Bıylǵy mamyr aıyna deıin el azamattarynyń zeınetaqy jınaqtary 1 trln teńgege, ıaǵnı 6,9 %-ǵa ósken. Al sońǵy tórt aıda zeınetaqy jarnalarynyń somasy ótken jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda 663,42 mlrd teńgege jetip, ósim 27%-dy qurady. Bul byltyrǵydan 139,88 mlrd teńgege artyq. Osyǵan qarap-aq, zeınetaqy jınaqtarynyń ósimdiligi ınvestısııalyq tabystan da mańyzdy ról atqaryp otyrǵandyǵyn baǵamdaýǵa bolady. О́tken tórt aıda qor salymshylarynyń jeke zeınetaqy shottaryna eseptelgen, Ulttyq banktiń basqarýyndaǵy zeınetaqy aktıvteriniń ınvestısııalyq tabysy 481,8 mlrd teńgeni qurap, byltyrǵy jylmen salystyrǵanda 3,5 esege artqan.
Tabys qurylymyn taldaý nátıjesinde baǵaly qaǵazdar jóninde syıaqy túrindegi, onyń ishinde ornalastyrylǵan depozıtter men keri REPO operasııalary, sonymen qatar baǵaly qaǵazdardyń naryqtyq qaıta baǵalaýdan túsken tabysy – 508,96 mlrd teńgeni, syrtqy basqarýdaǵy aktıvter boıynsha tabysy – 25,43 mlrd teńgeni jáne basqa kirister – 1,59 mlrd teńgeni qurady.
Bul rette shetel valıýtasyn qaıta baǵalaý 54,16 mlrd teńge kóleminde shyǵyn ákeldi. Osylaısha, zeınetaqy aktıvteriniń ınvestısııalyq portfeliniń quraldar, salalar jáne valıýtalar boıynsha ártaraptyǵyna baılanysty sáýir aıyndaǵy jıyntyq tabys oń kórsetkishti qalyptastyrdy.
Sonymen Ulttyq banktiń 2014 jyldan beri (barlyq zeınetaqy aktıvterin BJZQ-ǵa biriktirý úderisiniń aıaqtalýy) jınaqtalǵan taza ınvestısııalyq tabysy – 7,4 trln teńgeni quraǵan.
Zeınetaqy jınaqtarynyń qurylymyndaǵy jınalǵan taza tabystyń úlesi júrgizilgen tólemderdi esepke alǵanda mamyr aıynda 36,4% boldy.
Jınaqtaýshy zeınetaqy júıesi 1998 jyly qurylǵan kúnnen bastap bıylǵy mamyrǵa deıin ınvestısııalyq tabys – 758,38%-ǵa jetip, al ınflıasııa osy ýaqytta – 710,74% bolǵan. Demek jınaqtalǵan nomınaldy ınvestısııalyq tabys uzaq merzimdi perspektıvada ınflıasııadan asyp túsip otyr degen sóz.
Ulttyq bank pen BJZQ ınvestısııalyq strategııany jetildirý jáne zeınetaqy aktıvteriniń saqtalýyn qamtamasyz etýde turaqty jumys júrgizip keledi. Sonymen qatar Prezıdent janyndaǵy Reformalar jónindegi joǵary keńestiń usynystaryn iske asyrýda Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń ınvestısııalyq deklarasııasyna túzetýler de engizilgeni bar. Bul túzetýler ESG qaǵıdattaryna saı, valıýtalyq portfel aksııasy qosalqy portfeliniń bir bóligin ındekstik ınvestısııalaýdy jáne ındekstik ınvestısııasy bar valıýtalyq portfeldiń korporatıvtik oblıgasııalaryna ınvestısııalaý kezinde ESG qaǵıdattaryn qoldanady.
Sońǵy jyldardaǵy jahandyq daǵdarys pen geosaıası turaqsyzdyqqa qaramastan, qor salymshylarynyń ınvestısııalyq tabysy turaqty túrde artty. Máselen, 2020 jyly karantın kezinde ınvestısııalyq tabys rekordtyq kórsetkishte 1,3 trln teńgeni qurasa, al álemdik COVID-19-dan keıingi daǵdarystan soń 2021 jyly ınvestısııa tabysy 1,4 trln teńge deńgeıinde qalyptasty. Byltyrǵy dúnıejúzilik makroekonomıkalyq jaǵdaıǵa qaramastan, jyl sońyna qaraı, ınvestısııalyq tabys 914,1 mlrd teńge kóleminde bolady degen úmit te joq emes.
Osy oraıda elimizdegi ınflıasııa deńgeıi mindetti zeınetaqy jarnalarynyń saqtalýyna biregeı kepildik beredi. Zeınetaqy zańnamasyna sáıkes, BJZQ mindetti zeınetaqy jarnalaryn, mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalaryn, erikti zeınetaqy jarnalaryn tartýdy, zeınetaqy tólemderin, zeınetaqy jınaqtary men tólemderin jáne jeke esepke alýdy júrgizedi. Jaqynda BJZQ zeınetaqy aktıvterinen komıssııalyq syıaqy mólsherlemesin azaıtyp, shilde aıynan bastap kúshine enetin Áleýmettik kodekstegi basym baǵyttardyń birine engen zeınetaqymen qamsyzdandyrý júıesin odan ári jetildirýde birqatar jumystardyń iske asyrylyp jatqandyǵy bar. О́zgerister zeınetaqy aktıvterinen BJZQ komıssııalyq syıaqysynyń shamasy shilde aıynan bastap aıyna 0,01-den 0,008 paıyzǵa deıin tómendeıtin bolady.
BJZQ komıssııalyq syıaqysy buǵan deıin de 2021 jyly qaıta qaralǵan bolatyn. Sol kezden bastap zeınetaqy aktıvteriniń 0,01%-dan aspaǵan. Atalǵan jyldardan beri BJZQ ınvestısııalyq kiristen komıssııalyq syıaqy ustalmaǵan. Ony tek zeınetaqy aktıvterin basqarýshylar Ulttyq bank (UB, ınvestısııalyq tabystyń 2% aspaıdy) pen ınvestısııalyq portfeldi basqarýshylar (ınvestısııalyq tabystyń 7,5% aspaıdy) alady. Osy jyly Ulttyq bank komıssııalyq syıaqynyń shamasy ınvestısııalyq tabystan 1,5%, al ótken jyly 1,8% mólsherinde bolǵan.
Aıta ketetin jaıt, BJZQ qurylǵan kezde onyń komıssııalyq syıaqy mólsheri ınvestısııalyq tabystyń 7,5% jáne zeınetaqy aktıvterinen aıyna 0,025% aspaýy tıis ekendigi zańnamalyq turǵydan bekitildi. Bul jeke zeınetaqy qorlary alǵan mólsherden eki ese az. Sonymen qatar BJZQ Ulttyq bankpen birlesip jyl saıyn komıssııalyq syıaqy mólsherin azaıtý jáne qor shyǵyndaryn ońtaılandyrý boıynsha jumys júrgizip keledi. Máselen, 2016-2017 jyldary zeınetaqy aktıvterinen komıssııa 0,0225%, 2018-2019 jyldary 0,015%, 2020 jyly 0,011% boldy.
Osylaısha, BJZQ qyzmetin bastaǵan 2014 jyldan bergi ýaqyt aralyǵynda zeınetaqy aktıvterinen komıssııalyq syıaqy mólsheri 68%-ǵa tómendegen.