Baıaǵyda emes, osy keshe ǵana bolǵan oqıǵa. Bir jumada molda shashtarazǵa baryp, saqal-murtyn bastyrtyp, shashyn aldyrtypty. Aldynda otyrǵan adamnyń kátta molda, úlken dindar ekenin biletin shashtarazshy bir ýaqytta: «Aǵa, shynymdy aıtaıyn, bul dúnıede Alla bar degenge senbeımin», dep qalypty. Molda úndemeıdi. Sirá, Allanyń aqıqaty kópten beri alqymynan alyp, mazalap júrgen bolsa kerek, shashtarazshy birazdan keıin taǵy da: «Alla joq», dep qalady. Molda taǵy úndemeıdi. Isin bitirip, taraq-qaıshysyn jınap, rettep jatqan shashtarazshy taǵy da bir ret: «Alla joq», deıdi. Sonda ornynan turyp, ústi-basyn qaǵyp jatqan molda: «Nege óıtip aıtasyń, qandaı dáleliń bar?», depti.
– О́zińiz qarańyzshy, myna dúnıede baılar bar, kedeıler bar. Bir baılar aqshany sýdaı shashyp, jalǵandy jalpaǵynan basyp júr, ekinshi bireýler isherge as, kıerge kıim tappaı, qınalyp júr. Osy teńsizdikti rettemeı Alla ne bitirip júr? – deıdi shashtarazshy ashynyp.
Molda úndemesten syrtqa shyǵyp ketedi. Shashtaraz dál qalanyń ortasynda, adam kóp júretin jerde ornalasqan eken. Syrtqa shyqqan molda solarǵa qarap: «Eı, halaıyq, bul jerde shashtaraz joq», dep aıqaılapty. Ary-beri aǵylyp jatqan halyq qarap qalady. «Halaıyq, bul jerde shashtaraz joq... Basqa jaqqa baryńyzdar».
Bul aıqaıdy estip shashtarazshy dalaǵa atyp shyǵypty. «Moldeke, munyńyz ne, kózimdi baqyraıtyp qoıyp, «shashtaraz joq» degenińizge jol bolsyn? Qazir ǵana sizdiń saqal-murtyńyzdy basyp, shashyńyzdy alyp berdim emes pe?», deıdi alqynyp. Sonda moldekeń: «Sen óziń qarashy, myna jerden qanshama jurt aǵylyp jatyr. Biraq, solardyń arasynda shashy ósip, saqal-murty uzaryp ketkenderi de bar. Solardyń saqal-murtyn, shashyn rettemeı, sen ne bitirip júrsiń?», depti.
– Oý, qyzyqsyz ba? Men qaısysynyń artynan júgirip júremin, olar siz qusap meniń aldyma kelmeı me eken, myna oryndyqqa otyrmaı ma eken, sosyn saqal-shashyn rettep bermeımin be eken?
Osy kezde molda: «Mine, kórdiń be? Sen nege Allaǵa qulshylyq jasamaı jatyp «Alla joq» dep aıtasyń. Allaǵa qaraı aldymen ózimizdiń qadam basýymyz kerek. «Maǵan bir qadam júrseń, men saǵan on qadam júremin», degen Alla Taǵala. Allanyń meıiriminde shek joq. Aldymen Allaǵa qulshylyq jasa, nıet et, táýbeńe kel», – degen eken.
...Sol aıtpaqshy, oraza ustaǵan jandardyń osynaý qasıetti aıdaǵy Allaǵa degen qulshylyqtary, nıetteri, tilekteri qabyl bolsyn! Árıne, bul jaǵdaıdan keıin bizdiń qoǵamdaǵy baı adamdar tańerteńnen keshke deıin Allaǵa jalbarynady, al turmysy tómender qudaıyn tipten umytqan eken degen túsinik týmaýy kerek. Alla: «Surasań, beremin», degen. Jaratýshydan qoryqsańdar, Alla kútpegen jerden rızyq berip, tyǵyryqtan shyǵatyn jol paıda qylady. Bir eldiń halqy Alladan qoryqsa, Jaratýshymyz kók pen jerdiń bereke-besigin ashyp qoıady. Quly jalynyp suraıdy, Alla beredi. Kelesi jaǵdaıda quly suraıdy, biraq, Alla bermeıdi. Alaıda, oǵan tónip kele jatqan basqa bir qaýiptiń jolyn kesedi. Mine, qasıetti Quran osylaı dep tápsirleıdi.
«Allanyń ózi de ras, sózi de ras» degen. Qaıbir jyly Taraz qalasyndaǵy ortalyq meshittiń «jyry» sozylyp, qurylysy zorǵa aıaqtalyp, áreń degende paıdalanýǵa berilgenin jambyldyq aǵaıyndar jaqsy biledi. Sol Alla úıi paıdalanýǵa áne beriledi, mine beriledi degen kúnderdiń birinde belgili aıtysker aqyn Shorabek Aıdarov taksıge minse, shopyry qazaq jigit qaıta-qaıta: «Tú-ý, myna meshitti el qanshama jyl kútkende ishi tar bolyp qalatyn boldy, qurylysyn zorǵa bitirdi», dep kúıine berse kerek. Sonda Shókeń:
– Sen óziń namaz oqıtyn ba ediń? – dep surapty.
– Joq.
– Aınalaıyn, sen óziń namaz oqıtyn bolyp, osy meshitke kelshi, birnárse qyp bir oryn taýyp berermiz, – degen eken.
Sol aıtpaqshy, Allaǵa qulshylyq jasaımyn degen kisige meshitten qashanda bir oryn tabylady. Tek nıet bolsyn, aǵaıyn!
Oralhan DÁÝIT,
«Egemen Qazaqstan».
Jambyl oblysy.