Tálimi tereń týyndy

Ata-analardyń nazaryn ot­basylyq qundylyqtarǵa aýdarý, balalar múddesin, olardyń tań­daýy men tilekterin qurmetteýge sha­qyrýdy maqsat tutqan qoıy­lym­nyń negizgi ózegi – otbasyn­daǵy ahýal balanyń jan-jaq­ty qalyptasýyna áser etetinin, tabıǵatpen úılesimde bolýy kók­jıegin keńeıtetinin kórsetý.

Erteginiń basty keıipkeri – Qa­ragóz esimdi qyz. Onyń bo­lashaqty boljaı alatyn qasıeti bar. Erekshe qyzdyń aıryq­sha qabiletin qabyldaı alma­ǵan aınalasy odan bezinedi. Tipti qar­shadaı qyz týǵan aýylynan qýylady. Otbasynan alshaq­tap, aýyl turǵyndarynan zábir kór­gen Qaragóz endi kek alýǵa bel býa­dy. Osylaısha, ol qaharly sıqyr­shy­ǵa aınalady. Alaıda mahabbat pen izgilik Qaragózdi ǵana emes, aýyldaǵy barlyq balany qasań qaǵıdalar qamytynan qutqara­dy. Qazaq mıfologııasynyń ózegi­nen nár alǵan qoıylymnyń jas jetkinshekter ǵana emes, olardyń ata-anasyna da aıtary kóp.

«Pedagogıka salasynda 25 jyl­­­dan asa tájirıbem bolsa da, bul qoıylymdy daıyndaý ońaı bol­ǵan joq. Balalar kásibı akter bol­maǵannan keıin sahnalyq ár detalmen tátpishteı jumys isteý­ge týra keldi. Túrli tájirıbe­ge bardyq. Nátıjesinde, izdenisi­miz balalarǵa unady. Kózderin­­de janǵan jalyn, sahnalyq óner­­ge degen qushtarlyq aldymyz­dan kezdesken barlyq qıyndyq­ty eńserýge kómektesti. Tamasha sha­byt syılady. Jalpy, biz bul shy­ǵarmany beker alǵan joqpyz. «Altyn ólke ańyzy» ertegisi ar­qyly eń áýeli ata-ana­larǵa oı sal­ǵymyz keldi. Bala­larymen qa­rym-qatynasta jibe­rip jata­tyn kóptegen qatelik pen kem­shilikti túzeýge sep bolsyn dedik. О́zderińiz kýá bolǵandaı, qoıylymdaǵy Qaragóz esimdi qyzdyń erekshe qabiletin, ózge­ler­den erekshe minezin aınalasy qabyldaǵan joq. Sonyń sal­darynan Qaragóz aýyldan qýy­lady. Bul ony ashyndyrady da, qaıyrymdy Qaragóz jaýyz Jez­tyrnaqqa aınalady. Ony qa­tygez­dikten qutqarǵan týǵan hal­qy­­nyń áni. Ánnen qýat alǵan Qara­góz baıaǵy qalpyna oralady. Mine, osy oqıǵa arqyly biz kez kel­gen balanyń erekshe qabileti, minezi bolatynyn kóremiz. Sony ár ata-ana sol qalpynda qabyldaı bilý­ge tıis. О́ziniń tanym-túsinigine ıkem­deýge tyrysý, kóppen birdeı oılaýǵa baýlý balanyń balǵyn sanasynda qarsylyq týdyrady. Ondaı qarsylyq tipti keıde qa­tygezdikke da aýysýy múmkin. Sol sebepti de balanyń tabıǵatyn, bolmysyn ózgertýge umtylmaı, ke­risinshe sol qalpynda qabyl­daı bilgen jón. Osy jaǵyna abaı ­bolý kerek degendi aıtqymyz kel­di. Sol negizde oı salýǵa umtyl­dyq», deı­di qoıylym rejısseri Lázzat Súleımenova.

«Samuryq-Qazyna» kom­­­pa­­­nııalar tobynyń biryń­ǵaı qa­­ıy­rymdylyq operatory «Sam­ruk-Kazyna Trust» áleýmettik jo­ba­lardy damytý qo­rynyń de­meý­shiligimen kó­rer­menge jol tart­qan ertegini sah­nalaýǵa «Zaman­das» otbasylyq aýla klýbynyń 80-ge jýyq tár­bıe­lenýshisi, onyń ishin­de jas akterler, dombyrashylar men bıshi­ler qatysty.

«Búgin biz ádemi ańyzǵa qa­ny­­ǵyp, keremet ertegini tama­shala­dyq. Sonymen qatar sahnanyń sá­nine aınalǵan balalarymyz­­dyń juldyzy janǵanyna kýá bol­dyq. Bizdiń balalarymyz talantty ­ári shynaıy óner kórsetti. Olar­ǵa bolashaqta tabys, densaýlyq, sondaı-aq armandarynyń júze­ge asýyn tileımin», dedi «Samruk-Kazyna Trust» qorynyń bas dırektory Álfııa Ádıeva.

12 jyl boıy elordalyq «Za­mandas» otbasylyq aýla klý­­by áleýmettik osal sanattaǵy bala­larǵa túrli shyǵarmashy­lyq, sport­tyq jáne bilim berý sek­sııa­lary men úıirmelerde tegin oqýǵa múmkindik berip keledi. Qoǵamdyq qor dırektory Lázzat Alshynovanyń aıtýynsha, 2023 jyly klýbqa 3000-nan astam bala men ata-ana múshe bolǵan.

