41-shi jylǵy kelinshek 96 jasynda ómirden ótti

Jaqynda Talaptyǵa bardyq. Shiliń­gir shildeniń ystyǵynda adam jaı­dan-jaı júre me, Sheraǵańnyń – jazý­shy Sherhan Murtazanyń «41-shi jyl­ǵy kelinshek» atty kórkem áńgimesindegi keıipker Hadısha, al myna bes kúndik jalǵan dúnıedegi jeńgesi Boldyqyz ana 96-ǵa kelgen ja­synda ómirden ótip, aǵaıyn-týys­taryna kóńil aıttyq. Bizder «apa­maılap», aýyldaǵy jetpisten as­qan qaınylary «jeńgemaılap» kóriskennen soń, dastarqan basynda áńgimelesip otyrdyq. – Jaryqtyq, eshkimge aýyrt­pa­­lyq sal­maı bir apta jatty da kóz jum­dy. – Osy ýaqytqa deıin ózi turyp, ózi júrip ketti ǵoı. – Allaǵa da jaqsy adam kerek. Or­a­za ke­zin­de kóz jumǵanyn qara­shy. – Qudaı qalasa erteń, juma kúni «100-ge keldi» dep jerlegeli otyrmyz. – «Jambyldyń jasyn bersin», degen osy da... Men jumysqa kele salyp Sheraǵań­nyń «41-shi jylǵy kelin­shek» degen áńgimesi engen kitapty taýyp alyp, asyǵa úńildim. « – Sen meni tanymaı qaldyń ba, nege úndemeısiń, Maqsut? Ol til qatpady. Bosaǵada turdy da qoıdy. – Bir-birimizdi kórmegeli otyz jylǵa jýyq boldy, Maqsut. Sen soǵysqa ketkende men jıyrma segizde edim ǵoı. Ol úndemedi. – Qartaıdym, Maqsut. Al sen dál osydan otyz jyl burynǵy qalpyńda qalypsyń. Ol úndemedi. – Tanymadyń ba, Maqsut! Men Hadıshamyn ǵoı! Seni áne keledi, mine keledi dep otyr edim. Jurt kórse, seni meniń balam der. Sen, sirá, sol sózden qorqyp tursyń ǵoı. Ol úndemedi. – Bosaǵada turǵanyń qalaı, Maqsut! Tórge shyq, óz úıiń ǵoı. Hadısha Maqsutty qolynan ustap tórge alyp shyqpaq bolyp, ilgeri attaıyn dep edi, ornynan qozǵala almady...». Tiri adam tirshiligin jasaıdy. Kúıeýi Oqa soǵystan oralmaǵan Hadısha-Boldyqyzdy aýyldaǵy aǵaıyndary ámeńgerlik jolmen qaınysy Qorǵanbaıǵa qosady. Oqadan Aıman atty qyz týǵan Hadısha-Boldyqyz qaınysy Qorǵanbaıdan da tórt bala kóteredi. Búginde olardyń bári ósip-óngen, jetilgen. Mazmuny men stılin bylaı qoıǵanda, esti eldiń esinde erekshe atymen-aq qalatyn áńgime baspadan 1972 jyly jaryq kórdi. Sol kezde Sheraǵańnyń Hadısha-Boldyqyzy shamamen qyryqtardyń ústinde bolsa kerek. Odan beri de qanshama sý aqty. «41-shi jylǵy kelinshek» atanǵan apamyzǵa qara orman qazaǵynyń táýelsiz el bolǵanyn kórip, onyń táp-tátti nanyn jep, tileýin tileý baqyty da buıyrdy. *** Talapty aýylynyń ońtústi­ginde Alataýdyń aqbas shyńdary kóz arbaıdy. Soltústiginde Teris-Ashybulaq kóli qol bulǵaıdy. Odan áride qart Qarataý silemderi buldyraıdy. Nebir tarıhqa kýá bolǵan olar qazaq ádebıeti men mádenıetiniń altyn qoryna engen «41-shi jylǵy kelinshek» – Hadısha-Boldyqyzdyń da qazasyna kýá bolyp, tym-tyrys tyna qal­ǵan. Biraq bul olardyń tym-tyrys tyna qalǵany ma, álde juma kúngi janaza namazynan keıin Hadısha-Boldyqyz ananyń qudaı qosqan qosaǵy Oqamen o dúnıede qaıta tabysatyn sátin demin ishine tartyp kútip turǵandary ma? Bul jaǵy, árıne, jumyr basty pendelerge beımálim. Jambyl oblysy, Jýaly aýdany, Talapty aýyly. Sýrette: Boldyqyz apa men Sherhan Murtazanyń «Jazýshy» baspasynan 1977 jyly jaryq kórgen «Myltyqsyz maıdan» atty kitabyndaǵy «41-shi jylǵy kelinshek» atty áńgimesiniń alǵashqy betteriniń kóshirmesi.