Áleýmettik jeli arqyly tanylyp júrgen eńbekqor, talantty jastardy kórip qyzyǵasyń. Dál sondaı kópshiliktiń súıispenshiligine bólenip, halyqaralyq deńgeıde jetistikke jetken óreli órenniń biri – Merýert Tursynbekova. Úndistanda bes jyl júrip, elge oralǵan óner ıesiniń áńgimesin tyńdaýdyń sáti tústi.
Merýert Tursynbekova – Almaty qalasynyń týmasy. Bes jasynda A.Jubanov atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mýzykalyq mektepke túsip, úzdik nátıjemen támamdaıdy. Keıipkerimiz skrıpkaǵa tórt jasynan bastap qyzyqqan eken. Alabóten ańsaryn alǵashynda ákesi túsine qoımaǵanymen, keıinnen eń birinshi jankúıerine aınalǵan kórinedi.
– Anam jas kezinde dombyra tartqany bolmasa, negizinen, otbasymnyń ónerge qatysy joq. Skrıpkany tórt jasymda teledıdardan kórip qaldym da, úıdegilerge osy aspapta oınaýdy úırengim keletinin aıttym. Ákem sol kezde «Skrıpkany ne istemeksiń? Qazaqtyń aspaby emes. Má, odan da qobyzda oına» dep, qolyma úlken qylqobyzdy ustatqan edi. Sonda da aıtqanymnan qaıtpaı, skrıpka dep jylap turyp aldym. Skrıpkany úırenýdiń qıyndyǵyna qaramastan, kúni-túni daıyndaldym. Qazir úıdegiler ár jetistigime marqaıyp, tipti ákem qýanyshtan kózine jas alyp otyrady. Ár qadamymdy qoldap, aqylyn jıi aıtady. Konsertimnen qalmaı, suhbatqa shyqsam, teledıdardyń aldyna otyryp tapjylmaı qaraıdy. Keshe ǵana jańa skrıpkany birge tańdap, satyp aldyq. Aspapty qabynan alyp jatqandaǵy bal-bul janǵan júzin kórseńiz ǵoı. Eń alǵashqy qymbat skrıpkamdy da ákem alyp bergen bolatyn. Sol skrıpkany arqalap, talaı baıqaýlardan júldeli orynǵa ıe bolyp, úlken sahnalarda óner kórsettim. Ákem árdaıym kishipeıil bol, eshkimmen sózge kelme, úlkendi syıla dep tárbıelep otyrady. Bir jaqsy qasıetim bolsa, sol kisiniń arqasy dep bilemin, deıdi ol.
Merýert nebári on eki jasynda alǵashqy jeke konsertin bergen. Sol sátten bastap jas ónerpaz ómirin skrıpkaǵa arnaımyn dep maqsat qoıady. On úsh jasynda Jambyl atyndaǵy Memlekettik akademııalyq sımfonııalyq orkestrmen birge óner kórsetken. Mýzykalyq mektepti támamdaǵan soń, Qurmanǵazy atyndaǵy qazaq Ulttyq konservatorııasyna oqýǵa túsedi. Úshinshi kýrsty oqyp júrgende, belgili skrıpkashy Marat Beısenǵalıevtiń shaqyrýymen shetelge joldama alǵan. Aıta ketsek, M.Beısenǵalıevtiń jetekshilik etýimen Ulybrıtanııa, Reseı, Arab elderi, Úndistan, t.b. shet memleketterde óner kórsetýge múmkindik aldy. Merýert Mýmbaı sımfonııalyq orkestriniń quramynda da jumys istegen. О́ziniń aıtýynsha, Úndistanda jumys isteımin degen oıy bolmaǵan eken.
– Ájem úndi serıaldaryn tamashalaǵandy unatady. Bala kezimde ájemniń janynda otyryp men de kóretinmin. Alaıda ózim túrik telehıkaıalaryn unatamyn, sondyqtan úndi telehıkaıalary men Úndistanda jumys isteýimniń arasynda onsha-munsha baılanys joq. Maestro Marat Beısenǵalıev Mýmbaı Úndi Sımfonııalyq orkestriniń mýzykalyq dırektory bolǵandyqtan, ustazymnyń janynda tájirıbe jınaýdy jón kórdim. Jumysqa besjyldyq kelisimshart boıynsha bardym. Árkimge týǵan jeri ystyq shyǵar. Kelisimshart ýaqyty aıaqtalǵan soń, dereý Otanyma oraldym. Elimdi esh memleketke aıyrbastaı almaımyn, – deıdi skrıpkashy qyz bizge syr ashyp...
