Jaqynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵymen birlesip, úkimettik emes uıymdarǵa arnalǵan «Zhas Project» memlekettik grantyna konkýrs jarııalady. Ilkimdi is jastardyń kásipkerlik bastamalaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan.
Búginde el turǵyndarynyń 59 paıyzy – jastar sanatyndaǵy azamattar. Olardy jumyspen qamtý jáne kásip ashýda qoldaý – eldegi ózekti máselelerdiń biri. О́ıtkeni Ulttyq statıstıka bıýrosynyń deregin eskersek, respýblıka boıynsha jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 4,8 paıyzǵa jetken. Sondyqtan memleket jastardy jumyspen qamtýda birneshe joba men baǵdarlamany iske qosyp úlgerdi. Sonyń biri – «Zhas Project».
Naýryzbaı Saparov pen Aqnur Taıyrova – tutynýshylar suranysyn qamtamasyz etip júrgen jas qolónershiler. Alǵash erli-zaıypty 2019 jyly «Zhas Project» jobasyna qatysyp, 1 mıllıon teńge qaıtarymsyz grant utyp alǵan. Bólingen qarjyǵa jún tútetin qurylǵy, tigin mashınasy men maqta, mata satyp alyp, kásip bastap ketken.
«Joba arqyly grant alǵannan keıin joldasym kórpe tigýmen, sándik buıymdar jasaýmen aınalysty. Jasaǵan buıymdaryn arnaıy kórmege aparyp júrdik. О́zge de jobaǵa qatysýshylardyń jasaǵan zattarynyń ishinen lazer quraly arqyly aǵashtan jasalatyn buıymdar meniń qyzyǵýshylyǵymdy oıatty. 2020 jyly qolda bar aqshamdy salyp, lazer qurylǵysyn satyp alyp, ǵımarat jaldap, kásibimdi bastadym. Buryn-sońdy qolónermen aınalysyp kórgen emespin. Jumystyń deni qurylǵy arqyly jasalady degenmen, sulbasyn jasap, jobasyn syzýdyń ózi kóp kúshti talap etedi eken. Kompıýterdiń tilin jaqsy bilgendigimnen be, Youtube-tan qarap barlyǵyn tez meńgerip kettim. Jasaǵan zattaryma halyq tarapynan suranys bar», deıdi N.Saparov.
Negizi «Zhas Project» áleýmettik jobalar men bıznes-ıdeıalardy qarjylandyrý arqyly osal toptardy, ásirese aýyldyq jerlerde turatyn jas otandastarymyzdy qoldaýdy kózdeıdi. Buǵan qosa joba qatysýshylardy áleýmettik kásipkerlik jáne kásibı ósý boıynsha jańa bilim men daǵdylarǵa úıretedi. Osylaısha, 18-35 jas aralyǵyndaǵy azamattardy qoǵamnyń áleýmettik-ekonomıkalyq ómirine tartyp, nátıjeli jumyspen qamtýǵa kómektesedi.
Byltyr ıgi is Aqmola, Almaty, Jetisý, Qaraǵandy, Ulytaý, Mańǵystaý jáne Túrkistan oblystarynda júzege asyrylsa, bıyl elimizdiń barlyq aımaǵyn qamtydy. Kásip bastaýǵa nıettilerge 280 shaǵyn grant bólinedi. Aýyl jastarynyń, NEET jastarynyń jáne áleýmettik osal toptaǵy jastardyń, onyń ishinde múgedektigi bar jandardyń kásipkerlik bastamalaryn qoldaýǵa erekshe basymdyq beriledi. Baǵdarlama aıasynda bilikti bıznes-trenerlerdi, tálimgerlerdi, psıhologterdi jáne áleýmettik jobalardy iske asyrý, ilgeriletý jáne damytý jónindegi mamandardy shaqyra otyryp, shaǵyn granttardy úlestirý kezeńinde jastardy zańdyq jáne konsýltatıvtik turǵydan qoldaýdy uıymdastyrýdy qamtamasyz etý josparlanǵan. Baıqaýǵa qatysý úshin ótinimder 14 tamyzǵa deıin qabyldanady.
