• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekonomıka 29 Mamyr, 2023

Saqtandyrýdan «saqtaný» basym

270 ret
kórsetildi

Qazaqstan Qarjygerler qaýymdastyǵynyń dereginshe, elimizde saqtandyrý syılyqaqylarynyń ishki jalpy ónimge (IJО́) qatynasy ortasha álemdik deńgeıden tórt ese tómen. Birinshi toqsannyń qorytyndysy boıynsha, saqtandyrý kompanııalarynyń (SK) aktıvteri 6,5%-ǵa, 2 200,9 mlrd-qa deıin ósti. Buǵan baǵaly qaǵazdar (+3,0%), aqsha men salymdar (+22,4%) jáne qaıta saqtandyrý boıynsha aktıvter (+33,1%) kóleminiń ulǵaıýy áser etti.

Sektor mindettemeleriniń kólemi 3,5%-ǵa (2022 jyly 1 sharshy metr úshin +7,7%) 1 199,2 mlrd-qa deıin ósken. Onyń ishinde saqtandyrý ótemi­niń qalǵan bóligi boıynsha min­det­­temelerdiń (+2,6%), «REPO» ope­ra­sııa­lary kóleminiń (+12,6%) jáne týyndaǵan zalaldar bo­­ıyn­sha mindettemelerdiń (+4,1%) art­ýy esebinen kóbeıgen.

Saqtandyrý syılyqaqylarynyń kó­lemi 23,9%-ǵa, 287,4 mlrd-qa de­ıin ulǵaıǵan. Bul is júzinde KOJ (+23,1%) jáne О́SK (+25,5%) syı­lyq­aqylarynyń ósýimen teń dá­re­jede qamtamasyz etildi. Jalpy alǵanda, KOJ syılyqaqylarynyń ulǵaıýy erikti avtosaqtandyrýmen (+2,7 ese), О́SK – zeınetaqy annýı­tet­tik saqtandyrýmen (+67,6%) baı­la­nysty bolypty.

«Birinshi toqsanda tólemderdiń 36,9%-ǵa ósýi, negizinen, kólik qu­ral­dary ıeleriniń AQJ (+41,1%), órtke qatysty múlikti saqtandyrý (+46,9%) boıynsha, sondaı-aq qyz­met­kerlerdi О́SK-degi jazataıym­ oqıǵalardan saqtandyrý (+2,5 ese) boıynsha tó­lem­­derge baılanysty boldy. Bul saqtandyrý sektorynyń taza kirisi 57,1%-ǵa ulǵaıdy, saqtandyrý qyz­me­tinen túsetin kiristerdiń (+51,1%) aıtarlyqtaı ósýiniń arqasynda, ol ishinara akvızısııalyq shyǵystarmen (+62,0%), saqtandyrý tólemderin júzege asyrý boıynsha shyǵystarmen (+52,3%) jáne múgedekti teris qaıta baǵalaýmen (-2,7 ese) teńestirildi», delingen habarlamada.

Qaýymdastyq sarapshylarynyń aıtýynsha, otandyq saqtandyrý na­ry­ǵy aıtarlyqtaı básekege qabi­let­ti bolyp qala beredi (Gerfındal-Hır­shman ındeksi – 0,1). Bul rette sek­tor aktıvteriniń 67,0%-y naryq­tyń ne­giz­gi oıynshylarynyń 6-na (26-dan) tıesili.

«2023-2024 jyldary salany sıfrlandyrý (ınshýrteh, ragteh) ese­binen saqtandyrý syı­lyq­aqy­lary kólemi odan ári ósedi degen boljam bar. Eleýli ekonomı­ka­lyq ósýden (4,9%) jáne joǵary ınflıa­sııadan (16,8%) basqa, saq­tan­dyrý sektorynyń barlyq ne­giz­­gi kórsetkishtiń ulǵaıýy ótken jyldyń tómen bazasymen (qań­tar oqıǵalary) jáne olardy qalyp­tastyrý ádis­te­me­siniń ózge­rýi­men (HQES-ke kóshý 17) baı­­lanysty bolýy múmkin. Qar­jy naryǵyn retteý jáne damytý agent­tigi jáne saqtandyrý kom­pa­­­­­nııalarynyń saqtandyrý ónim­­de­rin ártaraptandyrý boıynsha bel­sendi jumys istep jat­qa­nyna qaramastan, saqtandyrý syı­lyq­aqyl­arynyń 67,5%-y jáne saq­tandyrý tólemderiniń 70,3%-y bu­ryn­ǵysynsha múlikti, avtokólikti jáne avtokólik ıeleriniń AQJ saq­tandyrý, ómirdi saqtandyrý jáne zeınetaqy annýıteti boıynsha syı­lyq­aqylarǵa tıesili», delinedi usy­nylǵan sholýda.

Sońǵy derekter boıynsha, bıyl tirkelgen avtomobılder sany 71,5%-ǵa ósti, al turǵyn úıdi satyp alý-satý mámileleriniń sany ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 2,0 ese tómendedi.