Úndistan Merýert úshin jańa múmkindikter alańyna aınalǵanyna kámil senimdimiz. Mýmbaıda júrip álemdik shoý-bıznes ókilderimen tanysyp, áli kúnge deıin shyǵarmashylyq baılanys ornatyp júr. Italııalyq modeler, Dior sán úıiniń shyǵarmashylyq dırektory – Marııa Grasııa Kıýrımen de birge jumystar atqaryp úlgergen. Álemdi aýyzyna qaratqan Dımash Qudaıbergenmen de dál osy Úndistan tórinde tanysypty. Merýert Tursynbekova áńgime barysynda shyǵarmashylyq jolyndaǵy qyzyqty oqıǵalaryn da áńgimelep berdi.
– 2017 jyly Almatyǵa mıdyń oılaý kartasy men este saqtaý qabiletin damytý ádistemesin jasaǵan Ulybrıtanııa psıhologi – Tonı Bıýzen men ataqty boksshy Maık Taıson qonaqqa keldi. Is-shara uıymdastyrýshylarynyń arnaıy shaqyrýymen sol mártebeli meımandardyń aldynda skrıpka tartyp bergen bolatynmyn. Maık Taısonnyń menedjeri arnaıy rahmetin jetkizip, Tonı Bıýzen qolymnan súıip, yqylas-batasyn bergen edi. Sizderge taǵy da bir qyzyqty aıtyp bereıin. Birde Mýmbaıda Eýropanyń eń myqty mýzykanttary jınalyp, shetelden solıster kelip, joǵary dárejede konsert ótkizdik. Repetısııa kezinde qatty asyǵyp júrip, basqa bet árleý bólmesine kirip kettim. Sol bólmede otyrǵan mýzykant maǵan jyly shyraı tanytyp, janynda otyra berýimdi qalady. Biraq óziniń kim ekenin aıtqan joq. Konserttik nómirime kezek kelgenshe, ekeýimiz uzaq áńgimelesip otyra berdik. Birge piste shaqtyq. Odan soń repetısııaǵa ketip qaldym. Endi zalda orkestrmen otyrsam, sahnaǵa bir solıst shyqty. Ol kim deseńiz, menimen birge piste shaǵyp, áńgimelesken kisi eken. Sol kezde meniń uıalǵanymdy kórseńiz ǵoı. Álemdik juldyz, belgili portýgalııalyq pıanıst – Marııa Joaony júzdestirip qana qoımaı, birge op-ońaı áńgimelesip ketemiz dep kim oılaǵan? Aıtpaqshy, Mýmbaı qalasynda Dior sán úıiniń kórsetiliminde óner kórsetkenimde, Gollıvýd juldyzdarymen tanystym. Amerıkalyq sýpermodel Karlı Klosty júzdestirdim. Monıka Bellýchıdiń qyzy Deva Kasseldi de kórdim. О́kinishke qaraı, kórsetilim aıaqtalǵan soń ony taba almaı qaldym, sebebi jınalǵan halyqtyń qarasy mol boldy. Mýmbaıda júrgende «Interstellar», «Mýlan» basqa da kóptegen gollıvýdtyq fılmniń mýzykalyq prodıýserimen kezdestim. Munda kezdestirmegen adamym joq shyǵar, degen Merýert Mýmbaı mádenıetiniń shyǵarmashylyq jolynyń damýyna úlken áseri tıgenin jasyrmady.
Sondaı-aq Úndistandaǵy ómiri jaıly da sóz etti.
– Elden jyraqta júrgen soń, týǵan jerińdi saǵynasyń ǵoı. Úndistanǵa alǵash kelgende, qıyndyqtar da boldy. Anamnyń asqan etin qatty saǵyndym. Ata-anam elden qazy-qarta, qurt, «Qazaqstan» shokoladyn jıi jiberip turdy. Úndiniń qazaqqa uqsastyǵy bar. Kún ystyqta shaı iship, áńgime-dúken qurǵandy jaqsy kóredi. О́te qonaqjaı, meıirimdi halyq. Bir qyzyǵy, qyz-kelinshekterdiń ulttyq kıimge erekshe mán berip, áshekeı-buıymyn kúndelikti taǵynyp júretinine tańyrqap qaradym, – dedi ónerpaz.
