Qytaıdyń iri ekonomıkalyq jáne ónerkásip ortalyǵy sanalatyn Shenjen qalasynyń 200-den asa kásipkeri qazaq-qytaı birinshi bıznes forýmyna qatysty. Qazaqstan-Qytaı saýdasyna járdemdesý qaýymdastyǵy men Shenzhen Cross Supply Association birlesip uıymdastyrǵan is-shara. Qazaqstannyń ınvestısııalyq múmkindikterimen tanystyrý úshin bolashaq qytaılyq ınvestorlardy jınady.
Forýmnyń ashylýynda Qazaqstan Premer-mınıstrdiń orynbasary – Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Serik Jumanǵarın eki el halyqtary arasynda qalyptasqan tyǵyz baılanystaryn atap ótti.
«Bizdiń elder, mádenıeti pen ekonomıkasy burynnan kele jatqan dostyq jáne seriktestik qatynastarmen tyǵyz baılanysqan Memleket basshylary jan-jaqty yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa erekshe nazar aýdarady. Jaqyn arada vızasyz rejimdi ashýdy pysyqtap jatyrmyz. Bul mádenı-gýmanıtarlyq jáne ekonomıkalyq qatynastardy odan ári damytýǵa aıtarlyqtaı serpin beretini sózsiz», dedi S.Jumanǵarın.
Vıse-premer Qazaqstanǵa tartylatyn ınvestısııalardyń negizgi úsh baǵytyn aıqyndady. Birinshisi – logıstıka, bul qoldanystaǵy baǵyttardy damytyp, jańa baǵyttardy ashýdy, ınfraqurylym júrgizip, júkteý-túsirý ortalyqtaryn ashýdy kózdeıdi. Osy baǵyt iri kólik operatorlary úshin erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady.
«Búginde shekara mańynda saýda-ekonomıkalyq habtar, logıstıkalyq ortalyqtar jelisi qurylýda, olar ári qaraı keńeıtý áleýeti bar EAEO jáne Ortalyq Azııa elderiniń negizi bolmaq. Qazaqstannyń ár oblysyndaǵy erekshelikterdi eskere otyryp, qurylǵan arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtar bar. Olarǵa salyqtyq preferensııalar pýly usynylyp, arnaıy quqyqtyq rejim qoldanylady. Salyqtar men bajdardy tóleýden bosatý túrindegi ınvestısııalyq preferensııalarmen qosa, jaqynda ınvestorlarǵa bastapqy kezeńde júktemeni azaıtýǵa baǵyttalǵan ınvestısııalyq salyq nesıesi engizildi. Iаǵnı ınvestorlarǵa korporatıvtik tabys salyǵy jáne múlik salyǵy aıasynda tólemderdi úsh jylǵa deıingi merzimge 100%-ǵa tómendetý múmkindigi beriledi», dedi S. Jumanǵarın.
Búgingi tańda Qytaı shekarasynda kedergisiz saýdany damytý úshin «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA qalyptastyrý tolyǵymen aıaqtaldy. AEA ınfraqurylymyna ındýstrııalyq jáne logıstıkalyq aımaqtarmen qatar, 2015 jyly eldiń shyǵysynda júkterdi jınaý men taratý úshin iske qosylǵan qurǵaq port kiredi. 2014 jyly Lıanıýngan portynda qytaılyq seriktestermen birlestikte logıstıkalyq termınal quryldy.
Vıse-premer ınvestısııalar úshin ekinshi baǵyt retinde ónimdi tereń óńdeýdi, al úshinshi baǵyt retinde aýyl sharýashylyǵyn atap ótti.
Sonymen qatar Shenchjen qalasynda Qazaqstan delegasııasy jáne Qytaıdyń iri kásipkerleri, qyzmetter, tehnologııalar men taýarlar jetkizýshilerdiń joǵary reıtıngine engen kompanııalar ókilderi, aýyl sharýashylyǵy, kólik, logıstıka salasyndaǵy jahandyq iri eksporttaýshylardyń qatysýymen ózara yntymaqtastyqty damytý máseleleri talqylanǵan dóńgelek ústel ótti.
Qazaqstan Premer-mınıstriniń orynbasary Serik Jumanǵarın bastaǵan qazaqstandyq delegasııanyń atynan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev, «Atameken» UKP tóralqa tóraǵasy Raıymbek Batalov, IIDM Indýstrıalyq damý komıtetiniń tóraǵasy Azamat Panbaev, «Qaztrade» saýda saıasatyn damytý ortalyǵynyń bas dırektory Rústem Asylbek, «QTJ» UK» AQ jáne basqa da mamandandyrylǵan kásiporyndardyń jetekshileri qatysty.
«Búginde Qazaqstan-Qytaı yntymaqtastyǵy joǵary deńgeıli baılanystardyń joǵary serpinimen jáne saýda-ekonomıkalyq ózara is-qımyl, ınvestısııa tartý, kólik-logıstıkany damytýdyń keń aýqymdy salalarymen sıpattalady. Mamyr aıynda Sıan qalasynda ótken kezdesý barysynda Qazaqstan men Qytaı basshylary aldaǵy jyldary ózara taýar aınalymyn 40 mlrd dollarǵa jetkizý mindetin qoıdy. Bul kórsetkishke jaqyn arada qol jetkizetinimizge senimdimin. Biraq biz úshin sandyq kórsetkishten bólek, mazmunynyń sapasy mańyzdy. Qazaqstan Úkimeti sizderdiń kómekterińizben, tájirıbelerińizben jáne jınaqtalǵan tehnologııalyq ázirlemelerdiń myqty qorymen joǵary óńdelgen taýarlardy óndirý kólemin barynsha arttyrýǵa múddeli. Qazaqstanda óndirilgen ónimniń artyqshylyqtary basym. Biz EAEO keńistigindemiz, bul degenimiz 160 mln adamǵa baǵyttylǵan naryqqa shyǵýdy bildiredi», dedi S.Jumanǵarın.
Aǵa ekonomıst, Qytaı aýylsharýashylyq mashınalaryn taratý qaýymdastyǵynyń (CAMDA) prezıdenti Fan Szıanhýa qaýymdastyq uıymdastyrǵan halyqaralyq aýylsharýashylyq tehnıkasy kórmesiniń alańyn Qazaqstan-Qytaı yntymaqtastyǵy úshin kópir retinde paıdalanýdy usyndy. Bul kórme – búkil álemge tanymal jáne Azııadaǵy eń úlken kórme. CAMDA atynan qaýymdastyq Qazaqstanǵa saýda jáne ınfraqurylym qurylysy salasynda ınvestısııalaý úshin kúsh salýǵa daıyn ekenin málimdedi.
Qytaıdaǵy fosfat tyńaıtqyshtaryn óndirýshiler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Sıýı Sıýefen Qytaıdaǵy tyńaıtqysh óndirisiniń damýy týraly aıtsa, Qytaı tuqym saýdasy qaýymdastyǵynyń bas hatshysy Tıan Veıhýn Qazaqstanda tuqym óndirý ındýstrııasyn birlesip damytýdy usyndy.
О́z kezeginde Qazaqstan tarapy birlestiktiń bir top mamandaryn tamyz aıynda Qazaqstanǵa kelip, yntymaqtastyq joldaryn talqylaýǵa shaqyrdy.
Basqa qatysýshylar tarapynan aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn óndirý, ınternet-bankıng, aýyl sharýashylyǵyndaǵy ınnovasııalyq tehnologııalar salasynda yntymaqtastyqty jolǵa qoıý týraly usynystar aıtyldy.