Aqtóbe oblysynyń qazirgi ekonomıkalyq ósimi turaqty. Jalpy, salalar boıynsha aýyl sharýashylyǵy – 100,9, ınvestısııa kólemi – 111,4, qurylys – 115, turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý 101,1 paıyzdy quraǵan. Bıyl taǵy 1 trln teńgeden astam ınvestısııa tartý kózdelip otyr. О́ńirdiń joldary da taqtaıdaı tegis bolmaq. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Aqtóbe oblysynyń ákimi Eraly Toǵjanov málimdedi.
Oblys basshysy Prezıdenttiń halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý, memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrý, sondaı-aq 2023 jyldyń 4 aıynyń qorytyndysy boıynsha óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna baǵyttalǵan tapsyrmalarynyń oryndalýyn baıandady. О́ńirde osyǵan deıin atqarylǵan jumystardyń nátıjesinde bıyl bolattyń arnaıy markalaryn óndiretin alǵashqy zaýyt, 800 metrlik jiksiz relster shyǵaratyn alǵashqy kásiporyn jáne joǵary tehnologııalyq temirjol dóńgelekterin shyǵaratyn zaýyt iske qosylady. Al qazir ıadrolyq medısına ortalyǵy, Qazmedprıbor medısınalyq buıymdar shyǵaratyn fabrıka jáne TMD elder arasynda alǵashqy dıalızatorlar shyǵaratyn zaýyt jumysyn bastady.
«Jylyna 700 myń tonna bıtým shyǵarýǵa qaýqarly zaýyt salynady. Jańa kásiporyn búkil batys aımaǵynyń bıtým tapshylyǵy máselesin sheshýge múmkindik beredi. Bul – iri jobalardyń bir bóligi ǵana», dedi Eraly Toǵjanov.
Turǵyndardy azyq-túlikpen qamtyp, aýyldyq eldi mekenderde jańa jumys oryndaryn ashý, mal men qustyń sanyn arttyrý, sondaı-aq shaǵyn kásipkerlikti damytý úshin Aqtóbe oblysy elimizde birinshi bolyp «Aýyl amanaty» jobasyn bastady. «Nátıjesinde biz árbir aýyldyń, aýdannyń ekonomıkalyq áleýetin anyqtadyq, olardyń múmkindikterin, kúshti jáne álsiz jaqtaryn belgiledik, naqty jumyssyz adamdardyń, ataýly áleýmettik kómek alýshylardyń, ózin ózi jumyspen qamtyǵandardyń tizimderin, sondaı-aq árbir otbasynyń ortasha tabys mólsherin qamtıtyn árbir aýyldyń áleýmettik portreti qalyptasty. Joba aıasynda ımportqa táýeldilik máselesin sheshýge nıettimiz», dep atap ótti óńir basshysy.
Qazir oblys halqynyń 98,6 paıyzy ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etilgen. Eraly Toǵjanov Prezıdent tapsyrǵandaı 2024 jyly turǵyndardyń 100 paıyzy sapaly aýyz sýmen qamtylatynyn alǵa tartty. Sondaı-aq jyl sońyna deıin 12 eldi meken gazdandyrylyp, 94,4%-ǵa jetpek.
«Aqtóbede 1,6 mlrd tekshe metr gaz tapshylyǵy bar. Qysta qoldanystaǵy magıstraldiń gaz júktemesi 175%-ǵa deıin jetedi. Indýstrııalyq nysandar men eldi mekenderdi úzdiksiz gazben jabdyqtaý maqsatynda quny 43,4 mlrd teńge bolatyn «Buhara-Oral» gaz qubyrynyń úshinshi jelisin ornatý jónindegi jobany iske asyrý bastaldy. Bıylǵa 11,1 mlrd teńge qarastyrylǵan», dedi oblys ákimi.
Geografııalyq ornalasýy jaǵynan óńirdiń tranzıttik áleýeti zor, alaıda avtojoldardyń sapasy syn kótermeıdi. Eraly Toǵjanovtyń aıtýynsha, joldardyń 72%-zy jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıda. Bıyl 50,5 mlrd teńgege 848 shaqyrym jol jóndeledi. Osylaısha jyl sońyna qaraı kórsetkishti 78 paıyzǵa ulǵaıtý josparlanyp otyr.
Jýyrda uzyndyǵy 262 shaqyrym bolatyn 4 jolaqty «Aqtóbe – Ulǵaısyn» respýblıkalyq mańyzy bar avtojolyn keńeıtý jumysy bastalady. Sonymen qatar 30 jylda alǵash ret uzyndyǵy 260 shaqyrym «Qandyaǵash – Shalqar» avtojolyna jóndeý júrgiziledi.
Aqtóbe – ónerkásibi damyǵan óńir. Alaıda ónerkásip oryndary qorshaǵan ortanyń lastanýyna áserin tıgizip jatyr. Oblysta sý qubyrlary lastanyp, eskirgen, qaldyqtardyń jınalyp, qoldanystaǵy káriz jáne tazartý qondyrǵylarynyń tozýy sekildi birqatar ekologııalyq problema bar.
«Osy máselelerdi sheshý úshin Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankiniń qarajaty esebinen kárizdik tazartý qurylystaryn salý jónindegi jobany iske asyrý jumysy bastaldy. Tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme daıyndalyp, memlekettik saraptamaǵa jiberildi. Jobanyń jalpy quny shamamen – 78 mlrd teńge. Kárizdik tazartý qurylystaryn salý jobasy aǵyndy sýlardyń lastanýyn aıtarlyqtaı azaıtyp, sýarýǵa jaramdy aǵyndy sýlardyń sapasyn arttyrady, qalanyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq ahýalyn jaqsartady. Aǵyndy sýlardy tazartý úshin zamanaýı energııa únemdeıtin tehnologııalardy jáne anaǵurlym jetildirilgen jabdyqtardy paıdalaný qarastyrylǵan», dep atap ótti Eraly Toǵjanov.
Búginde óńir halqy, ásirese aýyl turǵyndary medısınalyq kómektiń naqty túrlerin ala almaı otyr. Osyǵan oraı oblystyń Hromtaý, Muǵaljar jáne Shalqar aýdandarynda kópsalaly aýdanaralyq aýrýhanalar salynbaq. Buǵan qosa «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda eki jyl ishinde 20 myń turǵyny bar 29 aýylda zamanaýı densaýlyq saqtaý nysandary boı kóteredi.
Sondaı-aq 4 myń oqýshyǵa arnalǵan 18 mekteptiń qurylysy bastalǵan. Apatty jáne úsh aýysymdy mektep máselesin sheshý úshin aldaǵy úsh jylda «Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda 17,5 myń oryndyq 20 zamanaýı mektep salynady. «Biz ornyqty ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etý jáne óńirde turýǵa qolaıly jaǵdaılardy qamtamasyz etý úshin barlyq baǵyt boıynsha jumysty jalǵastyramyz», dep túıindedi Aqtóbe oblysynyń ákimi Eraly Toǵjanov.