Dala dańqyn asyrǵan kórme

Kórmeniń ashylý saltanatyna Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstri Rústem Qurmanov pen Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Marjyqpaev, birqatar shet memleketterdiń elshileri men ókilderi qatysyp, sóz sóıledi.

Eńbek aýylynyń alańynda eki kún boıy ótkiziletin kórmege bıyl álemniń 19 elinen 150 agrarlyq kásipqoı kompanııa kelip qatysyp jatyr. Birqataryn atap aıtqanda, Aýstrııa, Belarýs, Germanııa, Ispanııa, Italııa, Kanada, Qytaı, Qyrǵyzstan, Nıderland, Polsha, Reseı, Serbııa, AQSh, Túrkııa, Fınlıandııa, Fransııa, О́zbekstan, Ýkraına, Chehııa qatysýshylary aýyl sharýashylyǵy tehnologııalary, seleksııalyq jetistikter men mal sharýashylyǵy salasyndaǵy sońǵy ázirlemelerdi kórmege kelýshilerge usynyp otyr. Sóıtip, elimizdiń fermerleri men dıqandaryna zamanaýı tehnıkanyń úlgilerin kórsetti. Eki kúnge ulasatyn kórmeni 10 myńnan astam aýyl sharýashylyǵy mamandary men sala ǵalymdary jáne qarapaıym eńbek adamdary kelip tamashalaıdy. Olar­dyń árbiri keregin kelege salyp, zerttep zerdeleıtini, josparlap júıeleıtini anyq.

Oblys ákimi Ermek Boran­baı­­uly men vıse-mınıstr Rústem Jomart­uly kórmeni saltanat­ty­ túrde ashqannan keıin aýyl sharýa­shylyǵynyń úzdik maman­dary men salaǵa eńbegi sińgen ǵalymdar men zerthana qyz­metkerlerin marapattady. Astana ónerpazdary kórme qatysý­shylarǵa qazaq halqynyń ónerin tamashalatty.

Negizi Jańa dala kórmesine jyl saıyn shamamen óz elimizdiń 5 myńnan astam fermeri qatysa­dy­­ eken. Bıylǵy kórmege qa­ty­­­­sýshy otandyq fermerler sa­ny­­ da jyldaǵydan kem emes sııaq­­ty. «Jańa Dala / Green Day-2023» qazaqstandyq Dala kúni­niń­­ negizgi seriktesteriniń biri – Qazaq­­stannyń AО́K lızıng nary­­ǵyndaǵy kóshbasshysy «Qaz­Agro­Qarjy» aksıonerlik qoǵa­my. Kórme ashylǵan kúni jýrnalıster men blogerlerge baspasóz-týryn osy mekeme uıymdastyrdy.

Kórmege aýyl sharýa­shy­ly­ǵy tehnıkasynyń iri óndi­rý­shileriniń, salalyq qaýym­das­tyq­tardyń ókilderi, sondaı-aq­ atalǵan «QazAgroQarjy» AQ bas­qarma tóraǵasy Aıdar Prashev qatysty. Ol kór­mede Rostselmash, Agro­mash­Holdıng, Amazone, John Deere, CLAAS jáne basqa da óndi­rý­­­­shi­lerdiń ónimdiligi joǵary egis,­ egin jınaý, topyraq óńdeý, jem­shóp jınaý tehnıkasy men jab­­dyq­tary usynylǵanyn aıtty.

О́tken maýsym aıynda «Qaz­AgroQarjy» AQ-da «О́z jem-shóbi­miz» (jem óndirýshiler úshin) jáne «Jasyl О́nim» (jemis-kókónis óndirýshiler úshin) jeńil­de­tilgen baǵdarlamalary bastaldy. Olar boıynsha fermerlerge burynǵy baǵdarlamalarmen salystyrǵanda úlken jeńildik­ter beriledi. «Jyldyq 6%, avans 15%-dan, lızıng merzimi 10 jylǵa deıin, kepildik talap etilmeıdi. Bul fermerlerge qarjylyq júk­te­­meni aıtarlyqtaı jeńil­de­tip, sharýashylyqtardyń qar­qyn­dy­ damýyna múmkindik jasaıdy», dedi­ A.Prashev.

