Adamnyń adamnan kemdigi joq. Biriniń on eki múshesi saý, keıbiriniń múmkindigi shekteýli shyǵar. Taǵdyrdyń qıyndyǵyn kórgen sondaı jandar da kóńili qalaǵan, qolynan keletin ispen aınalysýǵa tyrysady. Jurtpen birge jumys istegendi, tabys tapqandy qalaıdy.
Atyraý oblystyq Jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bólim basshysy Gúlbolat Amanǵalıevanyń málimetinshe, bıylǵy úsh aıda jumyspen qamtý ortalyqtaryna múgedektigi bar 485 adam júgingen. Onyń ishinde 407 adamǵa áleýmettik qoldaý túrleri kórsetildi. Al 293 adam jumysqa ornalasty.
– О́ıtkeni Atyraý qalasy men barlyq aýdanda múgedektigi bar adamdardy jumyspen qamtý baǵytynda arnaıy qaýly qabyldanǵan edi. Osy qaýlyǵa sáıkes mekemede jumys isteıtin adamnyń sanyna baılanysty múgedekter úshin 2-4 paıyz kóleminde kvota bólý kózdelgen. Múgedektigi bar adamdardy jumyspen qamtı alatyn mekemeler tizimi bekitildi. Mekemelerdiń basshylaryna jumyspen qamtý erejesi túsindirildi. Sonyń nátıjesinde jyl basynan beri kvotamen 8 adam jumysqa ornalasty. Al qaýlyny oryndamaı, múgedektigi bar azamattar úshin kvota bólmegen mekemelerdiń tizimi tıisti organdarǵa joldandy, deıdi Gúlbolat Amanǵalıeva.
Onyń aıtýynsha, jyl basynan beri múgedektigi bar adamdardy jumyspen qamtý úshin 105 adam qysqamerzimdi oqý kýrstaryna jiberilgen. Sondaı-aq bıyl múgedektigi bar 9 adamǵa 400 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde memlekettik grant berilgen. Qazir olar jeke kásibin dóńgeletip otyr.
Qurmanǵazy aýdanynda jeke kásibin ashqandardyń qatarynda «Nurshýaq múgedekter qoǵamy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy Gúlsara Qaıyrlenova da bar. Kásipker 2013 jyldan beri ismerlikti qolǵa alyp, eki tigin sheberhanasyn ashqan. Tigin sheberhanasynda arnaıy tapsyryspen kıim-keshek, kórpe-kópshik, kúndelikti turmysta qoldanylatyn ózge de zattardy daıyndap shyǵady. Bir ereksheligi, kásipker alǵashqy kezekte birinshi jáne ekinshi top múgedektigi bar qyz-kelinshekterdi, jalǵyz turatyn analardy jumysqa alǵan.
– Osy kásippen aınalysqanyma on jylǵa jýyqtady. О́zimiz tikken dúnıeni satatyn arnaıy oryn joq. Biraq tigin sheberhanasyna kelgen jandarǵa usynsaq, birden satyp alady. О́z tarapymyzdan múgedektigi bar qyz-kelinshekterdi osy kásipke oqytý úshin tegin tigin oqytý kýrsyn ashtyq. Qazir olar da óz kásibin ashyp, jumys isteı bastady. Ár jumada múmkindigi shekteýli jandarǵa tegin qyzmet kórsetemiz. Aldaǵy ýaqytta tigin sheberhanasynda tiginshiler sanyn kóbeıtýdi josparlap otyrmyz, deıdi G.Qaıyrlenova.
Al Mahambet aýdanyndaǵy Alǵa aýylynyń turǵyny Amangúl Fazlıevanyń ózi bala kúninen múmkindigi shekteýliler sanatyna jatady. Ekinshi toptaǵy múgedek bolǵanymen, qolynan kelmeıtintini joq. Quraq kórpe tigedi. Kópshikke túrli oıý salady. Onyń qolynan shyqqan sáýkeleniń ásemdigin kózben kórý kerek. Sándik qol sómkelerge qyzyǵýshy kóp.
