Mýzeı túniniń keremeti

Mundaı ǵalamatty kim kórgen, máli­met­terge súıensek «Mýzeı túnine» 47 myń­nan astam adam kelgen. Byltyrǵy jylǵy kórermen sany 30 myń adam bolǵanyn topshylasaq, bıylǵy qorytyndy joǵary kórsetkishke jetip otyr. Murajaı ishin dýmanǵa aınaldyrǵan jurtshylyqty saraptaı kele, Mádenıet jáne sport mınıstri Ashat Oralov merekelik kesh týraly oıyn bylaısha jetkizdi.

– Elorda turǵyndary men qonaq­ta­­ry­­men osy merekelik keshti bólisý óte qýa­nyshty. Astanadaǵy «Mýzeıler túni» esten ketpesteı dýmanǵa toly boldy desem, qatelespeımin dep oılaımyn. Bul qazaqstandyqtardyń óz mádenıetine, tarıhyna jáne ónerine degen qyzyǵýshylyǵynyń artyp kele jatqanyn kórsetedi. Bizdiń mindetimiz — osyndaı is-sharalar arqyly adamdarǵa elimizdiń rýhanı murasyn qoljetimdi etý».

Sharada tus-tustan aǵylǵan kórer­men­derge ártúrli qyzyqty bólimder usynylyp, kesh kórigi qyza tústi.

Atap aıtar bolsaq, ulttyq mýzeı basylymdary men «Almaty kitap» baspasynyń kitap kórmesi, «Tarıhı tulǵalar: qýyrshaq beınesinde» avtorlyq qýyrshaqtar kórmesi, «Kóneniń kózin ashý» atty QR Ulttyq mýzeıi konservasııa jáne qalpyna keltirý qyzmetiniń kórmesi men sheberlik sabaqtary, qolóner jármeńkesi, ǵylymı dárister, teatrlandyrylǵan ekskýrsııalar men oıyn-kvestter. Al «Juldyzdy gıd» jobasynda tarıhshylar Radık Temirǵalıev, Jaqsylyq Sábıtov, Muhıt-Ardager Sydyqnazarov, medıamenedjer Armanjan Baıtasov, bloger Dıas Kamerıdanov pen «Pygmalion» galereıasynyń negizin qalaýshy Danagúl Tólepbaı mýzeı zaldarynda ekskýrsııa júrgizdi.

Merekelik keshte E.Rahmadıev atyn­daǵy Memlekettik akademııalyq fılar­mo­nııasynyń Úrmeli aspaptar orkestri men «Qorqyt» etno-folklorlyq an­sam­bli, bı ujymdary, dıdjeıler óz óner­lerin pash etip, sońynda otty shoý kórsetildi.

Mýzeıde ultymyzdyń san ǵasyrlyq ta­rıhı jádigerleri men kóne balbal tastardyń túpnusqasy saqtalǵan. Úısin, saq dáýirindegi ejelgi adamdardyń antro­pologııalyq bet-beınesi, she­ji­­­reli qalalar maketi, baıyrǵy ba­ba­­­larymyzdyń kıim kııý úlgisi, qor­da­ly astyq qambasy men áshekeıli bu­ıymdary kórsetilip, kórermenniń qyzyǵýshylyǵyn týǵyzdy.

Ásirese Paleontologııa zaly qonaqtar arasynda erekshe tanymaldylyqqa ıe boldy. Eresektermen qatar balalardyń yqylasyn oıatqan «Paleontologııa» zaly Qazaqstan janýarlar áleminiń alýan­ túrliligi men baılyǵyn nası­hat­taýǵa, sonymen qatar ártúrli geo­lo­gııalyq dáýirlerde ómir súrgen omyrtqaly tirshilik ıeleriniń evolıýsııasyn kórsetýge arnalǵan. Munda tırannozavr, úsh saýsaqty gıpparıon jylqysy, úlken múıizdi buǵy, alyp múıiztumsyq, mamont sekildi ejelgi tarıhqa deıingi kezeń janýarlarynyń jáne Qazaqstan aýmaǵynda paleontologter men geologter tapqan basqa da tirshilik ıeleriniń qańqalary jınaqtalǵan. Eks­po­­zısııada jalpy sany 263 eksponat usy­ny­lyp,­ atalǵan zal zamanaýı aqparattyq qural­darmen jabdyqtalǵan.

Ulttyq mýzeıdiń ǵylymı hatshysy Saılaý­bek Mahambetuly aýqymdy sharaǵa toq­tala kele, bıylǵy «Mýzeı túniniń» erek­she­ligin atap ótti.