Merýert atqa minip serýendegendi jaqsy kóredi. Sán áleminen de habary mol. Bı bıleıdi. Mýzykalyq mektepte oqyp júrgende, fortepıanony da meńgerip shyqqan. Bos ýaqytynda shańǵy tebedi. Keıipkerimiz shańǵy tebýdi bir-aq kúnde úırenip alǵanyn aıtty. Tizgindi jiberip qoıyp, at qulaǵynda oınaıtyn shabandoz qyz asaýdyń ústinde otyryp ta, neshe túrli trıýkter jasap, áýede qalyqtap ta skrıpkada oınaı alady. Merýerttiń atasy attan qulap, mertigip dúnıeden qaıtqan eken. Sondyqtan anasy qyzy úshin qatty alańdaıdy.
– Atqa miný – qazaqtyń qanynda bar óner. Ári meniń naǵashy ájelerimniń bári shabandoz bolǵan. Atqa 2018 jyly alǵash ret minip kórdim. Eki apta ishinde úırenip alyp, ıppodromdaǵy balalarmen jarysqanmyn. Mýmbaı qalasynda ıppodromǵa jıi baryp turatynmyn. Alaıda shetelde atpen serýendeý óte qymbat turady, sondyqtan ıppodromǵa tek qaltaly azamattar ǵana barady. О́zim sondaǵy at klýbynyń múshesi boldym. At klýbynda arnaıy shaqyrtýmen konsertter berip júrdim. Gastroldik saparǵa ketip qalatyn kezderde klýb músheleri meni izdep, shaqyryp turatyn-dy. Anam attan qulaısyń dep alańdap ursady. «Qyzym, sen shabandoz emessiń, sen skrıpkashysyń! Aıaq-qolyńdy abaıla, attan aýlaq júr» dese de, aıaǵym ıppodromǵa tartyp turady, – dep jylqysyz ómir súre almaıtynyn aıtty.
Asaýdyń jalynda skrıpkamen óner kórsetý kez kelgen jannyń qolynan kele bermeıdi, tipti mundaı ıdeıa eshkimniń oıyna da kelmesi anyq. Merýert jaqynda bul ónerin álemdik deńgeıde odan saıyn damytyp, tanytqysy keletinin jetkizdi.
– Kórermendi tań-tamasha etip, shoý baǵdarlama uıymdastyrǵandy unatamyn. Ekiniń biri sahnaǵa shyǵyp, óz ónerin kórsete alady. Qashanǵa deıin bulaı bolmaq? О́nerde de básekelestik pen sapa bolǵany jón. Bastysy, kórermenniń talǵamyn qalyptastyrǵym keledi. Elde ánshi-mýzykant óte kóp. Qazaq mádenıetin álemdik deńgeıge kóterý úshin izdeniske túsý, táýekel jasaýdan qoryqpaý kerek. Úndistanda júrgende amerıkalyq bir mýzykanttan master-klass alǵanmyn. Ol kisi «Astarly aqıqat» baǵdarlamasynda jasaǵan eksperımentimdi kórip, tańǵalǵany sonshalyq aıǵaılap jiberdi. «Sen Úndistanda ne istep júrsiń? Álemdik juldyz bolýyń kerek. Tez arada elińe qaıt», dedi tańdanysyn jasyra almaı. Sondaı kóńildi jan eken. Shynymdy aıtsam, maǵan shalqar shabyt syılady. Alla qalasa, Almatyda kúz kezinde jeke konsertimdi ótkizbek nıettemin. Jaqynda jańa beınebaıanym da jaryq kóredi. Bala kezimde «Zena – koroleva voınov» deıtin serıaldy kórip, Zena sekildi qaısarly, tabandy, jomart bolsam dep armandaıtynmyn. Sol «Zena apama» qazir rahmetimdi aıtamyn, – dep ázildep, kúlip qoıady Merýert.
Rasynda da, Merýerttiń ónerine qarap, ór minezi men ójettiligine súısindik. Merýert kez kelgen iske shyn nıetimen kóńil bólse, sony dereý ıgerip ketedi. Múmkindik bolyp jatsa, otandyq, sheteldik tarıhı jáne ekshn fılmderge tússem degen jospary bar. Almaty sırkiniń dırektorynyń ózi jyly lebiz bildirgenin eske alsaq, óner ıesiniń bolashaqta jurt tańǵalarlyq jańa qyryn kórip qalýyńyz ábden múmkin. Merýerttiń jaqynda bolatyn jeke konserti sátti ótsin deımiz.
Aısulý SEZHAN,Abaı atyndaǵy QazUPÝ 4-kýrs stýdenti