«Egemen Qazaqstan» gazetiniń Aqtóbe oblysyndaǵy menshikti tilshisi bolyp qyzmet atqarǵan Satybaldy Sáýirbaıulynyń ulttyq jýrnalıstıkanyń damýyna qosqan úlesi zor. О́ńir tynysyn basylym betterinde zerdelegen baspasóz maıtalmanynyń ómir joly keıingi býynǵa ónege.
Satybaldy Sáýirbaıulynyń boıynda jazýǵa qushtarlyq mektepte oqyp júrgende oıanyp, Oıyl aýdandyq gazetine shaǵyn maqala, habar, óleń jiberip turǵan. Sol ýaqytta Oıylmen qabyrǵalas jatqan Atyraýdyń Qyzylqoǵasynan aýdandyq gazet redaktory Tóleýbaı Ysqaqov Qaraoıǵa jıi kelip turǵan. Aýyl mektebiniń oqýshylarymen jıi kezdesý ótkizip, ádebıet, mádenıet, adamdar týraly ǵıbratty áńgimeler aıtqan ol kisiniń áńgimesi zerdeli jastardyń kitap oqýǵa, jazýǵa degen qushtarlyǵyn oıatqan. Satybaldy Qaraoı orta mektebin bitirgen soń aýylda traktor aıdap birer jyl jumys istep, odan keńes áskerine shaqyrylǵan. Áskerden oralǵan boıy Almatyǵa attanyp, Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetine qujat tapsyrdy. Ol zamanda mektepten soń eńbekke aralasyp, odan áskerı boryshyn ótep oralǵan jigitterge jýrnalıstıka fakýltetine oqýǵa túsý múmkindigi joǵaryraq boldy. Oǵan qosa «jýrnalıst bolý er adamnyń isi, qyzdarǵa onda oryn joq» degen jazylmaǵan qaǵıda ústemdik etip turǵany taǵy bar.
Satybaldy aǵa jýrnalıstıka fakýltetiniń dekany Temirbek Qojakeev, oqytýshylary Qaıyrjan Bekhojın, Taýman Amandosov, Qabıjan Qusaıynov, Ábilfaıyz Ydyrysovtyń tárbıesin kórdi, ónegesin aldy, dáristerin qulaǵyna sińirdi. Onyń boıyndaǵy ánshilik óneri ýnıversıtet qabyrǵasynda jarqyraı kórindi. Satybaldy ýnıversıtet qabyrǵasynda dáýlesker kúıshi Sádýaqas Balmaǵambetov jetekshilik etken orkestr quramynda talaı ret Almatydaǵy joǵary oqý oryndary arasyndaǵy mádenı is-sharalarda úkili dombyrasymen án shyrqap, kúı tartty. Stýdent kezdegi joldastary Satybaldy Sáýirbaıulynyń oryndaýyndaǵy «Oıyl qaıda, Jem qaıda...» ánin áli de saǵynady.
Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen boıy týǵan jerine oralyp, oblystyq «Kommýnızm joly» gazetine tilshi bolyp ornalasty. Basylymnyń sol kezdegi bas redaktory Nurqaıyr Teleýov talaı jastyń baǵyn ashqan basshy edi. Alǵash qyzmet etken jyldaryn Satybaldy aǵaı bylaı dep eske alady: «Buryn gazette istep kórmegendikten jumysqa birden tóselip kete qoıǵan joqpyn. Alaıda redaksııada eńbek etetin jýrnalısterdiń qamqorlyǵy, olardyń aǵalyq keńesteri ujymǵa sińisip ketýime sebep boldy. «Kommýnızm jolynda» eńbek etken aǵa-apalarymyzdyń qaı-qaısysy da keńinen oılaıtyn kesek minezdi adamdar edi. Men ásirese Kádirbaı Bekmaǵambetov pen Tólemis Meńdiǵalıevtiń ónegesin kóp kórdim. Ekeýi de jýrnalıstıkanyń naǵyz eńbek torylary desem artyq aıtqandyq bolmas. Kúndelikti shyǵatyn gazettiń qaýyrt jumysy kóp, gazettiń ár sanynda osy kisilerdiń maqalalary jarııalanyp turatyn. Men Idosh Asqar, Tórebek Dosqalıev, Uzaqbaı Tólebaev, Amangeldi Smaǵulov, Amanqos Orynǵalıev, Amangeldi Mektepbaı, óz qatarlastarym Serikqalı Baımenshın, Ertaı Ashyqbaev, Nurmuhanbet Dııarovpen birge eńbek etken jyldardy saǵyna eske alamyn. О́mirden ozǵan Zeınolla Quljanov, Saǵynbaı Sembaev, Seksenbaı Kúlimbetov, Ámir Oralbaı, Qonaı Áljanov syndy áriptesterdiń de basylymǵa qosqan úlesi zor der edim».