– Bıylǵy «Mýzeı túniniń» erek­she­ligi sol, biz Ulttyq mýzeıdiń óz qundylyq­ta­ryn kórsetýge tyrysyp jatyrmyz. Sonymen birge, kórermen nazaryn mýzeı mamandaryna aýdaryp otyrmyz. Máselen, halyqaralyq mýzeıler kúni «Mýzeıdiń qor saqtaý qyzmetin uıymdastyrý: teorııasy men praktıkasy» atty sımpozıýmnan bastaldy. Iаǵnı Qazaqstannyń 28 mýzeıinen 50-den astam qyzmetkerler kelip, olarǵa bizdiń qor saqtaýshylar óz tájirbıesin úıretti. Ekinshi ereksheligi, «Kóneniń kózin ashý» atty kórme uıymdastyrylyp, res­tavratrlarymyz men konservatrlar júıeli eńbekterin jurtqa pash etýde. Ádette, kórme kezinde tek qana daıyn dúnıeler qoıylsa, osy joly úrdistiń ózi qonaqtar nazaryna usynylyp otyr. Basty maqsatymyz kórermen mýzeı qyz­met­kerleriniń jumysyn kózben kórýi, sezinýi kerek degen nıetten týyndaǵan bolatyn, – dedi ol.

Kópshilik qoshemetine ıe bolǵan «Kóne­niń kózin ashý» atty konservasııa jáne qalpyna keltirý qyzmeti kórmesi sheberlik sabaqtaryn ótkizýmen qatar, eldiń qoıǵan suraqtaryna jaýap berdi.

– Ulttyq mýzeıdiń restavratsııa bóli­­­minde jumys istegenime birshama ýa­qyt boldy. Zergerlik ónermen aınaly­syp­ júrgenime, mine, on jyl. Qazir kórer­men­ge zergerlik buıymdardy jasaý, dáne­ker­leý isin kórsetýdemin. Buıymdy jasaý­da­ onyń qandaı úrdisterden óterin, nen­deı qıyndyqtar týyndaıtynyn halyq­qa kórsetip jatyrmyz, – dedi zerger Baqyt­jan­ Dúısenbek.

Kórermenge usynylǵan basty ny­san­­­nyń­­ biri – «Qazaqstan tarıhy» zaly.­ Qazaq­ jeriniń tasqa tańbalanǵan som tarıhy tanystyrylatyn zaldyń jalpy aýdany 1481,5 sharshy metrdi quraıdy. Ekspozısııa úlken jáne eki kishi zalda ornalastyrylǵan. Ekspozısııanyń negizgi bóliginde XIII -XX aralyǵynda qazaq dalasynda bolǵan saıası oqıǵalar, kóshpeli mádenıettiń qalyptasýy men qazaq halqynyń rýhanı ómir salty beınelengen. Ekspozısııada qazaq memleketiniń qurylýy, memle­ket­tiliginiń qalyptasýy men damýy, qazaq rýlarynyń jońǵar jaýlaýshylaryna qarsy kúresi, elimizdiń Reseı ımperııasynyń quramyna kirýi jáne HH ǵasyrdyń aıaǵyna deıingi basqa da tarıhı úderister týraly baıandalǵan. Qonaqtarǵa otanshyldyq rýh berip, ótkenine qadam bastyrǵan taǵylymdy bólim yǵy-jyǵy halyqqa toldy.

«Mýzeıler túni» – elimizdiń mádenı ómi­rindegi eleýli oqıǵa, kópshilik asy­ǵa kútetin dástúrli sharaǵa aına­lyp­ otyr. Aýqymdy sharanyń negizgi maq­sa­ty – elimizdiń eń basty áleýmettik-má­denı mekemesi retinde mýzeıge degen­ kóp­shi­lik­tiń qyzyǵýshylyǵyn oıatý, tarıhı-mádenı muralarǵa arnalǵan biregeı shara­lar men baǵdarlamalar arqyly mýzeıdiń bedelin arttyrý. Biregeı shara jastardyń shyǵarmashylyǵyn damytýǵa, mádenı orta qurýǵa úlken septigin tıgi­ze­di. Elordamyzdyń turǵyndary men qonaq­tary úshin atalǵan shara mýzeı álemi­men tanysýǵa, mýzeı kolleksııalary men ekspozısııa­syn kórýge, mádenı baǵ­darlamalarǵa qatysýǵa jáne kóńildi dema­lyp qaıtýǵa zor múmkindik beredi.

ASTANA