Astanada aspanmen talasqan, qalaǵa kórik berip turǵan ǵımarattar kóp. Sáýletshiniń qııaly men qurylysshynyń qolynan shyqqan týyndylar jańa qalanyń sánine aınalǵan. Bas qalanyń negizgi sımvoly dep «Han Shatyr», «Báıterek», «Aqorda», «Beıbitshilik jáne kelisim saraıyn» aıtýǵa bolady.
Eldegi eń basty ǵımarat «Aqorda» – el táýelsizdiginiń belgisi. Rezıdensııa qurylysy 2001 jyly bastalǵan bolatyn. Ǵımaratta dalalyq órkenıet pen Eýropa mádenıeti ushtastyrylǵan. Kórkemdik jáne fılosofııalyq mán-mańyz berilip jasalǵan joba qurylysynda Qazaqstan men Eýropa sáýletshileriniń aıqyn qoltańbasy bar. Olardyń qatarynda eýropalyq áıgili dızaınerler M.Gýalası men A.Moltenı boldy. Al «Aqordanyń» ishin ulttyq mánerde salýǵa akademık Q.Montaqaev keńes bergen. Eń bir ereksheligi – qurylys jumystaryna ondaǵan eldiń mamandary atsalysqan. Ǵımarattyń jalpy aýdany – 36 720 sharshy metr, bıiktigi – 86 metr.
Astanany «Báıtereksiz» elestetý qıyn. Monýment elimiz damysyn, ósip-órkendesin, báıterekteı jaıqalsyn degen ıdeıamen ornatylǵan. «Báıterek» keshenin arhıtektor A.Rústembekov (top jetekshisi), S.Bazarbaev pen J.Aıtbalaev jobalady. Injener-konstrýktory – M.Vahshteın, ınterer dızaınshysy A.Ospanov boldy.
«Han Shatyr» 2010 jyly Astana kúnine oraı ashyldy. Ol – Orta Azııadaǵy eń iri saýda úıleriniń biri ári sán-saltanaty jaǵynan biregeıi. Ǵımaratty jobalaýshy – sáýletshi Lord Norman Foster. Qurylys nysanynyń metall qańqasy – 2300 tonna, shatyrdyń bıiktigi – 150 metr, ishki aýmaǵy 110 myń sharshy metr. Norman Fosterdiń taǵy bir tamasha týyndysy – «Beıbitshilik jáne kelisim saraıy». Onda Qazaqstan halqy Assambleıasy, ultaralyq jáne dinaralyq kelisim ortalyǵy, murajaı, 1,5 myń oryndy opera zaly, keń ortalyq atrıým men qysqy baq ornalasqan. «Beıbitshilik jáne kelisim saraıy» Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary sezderiniń ótkiziletin orny retinde keńinen tanymal.
Astananyń mádenı ómirin aıshyqtaıtyn qurylystardyń biri – «Astana Opera» ǵımaraty. Ol Ortalyq Azııadaǵy eń iri teatr. «Astana Operanyń» bas sahnasynyń kólemi – 935 sharshy metr, eni 21 metrdi, tereńdigi 59 metrdi quraıdy. Teatr zalyna 1 myń 250 kórermen sııady. Parteri 450 kórermenge arnalǵan. Qurylysty sáýletshi Renatto Arkettı jobalaǵan.
Qalada týrıstik oryndarǵa aınalǵan ózge de ǵımarattar barshylyq. Aıtalyq, 2017 jyly ashylǵan Ekspo kórmesi, jańadan salynǵan Bas meshit, Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq mýzykalyq drama teatr, Ulttyq akademııalyq kitaphana men Abý-Dabı plaza jáne taǵy basqa da qurylys keshenderi. Atalǵan jobalar eldiń damýynda eleýli orynǵa ıe. Sondaı-aq Astananyń qoǵamdyq-saıası, áleýmettik, rýhanı mańyzyn arttyra túsedi.