Budan bólek, kásippen aınalysýǵa nıet bildirgen jastarǵa kásipkerligin damytý jónindegi Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan ulttyq jobasy bar. Joba negizinde azamattarǵa jylyna 2,5 paıyz jeńildikpen shaǵyn kredıt berý kózdelgen. Iаǵnı kásipkerlikpen aınalysqysy keletin nemese kásipkerlikpen aınalysatyn 21 jastan 35 jasqa deıingi jastar úshin konkýrs aıasynda mıkrokredıt beriledi. Nesıe berýdi «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ júzege asyrady. Nomınaldy syıaqy mólsherlemesi jylyna 2,5 paıyzdan aspaıdy. Qaryzdyń eń joǵary somasy – kepilmen qamtamasyz etýdiń mindetti shartymen 5 mıllıon teńgege deıin bolady. Nesıeleý merzimi kez kelgen kásip túri úshin bes jylǵa deıin, al mal sharýashylyǵyna jeti jylǵa deıin beriledi. Bıznes-jobalardy irikteýdi komıssııa júrgizedi.
«Mıkronesıeniń bul jańa túri jastar úshin óte qoljetimdi jáne mundaı nesıeniń Qazaqstan qarjy naryǵynda balamasy joq. Sondyqtan engizilip otyrǵan qarjy quraly jastar kásipkerligin damytýǵa tyń serpin beredi dep senemiz», dedi Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Oljas Ordabaev.
Jastardyń kásibin damytatyn memlekettik jobanyń taǵy biri – «Táýelsizdik urpaqtary» granty. Grant Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń jastardyń jańa jáne qoldanystaǵy bastamalary úshin beriledi. Maqsat – belsendi shyǵarmashylyq jastar qaýymdastyǵyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan bastamalardy qoldaý. Grant daryndy jastarǵa jyl saıyn berilip otyrady. «Táýelsizdik urpaqtary» granty Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes ázirlengen. Bıyl 3 mıllıon teńge somasynda daryndy jastar ókiline «ǵylym», «mádenıet», «bıznes», «aqparattyq tehnologııalar», «medıa» baǵyty boıynsha óz jobalary men jańa ıdeıalaryn iske asyrý úshin 30 grant berý josparlanyp otyr. Konkýrsqa 14 pen 35 jas aralyǵyndaǵy otandastarymyz qatysa alady.
Sondaı-aq Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrý úshin kásibin jańa bastaǵan jas bıznes ókilderine 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan ulttyq jobasy bar. Azamattarǵa kásipkerlikti damytý úshin 5 mıllıon teńgege deıin granttar beriledi. Alaıda jańa bıznes-ıdeıalardy iske asyrý úshin bıznes-jobanyń ózindik mindetti sharttary qarastyrylǵan. Olar: kásipkerdiń bıznes-jobaǵa jeke jyljymaly nemese jyljymaıtyn múlikti qosa alǵanda, ony iske asyrý úshin shyǵyndardy berilgen memlekettik grant somasynyń keminde 20 paıyz mólsherinde qarjylandyrýy; jańa jumys oryndaryn qurý; kásipkerdiń bıznes-jobasynda ınfraqurylymnyń bolýy nemese jobany iske asyrý úshin jetkilikti ınfraqurylymdy qurýǵa kózdelgen ınvestısııalyq jospardyń bolýy mańyzdy.
Jalpy, jyl saıyn eńbek naryǵynan óziniń alǵashqy jumys ornyn izdeýshi jastardyń sany 3 myń adamnan asady eken. Al joǵaryda biz keltirgen túrli joba belsendi jastar úshin óz kásibin taýyp, ári qaraı ony turaqty jumys ornyna aınaldyrýda qıynǵa soqpaýǵa tıis.