IT mamandaryna suranystyń artýy – zaman talaby. Tehnologııa dáýirinde kez kelgen adamnyń osy salada saýatty bolýy mańyzdy. Al qyr-syryn meńgerip, kásipke aınaldyrsa, ásirese áıelderge tıimdi ári tabysty jumys. Dál osy maqsatta Astana Hub Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııamen birlesip IT salasynda jumys istegisi keletin áıelderge bilim berý úshin IT-Aiel baǵdarlamasyn iske qosty.
IT-Aiel baǵdarlamasy – 2 myń áıelge IT mamandyqtar boıynsha tegin bilim alýǵa múmkindik beretin biregeı joba. Baǵdarlamany Astana Hub tehnoparki Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııamen birlesip, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń qoldaýymen iske qosty.
– Qazaqstan – GovTech jáne FinTech salalary damyǵan el. Aýmaǵynyń úlkendigine qaramastan, Ortalyq Azııa men Shyǵys Eýropa elderi arasynda sıfrlandyrý jáne ınternetti taratý salasynda aıtarlyqtaı nátıjege qol jetkizdi. Osy rette áıelderdiń sıfrlyq ekonomıkadaǵy kúshi men qabiletine senimdiligin damytý úshin áıelderdiń sıfrlyq bıznestegi IT-kásipkerligin qoldaý, qarjylyq ıntegrasııany keńeıtý úshin olarǵa sıfrlyq daǵdylardy úıretý jáne bıznesti basqarý boıynsha oqytýdy yntalandyrý mańyzdy. Áıelderdiń sıfrlyq ekonomıkaǵa qatysýyn yntalandyrý neǵurlym kúshti ekonomıkalyq ósimge jáne ál-aýqattyń artýyna yqpal etedi, – deıdi Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń múshesi Ázıza Shójeeva.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń derekteri boıynsha, elimizde 967 myń jumysqa qabiletti áıel bar. Olardyń 34 paıyzy jumys istemeıdi. Al 41 paıyzy joǵary bilim dárejesine ıe. Al Coursera IFC jáne Eýropalyq komıssııasymen birlese júrgizgen zertteý málimetinshe, áıelderdiń 45 paıyzy jáne bala kútimindegi áıelderdiń 60 paıyzy onlaın oqý múmkindigi bolmaǵandyqtan, oqýyn keıinge qaldyrýǵa májbúr bolǵan. Sondyqtan IT-Aiel baǵdarlamasy jumyssyz áıelderdi oqytyp, olardyń osy saladaǵy úlesin arttyrýdy kózdep otyr.
Á.Shójeevanyń aıtýynsha, dúnıejúzinde eń iri jáne eń yqpaldy tehnologııalyq kompanııalardyń tehnıkteri arasyndaǵy áıelderdiń úlesi óte tómen: Apple-de – 23 paıyz, Google-da – 20 paıyz jáne Microsoft-ta – 17,5 paıyz. Álemde aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar mamandarynyń jalpy úlesi 18,5 paıyz bolsa, Qazaqstanda áıelder bul sektor qyzmetkerleriniń 43 paıyzyn quraıdy. 55-74 jas aralyǵyndaǵy adamdar arasynda ınternetti paıdalanýdaǵy genderlik alshaqtyq damýshy jáne ótpeli ekonomıkasy bar elderde shamamen 8 paıyzǵa teń. Genderlik stereotıpter men mádenı normalar kóbinese áıelder men qyzdardyń sıfrlyq tehnologııalarǵa qoljetimdiligine kedergi keltiredi jáne olardyń aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalarmen baılanysty sektorlarda bilim alý jáne jumysqa ornalasý múmkindikterin tómendetedi.
IT-Aiel baǵdarlamasy atalǵan máselelerdi nazarǵa alyp, elimizdegi aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar sektoryndaǵy áıelder sanyn kóbeıtýge den qoıǵan. Joba boıynsha oqytý 1 tamyzda qazaq jáne orys tilderinde onlaın formatta bastalady. Áıelderdiń bul jobaǵa qatysýǵa degen yntasy men talpynysy óte joǵary. 2 307 ótinimniń 668-i Astanadan, 371-i – Almatydan, 63-i – Shymkentten jáne 1205-i elimizdiń ózge óńirlerinen kelip túsken.
– Biz baǵdarlamaǵa qyzyǵýshylardyń geografııasy keń ekenin kórip otyrmyz. Elimizdiń barlyq óńirinde turatyn áıelder IT salany úırengisi keledi. Baǵdarlama jumysqa ornalaspaǵan áıelder úshin úlken qundylyqqa ıe jáne ol aqparattyq tehnologııalar salasynda áıelder kásipkerligin qoldaý men teń múmkindikter jasaý jolyndaǵy mańyzdy qadam bolyp otyr. Biz qazaqstandyq áıelderdiń kásibı damýǵa jáne elimizdiń aqparattyq tehnologııalar ındýstrııasyna óz úlesin qosýǵa umtylyp otyrǵanyna qýanyshtymyz, – dedi Astana Hub basqarýshy dırektory Alına Ábdirahmanova.
Joba aıasynda qatysýshylarǵa kompıýterlik saýattylyq, No Code School jáne Freelance School kýrstarynan ótedi. Oqý beıne dárister, tapsyrmalar, onlaın vebınarlar jáne vorkshoptar túrinde ótkiziledi. Qatysýshylarǵa jáne IT-ónimderdi baǵdarlamalaýdy qajet etpesten tez jasaýdy, startap jobalardy qurýdy jáne olardy durys testileýdiń negizgi prınsıpterin meńgeretin bolady. Baǵdarlama tyńdaýshylary lendıngterdi, saıttardy, mobıldi qosymshalardy, chat-bottardy jáne marketpleısterdi qurýǵa arnalǵan aktýaldy no code quraldaryn zerdeleý boıynsha materıaldardy usynatyn onlaın sabaqtarǵa qol jetkizedi. Sondaı-aq uıymdastyrýshar baǵdarlamaǵa qatysqan áıelder alǵan bilimin frılans naryǵynda iske jaratyp, qarjy taba alatynyn atap ótti.
– Biz IT-Aiel baǵdarlamasyna elimizdegi frılans-ekonomıkany qoldaý jáne sıfrlyq alańdarda frılanser áıelderdiń úlesin arttyrý maqsatynda Freelance School kýrsyn engizdik. Frılansıngti oqý áıelderge qashyqtan jumys istep, jalaqy men jumysqa ornalasýdaǵy genderlik alshaqtyqty azaıta otyryp, jergilikti jáne shetel valıýtasynda aqsha tabýǵa múmkindik beredi, – dedi Astana Hub bilim berý baǵdarlamalary keńsesiniń dırektory Dáýlet Beımýrzınov.
Oqý nátıjesinde IT-Aiel baǵdarlamasynyń túlekterine kýrstan ótkenin rastaıtyn sertıfıkat beriledi.