Kompanııanyń turaqty baǵ­dar­lamalary «Ekspress-lızıng», «Ma­ster lızıng» ekeni málim. Olar­men birge adal qaryz alýshylar úshin «Senimdi fermer» adaldyq baǵdarlamasy qarastyrylǵan. Endi budan bylaı mal azyǵyn, sondaı-aq jemis-jıdek pen kókónis óndirýshiler qajetti tehnıkalyq jabdyqty jyldyq 6%-dy lızıngke ala alady.

Kórmede tehnıkadan bas­qa­, ýchaskelerdegi ártúrli da­qyl­ men sorttyń demons­tra­sııa­­lyq daqyldary, sondaı-aq­­ mal jáne sút fermalary,­ jemshóp, janýarlardyń ra­sıo­­­ny, veterınarlyq medısı­­na­­­­nyń qospalary men ázir­le­me­leri, topyraq óńdeý jáne t.b. bar. Aýqymdy sharada al­ǵash­ ret Qazaqstannyń IQM et tuqymdarynyń barlyq Respýb­lı­kalyq Palatalary jınaldy:­ qa­zaq aqbas tuqymy Qazaq aqbas, Qazaqstannyń Angýsy, Áýlıe­kól tuqymy boıynsha Sharole, Lımýzın, Obrak, gereford tuqy­my,­ qalmaq tuqymy boıynsha. Son­daı-aq pavılonda Res­pýb­lı­ka­lyq sút jáne aralas tuqymdar palata­synyń IQM (golshteın, qara-ala, qyzyl dala, holmogorsk, Áýlıe­ata, sımmental, Alataý, shvıs­kaıa, bestýjevskaıa, monbelıard) qoıyldy.

Budan basqa, topyraq óńdeý boıynsha demo-kórsetilim, aýyl sharýa­shylyǵy daqyldarynyń selek­sııalyq jetistikteri bar ýchaskelerdi, sondaı-aq ósim­dik­ sharýa­shylyǵy men mal sharýa­shy­ly­­ǵy­nyń aýyl sharýashylyǵy tehnı­­k­asy men jabdyqtaryn tek­se­rýi ótedi.

Iskerlik baǵdarlama aıasynda­ kórmede sheberlik synyptary,­ fer­merlerge arnalǵan semınar­lar, sondaı-aq otandyq jáne shetel­dik sarapshylardyń qaty­sýy­men «Innovasııalardy engizý jáne sút-taýar fermalarynyń quzy­­­ret­tiligin arttyrý» ha­lyq­­ara­lyq konferensııasy uıym­das­­ty­ryldy.

Sharanyń saltanatty ashylý rásiminde sóz alǵan shetel elshileri kór­meni uıymdastyrýshylar men­ qatysýshylarǵa alǵysyn bil­­di­rip, saladaǵy óz elderiniń tá­ji­­rı­belerimen bólisti. Sóı­tip,­­ aýyl sharýashylyǵy máse­­­­le­­sin­de Qazaqstanmen qa­rym-qaty­nas­­ta­ryn nyǵaıtyp, da­my­ta bere­tin­de­ri­ne jáne soǵan múd­deli eken­derin al­ǵa­ tartty.

Oblys ákimi Ermek Boran­baı­uly­ men vıse-mınıstr Rústem Jo­mart­uly kórmege qoıylǵan aýyl­sharýashylyq tehnıkalary­ men túrli jabdyqty jáne asyl­ tuqymdy maldardy aralap­ kó­rip, fermerlermen, sala maman­darymen qyzý pikir almasty.