Ulttyq tárbıege negizdelgen «О́rkendeý» baǵdarlamasyn búginde mektepter men balabaqshalar tıimdi paıdalanyp keledi. Oǵan jýyrda uıymdastyrylǵan respýblıkalyq veb-semınarda taǵy bir márte kóz jetkizgendeı boldyq.
2-5 jastaǵy balalarǵa arnalǵan «О́rkendeý» baǵdarlamasy avtorlarynyń biri – L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń dosenti, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty Fatıma Jumabekovanyń aıtýynsha, jobanyń jańashyldyǵy men qundylyǵy qazirgi kezeń úshin mańyzdy.
– Qazirgi tańda úzdiksiz bilim berý jas urpaqtyń bilimimen ǵana emes tárbıesiniń tereńdigimen de ólshenetini belgili. Ultymyzdyń aldynda turǵan mindet – tárbıeli, bilimdi, jan-jaqty, básekege qabiletti urpaq tárbıeleý. Osy oraıda mektepke deıingi kezeńde balanyń tárbıesin ulttyq qundylyqtarǵa negizdeý ári ony zamanaýı ádistemelermen, ınnovasııalyq tehnologııalardy paıdalaný arqyly júzege asyrý mańyzdy. Mektepke deıingi uıymdarda pedagogterdiń kásibı turǵydan úzdiksiz ósýin qamtamasyz etý kerek. О́zara áriptestik is-qımyl ornatý arqyly ata-analardyń bilim berý isine tartý ári balany «Oıyn arqyly oqytý» qaǵıdaty boıynsha tárbıeleý óte ózekti másele, – deıdi Fatıma Jumabekova.
Atalǵan qaǵıdatty iske asyrý maqsatynda «О́rkendeý» ulttyq tárbıe baǵdarlamasy Astana qalasynyń №36 «Balapan» jáne №75 «Balalyq shaq» mektepke deıingi bilim berý uıymdarynda tájirıbeden ótkizildi. Joba avtorynyń aıtýynsha, baǵdarlamanyń jańashyldyǵy otandyq bilim berý keńistiginde óte sırek kezdesetin, adamzattyń danalyǵy men tájirıbesin ózine jınaqtaǵan biregeı tárbıeniń tiregi bolatyn mazmundy qamtıdy. Urpaq tárbıeleýdiń basty ustanymy retinde uly dala danalarynyń «Izgilik ilimi», «Hal ilimi», «Jan qýaty ilimi», «Tolyq adam», «Ar ilimi» ilimderine negizdelip, babalar ulaǵaty taǵylym men tárbıege arqaý bolady, aǵartýshy ult ustazdarynyń ustanymdary basshylyqqa alynady. Árbir balamen is-árekettiń barysy izgilikke, qaıyrymdylyq pen baýyrmaldyqqa baǵyttalady.
Sondaı-aq jas kezeńderine sáıkes bala ıgerýge tıisti bilim, iskerlik pen daǵdylardy qalyptastyrýda baǵdarlama mazmuny «Rýhanı tárbıe álemi», «Eltaný álemi», «Zııatkerlik álemi», «О́ner álemi», «Salamattaný álemi» baǵyttary boıynsha júıelendi. Buǵan qosa «Ata murasy», «Áje danalyǵy», «Áke ónegesi», «Ana tárbıesi» ata-analar qaýymdastyǵyn qalyptastyrý arqyly áleýmettik jaǵdaıdy, otbasy qundylyqtaryn, ulttyq salt-dástúr men mádenı erekshelikter eskerilip, balaǵa kórkem minez-qalyptastyrý kózdelgen. «Ata-ana, bala, pedagog» úshtik odaǵynyń birtutastyǵyn ornyqtyrý, balamen jumysty ata-analarymen, qorshaǵan ortamen ózara yntymaqtastyqta qurý asa mańyzdy.
«О́rkendeý» ulttyq tárbıe baǵdarlamasynyń úılestirýshisi Kúlán Turysbekqyzynyń pikirinshe, ulttyq tárbıe balabaqshadan bastalyp, mektepte jalǵasyn tabady. «Otbasynda ana tilinde jaqsy sóıleýge, sóılem qurap oıyn jetkizýge daǵdylanady. Ájesiniń aıtqan ertegilerin tyńdap, ár nárseni tanyp bilýge qyzyǵýshylyǵy artady. Ákesi men anasynyń aıtqan aqylyn tyńdap, aıtqandaryn oryndaýǵa talpynady. Atasynan «Jeti atasyn» sanamalap aıtýdy úırenedi. Sol arqyly balanyń boıynda otbasylyq qundylyq qalyptasady», deıdi ol.
– Balabaqshamyzda 2020 jyldan bastap «О́rkendeý» ulttyq qundylyqtarǵa negizdelgen joba iske qosyldy. Osynyń aıasynda baǵdarlama avtorlarymen birlese kóptegen jumys júrgizilip, qalalyq, respýblıkalyq semınarlar ótkizildi. Baǵdarlama mektepke deıingi tárbıe men bilim berý salasy boıynsha Oqý-aǵartý mınıstriniń buıryǵymen mektepke deıingi tárbıe men oqytýdyń «Memlekettik jalpyǵa mindetti standartyna» jáne tıptik oqý josparyna sáıkes daıyndaldy. Baǵdarlamada bala tárbıesindegi ata-analarmen tyǵyz baılanys ornatýǵa basa nazar aýdarylǵan, – deıdi Astana qalasyndaǵy №36 «Balapan» balabaqshasynyń meńgerýshisi Z.Imanbaeva.