Belsendilik báseńdeı tústi

Negizinen iskerlik belsendilik ın­deksi naqty sektordaǵy eko­no­mı­kanyń hal-aýhalyn sıpattaıtyn kórsetkish ekendigin eskersek,­ onyń aınalymyndaǵy bıznes pen­ ekonomıkalyq úrdisteriniń ma­ńyz­­dylyǵyna aı saıyn zertteý júr­gizip, nátıjelerin jarııalaıtyny bar.

Sonymen sáýir aıynda elimiz­de­gi iskerlik belsendilik birazǵa tó­mendep 51,2%-dy quraǵan. Naý­ryz aıynda bul kórsetkish 51,6% bolǵan. Osylaısha, bıznes­-ahýal ın­deksi 14,3-ti (naýryzda 16,5) qu­rap­, bıznes-sıkl «saǵatynyń» ındıkatory ósý aımaǵynda qalǵan.

Aqsha-kredıt saıasaty komı­te­tiniń dırektory Rústem Ora­za­lın: «Kórsetkish dınamıkasy­na­ óndiristegi ındeks ózgerisi áser­ etip, bul sektorda taýarly-mate­rıal­dyq qorlar kóleminiń azaıýyna baılanys­ty 49,6 ındeks­te teris aı­maqqa ótti. Qurylys salasynda­ da­ kór­­setkishtiń nasharlaǵany baı­qalyp, iskerlik belsendilik 53,3-ten 50,4-ke deıin baıaý­lady. Alaı­da ındeks ósý aımaǵynda qal­dy. Qyzmet kórsetý sek­to­ryn­da­ kórsetkish aldyńǵy aıda 51,7, sá­ýirde 52,0 boldy. Taý-ken óner­ká­sibinde naýryz aıynda 48,6-dan­ sáýir aıynda 49,8-ge deıin jaq­sa­ra­ tústi», deıdi.

 Onyń aıtýynsha, búgingi kú­ni bıznes júrgizýdiń biraz tó­men­degenine qaramastan, bıznes­-ahýal ın­deksi oń mánge ıe. Naýryz aıynda jetkizilim tizbegindegi iskerlik bel­sendilik jaqsy kórsetkish kór­setken. Barlyq sektordaǵy kásip­oryn­dar jańa tapsyrys­tar men ta­ýar­ly-materıaldyq qorlardyń kó­lemi artqanymen, taýarlardyń kesh­ jetkizilýi eldegi iskerlik bel­sen­­dilikti tejep otyrǵandyǵy da bar­ kórinedi.

Buǵan deıin de Ulttyq bank tór­­­aǵa­sy Ǵalymjan Pirmatov: «Is­­ker­lik belsendiliktiń jahan­dyq­­ ın­deksi 6 aı tómendegen soń qań­­­tardaǵy 49,8-den aqpanda 52,1-ge deıin ósti. Qytaı sheka­ra­sy­nyń ashylýyna baılanys­ty­ ekonomıkalyq suranysy artyp, resessııalyq táýekelder tó­men­dedi. Logıstıkalyq marshrýttar jónge kelgendikten, ba­ǵa qysymynyń álsiregeni baı­qal­dy»­, degen edi.

 Al mamyr aıynda birshama bá­seńdegen iskerlik belsendilik 50,6-ny qurady.

Joǵaryda atalǵandaı, bar­lyq­ sektor úshin jetkizý mer­zi­­­miniń uzaqqa sozylýy is­ker­lik belsendilikti tejeýshi fak­to­ry­nyń biri bolsa, óndiristegi kór­setkish jaqsara túsken. Mun­da­ ındeks 50,2 (sáýirde – 49,4) qu­rap, oń aımaqqa ótti. Qyzmet kór­setý sektorynda da iskerlik bel­­sendilik ındeksi 51,1-ge de­ıin­ (sáýirde – 51,8) birshama tó­mendegenine qaramastan, oń aı­maq­ta tur. Qurylys pen taý-ken ón­dirý ónerkásibinde iskerlik bel­sendiliktiń tıisinshe 49,6-dan­ (sáýirdegi 49,9-dan) 49,5-ke de­ıin­ (sáýirdegi 49,8-den) edáýir tó­mendegeni baıqalyp, taýarly-ma­­terıaldyq qor kóleminiń tó­men­­deýi taý-ken ónerkásibindegi kór­­setkishtiń dınamıkasyna áser et­­ken. Jańa tapsyrystardyń kó­­lemi artqanyna qaramastan, qu­­rylysta jetkizý merzimi uza­ryp,­ jumyspen qamtý deńgeıi tómen­de­gen.

 «Bıznes-ahýal ındeksi azdap ar­typ, búgin men aldaǵy ýaqytta bız­nesti baǵalaý jaqsara tústi. Kór­setkish óndiris pen qyzmet kór­setý sektorynda ósip, qurylys pen­ taý-ken óndirý ónerkásibinde tó­mendegeni baıqaldy. Sonymen ortasha baǵalaýdy bildiretin bıznes-ahýal ındeksi 15,4-ti (2023 jylǵy sáýirde – 14,0) qurap, bıznes-sıkl «saǵatynyń» ındıkatory ósý aımaǵynda qaldy», dep túsindiredi R. Orazalın.