– Tigin ónerine bala kezimnen qyzyǵyp, qolǵa aldym. Maqsatym – turmysqa qajetti buıymdardy ulttyq naqyshta jasaý. Meniń qyzyǵýshylyǵym qýyrshaqtarǵa kóılek tigýden bastaldy. О́se kele osy óner túrimen aınalysýǵa bel býdym. Biraz nárseni úırenýge týra keldi. Sóıtip, tigin sheberhanasyna jumysqa ornalastym. Bul tájirıbe jınaýǵa kóp septigin tıgizdi. Aldymen kórpe tiktim. Sodan keıin ózimdi ártúrli baǵytta synap kórdim. Qıyndyqqa qaramastan, bastaǵan isim oń nátıjesin berdi. Qazir kórpe, kópshik, bas kıimder, qyz jasaýyn tigemin. Qolóner – syry tuńǵıyq, ózgeshe bir álem. Zeıinińdi bastaǵan isińe burý tirshiliktiń taýqymetin az ýaqytqa bolsa da umytýǵa áser etedi, deıdi Amangúl Fazlıeva.
Alǵa aýylynyń ákimi Rasýl Mýsınniń aıtýynsha, tiginshilikti kásip etken Amangúl Fazlıeva birneshe ret aýdandyq, oblystyq qolóner kórmesine, baıqaýlarǵa qatysqan. Bıylǵy aqpanda «Bastaý-bıznes» baǵdarlamasymen kýrstan ótip, memlekettik grant alýǵa qujat tapsyryp qoıǵan.
«Atameken» UKP Jylyoı aýdandyq fılıalynyń jetekshisi Erlan Nurlanovtyń aıtýynsha, byltyr 76 adamǵa, onyń ishinde múmkindigi shekteýli eki adamǵa memlekettik grant berilgen. Qaıtarymsyz qarjy alǵandardyń qatarynda Aısultan Dúısálıev te bar.
– Eshki – tez kóbeıetin úı janýary. Onyń súti kóptegen aýrýǵa em, al eti jeńil taǵam qataryna jatady. Sol sebepten, byltyr qaıtarymsyz qarjyǵa 30-dan astam eshki satyp aldym. Endi aýdan turǵyndaryn eshkiniń sútimen jáne etimen qamtý oıda bar. Osy kásibime qosa qamystan taqta daıyndaımyn. Ony qurylysqa paıdalaný úshin alatyndar az emes, deıdi A.Dúısálıev.
Al Qyzylqoǵa aýdanyndaǵy «Mııaly» múgedekter qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Asylbek Muratov eki jyldan beri jıhaz jasaýdy kásip etip otyr. Osy maqsat úshin úıiniń janyndaǵy ǵımaratty jıhaz sehyna aınaldyrǵan.
– Kásibimdi bastaý úshin túrli baǵdarlama arqyly jeńildetilgen nesıe alǵan joqpyn. Aldaǵy ýaqytta seh aýmaǵyn ulǵaıtýdy josparlap otyrmyn. Sehta 16 adam turaqty jumys isteıdi. Aýdandyq jumyspen qamtý, áleýmettik baǵdarlamalar jáne azamattyq hal aktilerin tirkeý bólimi arqyly múmkindigi shekteýli 12 adamdy jumysqa qabyldadym. Onyń ishinde birinshi toptyń múgedegi de bar, deıdi Asylbek Muratov.
Qazir sehta kereýet, ústel shkaf sekildi jıhazdar jasalady. Jumsaq jıhazdardyń tysyn aýystyryp beredi.
– Bala kezimnen ártúrli zatty qurastyrýdy unatatyn edim. Jıhaz sehynda daıyn taqtaılardy burǵylaý quralynyń kómegimen qurastyramyn. Bizdiń jıhazdarymyzǵa turǵyndar tarapynan tapsyrys kóp túsedi. Tapsyrys berýshiler jıhaz sapasyna syn aıtqan emes, – deıdi birinshi toptaǵy múmkindigi shekteýli jan Mahambet Serikqalıev.
Atyraý oblysy