«Bizdiń tárbıelenýshiler bos ýaqytynda klýbqa baryp qa­­na qoımaı, óz maqsattaryn júze­ge asyrýǵa umtylady. Res­pýb­lıka­lyq chempıonattarda je­ńip­maz atanyp, kandıdattar men sport sheberleri bolady, shy­ǵar­mashylyq konkýrstar men ja­rys­tarda top jarady. «Al­tyn ólke ańyzy» qoıylymy – bir­neshe aı boıy eńbek etken uıym­dastyrýshylardyń, oqytý­shy­lar men balalardyń ujym­dyq ju­my­synyń taǵy bir jetistigi», dep atap ót­ti «Zamandas 21» qo­ǵamdyq qo­ry­­nyń dırektory Lázzat Alshynova.

Iá, «Zamandas» otbasy­lyq aýla klýbynyń teatr stý­dııa­­­syn­daǵy balalar men oqy­týshy­lardyń shyǵarmashylyǵy – shyn máninde súısinýge turarlyq qa­jyrly eńbektiń jemisi. Sonyń biri – búgingi biz tamashalaǵan «Altyn ólke ańyzy» ertegisi. Qo­­­ıylymǵa qatysqan ár bala óz ke­ıipkerimen ómir súrip, sah­na­nyń sánin kirgizdi. Ásirese bas­ty róldegi Jeztyrnaq, Aısha, Danaı, Janazar beıneleri kóp­shi­liktiń qoshemetine bólendi. Epı­zodtyq ról bolsa da Qosaıaq beınesindegi baldyrǵannyń oıy­ny jan-jaqty izdenisimen rıza qyldy. Sondaı-aq «Altyn ólke ańyzy» spektakliniń premerasynda erekshe este qalǵany dombyrashylardyń sahnada tý­dyrǵan qyzyqty mýzykalyq she­shimderi desek, artyq aıtqan­dyǵymyz emes. Talǵammen tań­dalǵan mýzyka kópshilikti tánti etti. Al kórermenderdiń shynaıy yqylasy men qoshemeti jas ártis­terge qanat bitirdi.

«Meniń aty-jónim – Úmit Dúı­­­senbek. Aktrısa bol­sam de­gen ar­manymdy júzege asy­rýǵa kó­mektesken, sahna óne­rine baý­­lyǵan ustazym, búgingi qoıy­­lymnyń rejısseri Lázzat Sú­leı­menovaǵa erekshe alǵys bildir­gim keledi. Sahnadaǵy is-qımylym­dy, sóıleý mánerin – barlyǵyn ma­ǵan sol kisi úıretti. Men oınaǵan Jeztyrnaq – negizgi keıipkerdiń biri. Bul ról arqyly adam mine­ziniń san qyrlylyǵyn, adam qan­­sha qatygez bolsa da, báribir meıi­­rimge, qoldaýǵa, qamqorlyqqa zárý ekendigin aıtqym keldi. Árı­ne, buǵan deıin de birneshe ról­de oınadym. Alaıda bú­gingi erteginiń orny erekshe. Erek­sheligi sol – qoıylymymyz kó­rermendi oılantyp qana qoı­maıdy, adam janyna tereńnen boı­laýǵa úıretedi», degen jas óner­pazdyń sózin qoıylymda jas batyr Janazar beınesinde kóringen daryndy oqýshy Arhat Joldybaı by­laı sabaqtady: «Atym Arhat, jasym 15-te. Bul – meniń sahnalyq ónerdegi al­ǵashqy jumysym. Áserimdi sózben aıtyp jetkizý múmkin emes. Osy sátti baqytty sát dep aıtar edim. Shynymen, qoıy­lymǵa daıyndalǵan kez biz­diń árqaısymyzǵa umytylmas este­likter syılady. Jańa dos­tar taptyq. Eń bastysy, men buǵan deıin tipti ózim baı­qamaı kelgen boıymdaǵy akter­lik qabi­lettiń baryn bildim. Qat­ty una­dy. Bolashaqta da osy ju­mys­ty jalǵastyryp, sahnada qy­­zyqty obrazdar týdyrǵym keledi. Kınoǵa tússem degen armanym da bar», dedi Arhat aǵynan aqtarylyp.

Jas daryndardyń sahnadaǵy juldyzyn jaǵyp qana qoımaı, olardyń tárbıesi men ómirlik us­tanymdarynyń aıqyndalýyna, tulǵa retinde ózderin jan-jaq­ty damytýyna septesip, ólsheýsiz eń­bek sińirip kele jatqan «Za­man­das» qoǵamdyq qorynyń shyn máninde zamandastaryna usynar tálimi men taǵylymy mol. Ony, ásirese, sahnada jalyn atyp óner kórsetken jetkinshekterdiń otty janary men balasynyń óne­rin maqtan tutqan ár ata-ana­nyń tolassyz soǵylǵan sha­palaq úninen aıqyn sezgendeı bol­dyq. Al Uly dalanyń ulttyq qun­dylyqtaryn oqıǵa ózegine aınaldyrǵan qoıylymnyń kish­kentaı kórermender ǵana emes, eresekterge de aıtary mol.