryn daıarlaýǵa – 1 100, óner jáne gýmanıtarlyq ǵylymdarǵa – 275, kásipkerlik basqarý jáne quqyq salasyna – 375, sıfrlandyrý, aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar salasy úshin 1 950 grant bólý mejelenip otyr.
Sondaı-aq Túrkistanda IT salasy mamandaryn daıarlaıtyn halyqaralyq ýnıversıtet fılıaly ashylýy múmkin. Oblys ákimi Darhan Satybaldy men AQSh-tyń Penn state (Pensılvanııa) ýnıversıtetiniń Túlekter jáne halyqaralyq baǵdarlamalar jónindegi dekany Stıven Barnstyń kezdesýinde ýnıversıtet fılıalyn ashý bastamasynyń alǵysharttary talqylanyp, áriptestikti nyǵaıtý joldary qaraldy. «Qazirgi dáýir sıfrlandyrý dáýiri ekenin eskeretin bolsaq, óńir jastary úshin IT baǵyty boıynsha joǵary oqý ornyn ashý qajettiligi bar. Sondyqtan Túrkistan qalasynda IT ýnıversıtetiniń fılıalyn ashýdy qarastyrýdy usynamyn. Osy joba aıasynda oblys ákimdigi tarapynan barlyq qoldaý kórsetiledi, tıisti ınfraqurylymmen qamtamasyz etýge ázir ekenimizdi habarlaımyn. Turǵyndarymyzǵa zamanaýı oqý ordasyn ashyp, olardyń jan-jaqty damýyna jaǵdaı jasaýymyz kerek», dedi D.Satybaldy.
Al Stıven Barnstiń Túrkistanǵa kelý maqsaty – Úndistannyń jetekshi oqý ordalarynyń biriniń fılıalyn Túrkistanda ashýǵa kómektesý ekenin aıtty. «Jol, ǵımarat salý ońaı, biraq bilimdi urpaq tárbıeleý, sapaly bilim júıesin damytý óte qıyn. Men Túrkistanda oqý ordasynyń fılıalyn qysqa ýaqytta ashý múmkindigi bar ekenin kórip turmyn. Arnaıy ǵımaraty bólinse, ýnıversıtet óz fılıalyn ashýǵa, mamandaryn ýaqytsha jiberýge jáne qazaqstandyq oqytýshylardyń biliktiligin kóterýge daıyn», dedi Stıven Barns. Ýnıversıtet ókilderi kelissózderdi jalǵastyrý maqsatynda elimizge bıyl maýsym aıynda keledi dep josparlanyp otyr.
Aıta ketelik, oblys tarıhynda alǵash ret qyzdar lıseıi de ashylmaq, jańadan bilim-ınnovasııa lıseıi salynyp jatyr. Kentaý qalasynda balabaqsha ǵımaratynda ashylǵan bilim-ınnovasııa lıseıi jańa oqý jylynan bastap Túrkistan qalasynan jańadan salynǵan ǵımaratqa kóshedi. Jaýapty merdiger kompanııa qurylystyń 77%-yn aıaqtaǵan. Syrtqy-ishki árleý ári tehnıkalyq bazamen qamtamasyz etý jumystary qalyp otyr. Bıyl qyrkúıekte ashylatyn 700 oryndy oqý ǵımaraty bazasynda 30 synyp, 15 zerthana, 23 qosymsha kabınet bar. Al ashanada bir mezgilde 250 adam tamaqtana alady. Oqý ǵımaratyna japsarlas ornalasqan 500 oryndy jataqhanasy da bar. Uldar men qyzdar bólek oqyp, bólek jataqhanada turady. Lıseıge oqýshylar 7-synyptan bastap qabyldanady.
Túrkistan oblysy