Qazaq baspasóziniń mindeti – qaı zamanda da eldiń esti sózin aıtyp, qoǵamdyq pikir qalyptastyrý, ultty uly mindet jolynda uıystyrý. Ýaqyt jeli qaı baǵyttan soqsa da, qazaq baspasóziniń eldiń ıdeologııasyn qalyptastyrýda arqalaǵan júgi tym aýyr. Ol zamandaǵy qazaq baspasóziniń negizgi taqyryby – eńbek adamy bolatyn. Osy taqyrypty indetip jazý úshin Satybaldy Sáýirbaıuly Aqtóbe oblysyndaǵy barlyq eldi mekendi aralap shyqqan. Mal tóldetý, egin egip, ónim jınaý naýqanynda aýyldarda jumys qatty qyzady. Tilshilerge keńestik sharýashylyqtyń jospar oryndaý naýqanynda aıanbaı eńbek etip jatqan eńbekkerdiń beınesin somdaý tapsyrmasy jıi túsedi. Aýmaǵy óte úlken, aýdandary arasyndaǵy jol qatynasy óte nashar, qysy óte qatal, jazy aptap ystyq oblystaǵy jalǵyz qazaq basylymy óńirdiń búkil tynys-tirshiligin qamtýǵa tıis. Mundaı kezde tilshi kúndiz-túni tynym tappaıdy. Satybaldy Sáýirbaıuly birde shańdatyp bara jatqan avtobýsqa, ne jolshybaı ótip bara jatqan kólikti toqtatyp, minip júre beredi. Eńbek adamy týraly jaqsy maqala eńbekkerdiń janynda júrip, ózimen emen-jarqyn áńgimeleskende ǵana shyǵady. Ol osylaısha oblystyq «Kommýnızm joly» gazetinde shyńdaldy. Aýyl sharýashylyǵynyń ózekti máselelerin qozǵaǵan san alýan taqyryptaǵy maqalalary, mamandarmen suhbaty oqyrmannyń nazaryn aýdardy.
Oblystyq basylymda 28 jyl taban aýdarmaı eńbek etken soń ol elimizdiń bas basylymy «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Aqtóbe oblysyndaǵy menshikti tilshisi qyzmetine kiristi. Respýblıkalyq basylymnyń qalpy basqa, shuǵyl tapsyrmasy kóp. Menshikti tilshi óńirdiń barlyq tynys-tirshiligin qamtyp, keı máselelerge keńirek qarap, tereńirek baǵdarlaýy kerek. Bul jumysta da jańa qyrynan tanyldy. О́ńirdiń ekonomıkalyq tynysy, áleýmettik salasy, jańadan ashylyp jatqan óndirisi, ınfraqurylymdar jaıy, memlekettik baǵdarlamalardyń iske asýy, eńbek adamynyń beınesi týraly qalam terbedi. Osylaısha, Satybaldy Sáýirbaıuly ulttyq jýrnalıstıkada keıingi jastarǵa úlgi bolarlyq, ónege alarlyq qoltańbasy bar.
Aqtóbe oblysy